Wentylacja mechaniczna - koszty, montaż i eksploatacja

30.11.2017 14:00
Wentylacja mechaniczna nawiewno-wywiewna z odzyskiem ciepła, czyli rekuperacją zapewnia niezbędną ilość powietrza w pomieszczeniach niezależnie od pogody. Dzięki takiemu rozwiązaniu mamy możliwość dostosowania intensywności wymiany powietrza do rzeczywistych potrzeb wszystkich domowników.
1

Co przemyśleć przed decyzją o instalacji wentylacji mechanicznej?

Powyżej: Schemat wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej z rekuperatorem

W nowym domu, zwłaszcza energooszczędnym lub pasywnym, już na etapie projektu należy zaplanować wentylację mechaniczną. W domu modernizowanym możemy zastosować system określany jako wentylacja zdecentralizowana (lokalna).

Rodzaje systemów

W nowym domu zazwyczaj stosuje się centralną wentylację mechaniczną (nazywaną też scentralizowaną), składającą się z sieci kanałów i rekuperatora. Wykonanie jej projektu należy powierzyć fachowcom. Często prowadzenie kanałów wymaga wykonania przekuć przez stropy, trzeba więc wszystko rozplanować tak, żeby nie uszkodzić innych instalacji. Dotyczy to zwłaszcza rur z wodą grzejną, jeśli w domu przewidziane jest ogrzewanie podłogowe.
Coraz więcej producentów oferuje też wentylację lokalną, inaczej zdecentralizowaną, która ze względu na prostszy montaż polecana jest przede wszystkim do domów już zamieszkałych.

Wentylacja scentralizowana

Przy projektowaniu wentylacji mechanicznej uwzględnia się między innymi liczbę mieszkańców w domu (przyjmuje się, że na jedną osobę potrzeba 20 m3 powietrza na godzinę), wymaganą częstotliwość wymiany powietrza w pomieszczeniach (na przykład w łazience 4-6 wymian na godzinę) oraz to, czy w budynku będzie zamontowany kominek. Na tej podstawie określana jest moc rekuperatora oraz średnica i długość kanałów wentylacyjnych. Ponadto, po uwzględnieniu rzutów kondygnacji domu ustalone zostaje miejsce montażu rekuperatora, czerpni i wyrzutni powietrza, anemostatów (nawiewnych i wyciągowych), a także trasy prowadzenia przewodów. Dzięki temu, gdy zajdzie konieczność (podczas układania kanałów) wykonania przekucia przez strop, mamy większą pewność, że nie uszkodzimy pozostałych instalacji. W dokumentacji podane jest też zestawienie potrzebnych materiałów, co umożliwia ocenę kosztu inwestycji i porównanie ofert od różnych wykonawców. Często bowiem firmy proponują nam instalacje o różnym standardzie - te pozornie tańsze w zakupie, mogą się okazać niestety znacznie droższe w eksploatacji. Dobrej jakości centrala powinna się wyróżniać wysoką sprawnością odzysku ciepła, niedrogą eksploatacją oraz cichą pracą.
Wygodną obsługę wentylacji mechanicznej zapewniają sterowniki. Do wyboru mamy modele ręczne i automatyczne. Umożliwiają one regulację wielkości przepływu powietrza - na przykład za pomocą jednych zaplanujemy inną wymianę powietrza w dzień, inne pozwolą na ustawienie go nocą oraz w czasie dłuższej nieobecności domowników.

Fot. poniżej (2): W wentylacji zintegrowanej z ramą okna umieszczony w wywietrzniku wymiennik ciepła wykorzystuje energię zużytego powietrza


Fot.: Internorm


Fot.: Internorm

Wentylacja zdecentralizowana

Jedną z możliwych opcji w tego typu rozwiązaniu jest zastosowanie ściennych minirekuperatrów, które przeznaczone są do obsługi pojedynczych pomieszczeń. Nie ma tu konieczności montażu sieci kanałów, a wymiana powietrza bez strat ciepła odbywa się lokalnie w każdym pomieszczeniu (jedynie w łazience i toalecie montuje się higrosterowane wentylatorki). W minicentrali znajduje się wymiennik ciepła, wentylator o niewielkiej mocy zasilany prądem oraz zestaw filtrów powietrza. Kierunek przepływu powietrza zmienia się co kilkadziesiąt sekund, co oznacza, że w takim cyklu usuwa ono zużyte powietrze z pomieszczenia i dostarcza świeże, przy czym - dzięki wymiennikowi ciepła - jest ono ogrzane ciepłem odzyskanym z powietrza usuwanego.
Inny wariant to zastosowanie wentylacji zintegrowanej z ramą okienną (taki montaż nie jest jednak możliwy w istniejącym oknie).

