Ranking paliw - część 8: energia odnawialna

Opracowanie: Władysław Łyszkowski, Beata Zielińska

Energię odnawialną (OZE - odnawialne źródła energii) uzyskujemy z naturalnych procesów przyrodniczych. Jej źródła same odnawiają się w krótkim czasie, nie ulegają zatem wyczerpaniu.

Zestaw płaskich kolektorów słonecznych nie tylko można zamontować na dachu, ale również wbudować je w jego połać
Zestaw płaskich kolektorów słonecznych nie tylko można zamontować na dachu, ale również wbudować je w jego połać.
Fot.: vaillant

Do OZE zalicza się energię z promieniowania słonecznego, wiatrową, wodną, geotermalną, a także pozyskaną z biomasy.

Do działania pomp ciepła potrzebny jest prąd, który w Polsce wytwarza się
w elektrowniach węglowych i przesyła sieciami o małej sprawności. Ekologiczność pracy pompy można poprawić, zasilając ją prądem z ogniw fotowoltaicznych.

A. Pompa ciepła

To urządzenie, które czerpie energię cieplną z gruntu, wody lub powietrza, czyli dolnego źródła. Za pomocą energii elektrycznej zamienia ją na ciepło, które przekazuje do górnego źródła, czyli instalacji grzewczej. Sprawność tego procesu, a więc i koszty eksploatacji zależą przede wszystkim od różnicy temperatury pomiędzy dolnym i górnym źródłem ciepła. Im jest ona mniejsza, tym większa sprawność pompy. Biorąc to pod uwagę, warto ograniczyć temperaturę w instalacji grzewczej, np. poprzez montaż wodnego ogrzewania podłogowego czy grzejników niskotemperaturowych.

Uwaga! Inwestorzy najczęściej wybierają pompy gruntowe lub powietrzne. Urządzenia, które pobierają ciepło z wód gruntowych, są mało popularne ze względu na ryzyko okresowego zarastania studni zrzutowych.

Pompa gruntowa

Pozyskuje ciepło z gruntu za pomocą głębokich odwiertów pionowych (zwykle do 100 m) lub ułożonych płytko rur kolektora poziomego. Zaletą systemu grzewczego wyposażonego w gruntową pompę jest jego niezawodność oraz stabilne parametry pracy, nawet podczas silnych mrozów. Jedynym mankamentem są wysokie nakłady inwestycyjne.

0,15 zł - tyle kosztuje 1 kWh ciepła wytworzony przez pompę gruntową

Pompa powietrzna

Ten model pompy jest tańszy inwestycyjnie, gdyż nie musimy wykonywać odwiertów czy zakopywać rur. Jego wadą jest niższa sprawność, szczególnie podczas srogiej zimy. Pamiętać trzeba też o regularnym przeglądzie jednostki zewnętrznej, która rocznie przetłacza setki tysięcy metrów sześciennych powietrza wraz z zawartymi w nim zanieczyszczeniami.

0,20 zł - tyle kosztuje 1 kWh ciepła wytworzony przez pompę powietrzną

B. Ciepło ze słońca

Energię cieplną dostarczaną przez promieniowanie słoneczne możemy skutecznie przekształcić zarówno w ciepło (kolektory słoneczne), jak i prąd (ogniwa fotowoltaiczne, choć są i takie, które dostarczają też ciepło). W Polsce bardziej znane i wykorzystywane są kolektory. Można je zobaczyć na dachach i elewacjach wielu domów. Ogniwa, nie tylko ze względu na ich wciąż wysoką cenę, spotykamy znacznie rzadziej.

Kolektory słoneczne

Ze względu na dużą nierównomierność nasłonecznienia w ciągu roku kolektory słoneczne nie mogą zapewnić ogrzewania domu i przygotowania ciepłej wody. Jest to więc raczej rozwiązanie stosowane w celu ograniczenia kosztów eksploatacji istniejącego systemu grzewczego lub podniesienia komfortu jego użytkowania.
Najczęściej stosowanym rozwiązaniem jest zestaw kolektorów słonecznych współpracujących z zasobnikiem ciepłej wody do mycia. W okresie od wiosny do jesieni kolektory dostarczają większość energii niezbędnej do ogrzania wody, zaś w zimne i pochmurne dni górną część zasobnika ciepłej wody podgrzewa dodatkowe źródło ciepła, np. kocioł gazowy, węglowy czy grzałka elektryczna.

Najbardziej popularny zestaw składa się z dwóch, trzech kolektorów płaskich i zasobnika o pojemności 300-400 l. Innym rozwiązaniem jest zastosowanie znacznie większego zestawu kolektorów i współpracującego z nim wielofunkcyjnego zbiornika buforowego. Zestaw taki pozwala na podgrzanie ciepłej wody do mycia, a także wspomaganie ogrzewania.

W tej opcji szczególną uwagę należy zwrócić na dobór pojemności bufora - musi on być na tyle duży, aby umożliwił zaakumulowanie dużych nadwyżek ciepła w trakcie upalnych dni.

Na pierwszy rzut oka nie tak łatwo odróżnić panele fotowoltaiczne od kolektorów słonecznych. Nie produkują one jednak ciepła, a energię elektryczną. A ponieważ prąd jest jednym z najdroższych nośników ciepła, stąd każdy chciałby redukować jego zużycie, a najlepiej wręcz samemu go produkować. Do pełni sukcesu niezbędna jest jednak możliwość rozliczania zużycia i produkcji prądu oraz uzyskania wysokiej ceny za jego odsprzedawanie do sieci elektroenergetycznej. W wielu krajach wprowadzono już tego typu rozwiązania. W efekcie znacznie wzrosła sprzedaż takich systemów.

Popularność tego rozwiązania będzie rosła również w naszym kraju. W 2015 roku uchwalono ustawę "O odnawialnych źródłach energii", w której wprowadzono mechanizm gwarantowania cen skupu energii elektrycznej wytworzonej przez ogniwa fotowoltaiczne. Dla małych instalacji cena ta wzrośnie z około 16 groszy do 75 lub 65 za kWh.

Dotyczy to instalacji o mocach odpowiednio do 3 kW i do 10 kW. Problemem jednak jest brak aktów wykonawczych do uchwalonej ustawy. Z tego powodu wdrożenie nowych przepisów zapewne ulegnie opóźnieniu.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail. Zobacz PRZYKŁAD

    Więcej o:

Skomentuj:

Ranking paliw - część 8: energia odnawialna