Zdaniem eksperta: Marcin Gasiński ekspert z firmy oferującej systemy wentylacyjne

O czym informuje etykieta energetyczna na centrali wentylacyjnej?
Pierwsze etykiety energetyczne na sprzęcie domowym (kuchenkach elektrycznych) pojawiły się w Europie już w 1979 roku. Z czasem grupa produktów objętych systemem etykietowania uległa powiększeniu i obecnie obejmuje ona m.in.: klimatyzatory, oprawy oświetleniowe, ogrzewacze pomieszczeń, telewizory, okapy kuchenne oraz urządzenia wentylacyjne, w tym rekuperatory. Podobnie jak na znanych wszystkim etykietach dla sprzętu AGD, znajduje się na nich klasa literowa od A+ do G, gdzie A+ oznacza najlepszy model. O wielkości zużycia energii, a tym samym o rodzaju klasy energetycznej decyduje wartość specjalnego wskaźnika - Jednostkowego Zużycia Energii (JZE). Mówi on użytkownikom, ile energii zaoszczędzą po zamontowaniu urządzenia, w porównaniu z tradycyjną wentylacją grawitacyjną. Najbardziej energooszczędne urządzenia wentylacyjne to te regulowane według potrzeb i mające wymiennik.
Ponadto na etykiecie umieszczona jest nazwa producenta i wyrobu, wartość mocy akustycznej emitowanej przez obudowę (im ta wartość jest niższa, tym mniejszy hałas), maksymalna wartość natężenia przepływu oraz strzałki informujące o rodzaju urządzenia (2 szt. - nawiewno-wywiewne; 1 szt. - nawiewne albo wywiewne). Pamiętajmy jednak o tym, że wybór odpowiedniej centrali powinien być poprzedzony wykonaniem projektu instalacji, ewentualnie oceną jej właściwości technicznych. Decyzja o zakupie urządzenia nie może być podejmowana wyłącznie na podstawie etykiety - ma ona za zadanie ułatwić porównaie kilku wybranych produktów.

2

Montaż wentylacji mechanicznej

Fot. powyżej: Montaż centrali należy powierzyć fachowcom

Montaż centralnego systemu wentylacji mechanicznej z rekuperatorem jest znacznie bardziej złożony niż system lokalny. Dlatego powinniśmy powierzyć go doświadczonym fachowcom.


Fot.: rekuperatory.pl

Fot. powyżej: Kanały z rur spiro wymagają izolacji termicznej

Montaż centralnego systemu wentylacji

Do najważniejszego elementu wentylacji nawiewno-wywiewnej z odzyskiem ciepła, czyli do rekuperatora powinien być zapewniony swobodny dostęp ze wszystkich stron. Ułatwi to naprawę centrali lub wykonanie koniecznych czynności serwisowych. Nie można też zapominać o podłączeniu do niej instalacji kanalizacyjnej, aby umożliwić odpływ skroplin. Ponadto centralę należy umieścić w pomieszczeniu, w którym panuje temperatura powyżej 0°C. W przeciwnym razie może dochodzić do nadmiernego skroplenia pary wodnej na wymienniku ciepła. Dlatego, gdy zdecydujemy się na montaż rekuperatora na poddaszu nieużytkowym, musimy dobrze zabezpieczyć go przed mrozem. Jeśli to możliwe, lepiej umieścić centralę na poddaszu użytkowym, na przykład w schowku osłoniętym przesuwnymi drzwiami lub garderobie. Często wybierane miejsca to pomieszczenie wielofunkcyjne, takie jak: pralnia, spiżarnia, pokój majsterkowicza lub domowa siłownia. Urządzenie w zależności od jego wielkości, wagi i konstrukcji można zawiesić na ścianie lub postawić na podłodze. Centralę można również umieścić w tym samym pomieszczeniu technicznym co pompę ciepła lub kocioł kondensacyjny.
Instalację przewodów wentylacyjnych można wykonać między innymi z okrągłych rur ocynkowanych typu spiro, kanałów prostokątnych z blachy ocynkowanej, kanałów prostokątnych i okrągłych z tworzyw sztucznych, kanałów elastycznych.


Fot.: rekuperatory.pl

Fot. powyżej: Przewody elastyczne z tworzyw sztucznych

Montaż instalacji decentralnej

Ponieważ w przeciwieństwie do centralnego układu wentylacji mechanicznej system lokalny nie wymaga układania sieci przewodów, montaż nie zajmuje dużo czasu. Do wykonania instalacji potrzebny jest otwór w ścianie zewnętrznej danego pomieszczenia (średnica urządzenia nie przekracza najczęściej 160 mm) oraz podłączenie każdej minicentrali do instalacji elektrycznej o napięciu 230 V.
Jeśli w domu zamontujemy urządzenia w kilku pomieszczeniach, to ich pracę można zsynchronizować, łącząc je między sobą przewodami elektrycznymi. Można też sterować systemem za pomocą komunikacji radiowej.
Uwaga! Podczas pracy systemu w ceramicznym wymienniku ciepła minicentrali nie powstaje kondensat, który musiałby być odprowadzany do kanalizacji.


Fot.: Viessmann

Fot. powyżej: Aby zamontować minicentralę wentylacyjną wystarczy wykonać okrągły lub prostokątny otwór w ścianie zewnętrznej i doprowadzić prąd

Zdaniem eksperta: Tomasz Trusewicz, dyrektor Stowarzyszenia Polska Wentylacja

Na co zwrócić uwagę, montując centralę wentylacyjną?
Z punktu widzenia poprawności działania całej instalacji wentylacyjnej warto zadbać o to, aby odległość centrali od najdalszych punktów nawiewnych i wyciągowych w pomieszczeniach nie była zbyt duża. O optymalny dobór centrali i przewodów wentylacyjnych oraz elementów nawiewnych powinien zadbać projektant instalacji, który powinien obliczyć opory przepływu powietrza w instalacji i sprawdzić, czy w najbardziej odległych punktach zostanie zapewniona oczekiwana wydajność. Należy także pamiętać, że nie każda centrala będzie działać optymalnie, jeżeli zostanie ulokowana w pomieszczeniu nieogrzewanym. Może to powodować niepotrzebne straty ciepła, mogą także wystąpić problemy z odprowadzeniem skroplin.

3

Koszty wentylacji mechanicznej

Fot. powyżej i poniżej: VAR 60/1 D VAILLANT | rekuperator ścienny z wymiennikiem ceramicznym, wersja przewodowa, Cena: 2090 zł


Fot.: producent

Jeśli na montaż wentylacji mechanicznej zdecydujemy się, planując budowę domu, nie trzeba będzie murować kominów i montować nawiewników. Dzięki temu koszt jej wykonania będzie wyższy niż wentylacji grawitacyjnej jedynie o nakłady poniesione na zakup rekuperatora.


Fot.: producent

Fot. powyżej i poniżej: Vitovent 100-D VIESSMANN | urządzenie do decentralnej wentylacji rozproszonej, Cena: dostępna u producenta


Fot.: producent

Koszty zakupu, montażu i eksploatacji

Wiele firm oferuje kompleksową usługę, obejmującą wykonanie projektu instalacji centralnej wentylacji mechanicznej wraz z jej ułożeniem, montażem rekuperatora oraz regulacją systemu. Szacunkowy koszt takiej usługi w domu o powierzchni 150 m2 (zależny np. od wybranego materiału kanałów i sterowania) wyniesie 14-25 tys. zł. Natomiast do określenia opłat związanych z eksploatacją przyjmiemy, że w naszym przykładowym domu wymagane są wentylatory o mocy 60 W. Zakładając ciągłą pracę instalacji przez cały rok, otrzymamy zużycie energii na poziomie 525 kWh, co przy średniej cenie prądu 0,55 zł/kWh da nam wartość 289 zł. Przegląd centrali raz w roku kosztuje 350 zł, a wymiana filtrów 30-150 zł. Aby oszacować nakłady inwestycyjne na lokalną wentylację mechaniczną, można przyjąć, że do zapewnienia świeżego powietrza w domu o powierzchni 150 m2 wystarczy zazwyczaj pięć urządzeń. Łączny koszt ich zakupu wraz ze sterowaniem wyniesie około 15-17 tys. zł.


Fot.: producent

Fot. powyżej: AERISnext 350 VV Standard TR ROHA GROUP | wymiennik ciepła przeciwprądowy | montaż na podstawie lub naścienny, Cena: 9593 zł


Fot.: producent

Fot. powyżej: ComfoAir Q350 PL VV TR ZEHNDER | wymiennik przeciwprądowo-krzyżowy | wbudowane czujniki do regulacji przepływu powietrza, Cena: 10 760 zł


Fot.: producent

Fot. powyżej: CWL-300 Excellent / WOLF | wymiennik ciepła przeciwprądowy | wydajność płynnie regulowana, Cena: 8060 zł


Fot.: producent

Fot. powyżej: recoVAIR VAR 260/4 VAILLANT | wymiennik przeciwprądowo-krzyżowy | wydajność płynnie regulowana, Cena: 10 850 zł

4

Opinie inwestorów

Opinia I

Moje największe obawy budziła informacja przekazana przez instalatorów, iż wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła nie powinna być wyłączana. Serce systemu, czyli rekuperator musi być zasilany prądem 24 godziny na dobę i 365 dni w roku. Wyobraziłam sobie bowiem bardzo wysokie rachunki za pobraną energię elektryczną. Jednak w praktyce wygląda to
zupełnie inaczej. Dowiedziałam się, że system ten zużywa mniej prądu niż lodówka naprawdę dobrej klasy - rocznie nie więcej niż 200 zł.
Ponadto dzięki zamontowaniu tego rozwiązania można zaoszczędzić na kosztach ogrzewania. Wprawdzie w tym zakresie nie mam żadnego porównania, bo w moim domu wentylacja mechaniczna działa od początku, ale według zapewnień ekipy instalacyjnej za paliwo zapłacę rocznie mniej o minimum tysiąc złotych.
Trzeba jednak wziąć pod uwagę dodatkowe koszty na eksploatację. Obejmują one przede wszystkim serwis - około 250 zł rocznie oraz wymianę filtrów (najlepiej co kwartał) - po 60 zł. Wysokość tego ostatniego wydatku można obniżyć, stosując filtry wielorazowego użytku, które wystarczy przeprać.
Zanim zastosowałam wentylację mechaniczną, niepokoiła mnie również kwestia hałasu podczas pracy instalacji, gdyż znajomy twierdził, że centrala wentylacyjna nieustannie szumi. Właściciel firmy instalacyjnej przekonał mnie jednak, że to nieprawda. Zaprosił mnie i mojego męża do swojego domu. Okazało się, że we wszystkich pomieszczeniach było cicho. Ale to wcale nie znaczy, że wentylacja z rekuperacją pracuje bezgłośnie. Wręcz przeciwnie. Dlatego trzeba bardzo rozważnie zaplanować, w jakim pomieszczeniu umieścić centralę. Z całą pewnością powinna znajdować się w miejscu odległym od sypialni i od salonu. W naszym przypadku umieszczona została w pomieszczeniu nad garażem. Grażyna W., Bydgoszcz

Opinia II

SONY DSC
Fot.: archiwum prywatne

To, że w moim domu znajdzie się wentylacja mechaniczna z rekuperacją, było dla mnie oczywiste od momentu podjęcia decyzji o budowie. Szef firmy instalacyjnej zaproponował, aby centrala wentylacyjna oraz kocioł grzewczy pochodziły z jednej firmy. Dzięki temu łatwiejsza jest współpraca obu urządzeń.
Mój dom ma około 170 m2 (parter i piętro) i wszystkie pomieszczenia są podłączone do wentylacji. Na obu kondygnacjach anemostaty nawiewne i wywiewne umieszczone są w sufitach. Niezwykle ujęło mnie to, że zanim firma przystąpiła do pracy, zostały dokładnie wyliczone parametry wymiany powietrza dla każdego pomieszczenia (w zależności od jego kubatury oraz przeznaczenia). Odpowiednie wielkości osiągnięto w praktyce za pomocą starannie dobranych elementów (kryz), założonych na kanałach odchodzących do poszczególnych pokoi. W centrali zastosowany jest wydajny wymiennik ciepła. Ma prostą budowę i w związku z tym mniejsze jest ryzyko uszkodzeń. Ciekawostką instalacji jest to, że na czerpni świeżego powietrza zainstalowano czujkę, która bada temperaturę. W przypadku, gdy powietrze jest zbyt chłodne, włącza się elektryczna grzałka, która wstępnie je podgrzewa. Ktoś mógłby zapytać, po co tyle komplikacji, aby zapewnić w domu świeże powietrze. Przecież wystarczy otworzyć okno. Pewnie tak, ale dzięki wentylacji mechanicznej powietrze w domu jest stale wymieniane. To się naprawdę czuje. Przez lata mieszkałem w domu bez wentylacji mechanicznej i mogę powiedzieć, że nie ma porównania. Powietrze w domu z takim rozwiązaniem jest nie tylko zawsze świeże, ale unika się również dużych skoków temperatury charakterystycznych chociażby dla intensywnego wietrzenia zimą. To tyle jeśli chodzi o kwestie komfortu, ale są jeszcze kwestie finansowe. Energia cieplna, za wytworzenie której płacimy, jest podczas wietrzenia bezpowrotnie tracona. Natomiast w przypadku wentylacji mechanicznej w sporej części ją odzyskujemy. Krzysztof C., okolice Nakła

Skomentuj:
Wentylacja mechaniczna - koszty, montaż i eksploatacja
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX