Projektowanie domu: jak zaprojektować wnętrza na poddaszu

opracowanie Monika Karda
21.10.2015 16:17
A A A
Urządzenie pomieszczeń znajdujących się pod więźbą dachową powinniśmy zaplanować już na etapie projektowania całego domu

Urządzenie pomieszczeń znajdujących się pod więźbą dachową powinniśmy zaplanować już na etapie projektowania całego domu (Fot. Sylwester Rejmer)

Aby poddasze mogło być mieszkalne, musi być nie tylko dobrze ocieplone, ale też mieć odpowiednią wysokość pozwalającą na funkcjonalną aranżację wnętrz. Równie ważna jest możliwość doprowadzenia naturalnego światła.

Zagospodarowanie poddasza powiększa powierzchnię użytkową budynku. Poprawia też stosunek powierzchni przegród zewnętrznych do uzyskanej kubatury, wpływając korzystnie na bilans energetyczny budynku (obniża współczynnik kształtu A/V).

Przestrzeń poddasza nie zawsze jest jednak w pełni użytkowa. Stromy dach sprawia, że wysokość pomieszczeń pod nim jest zmienna: w niektórych miejscach można swobodnie stanąć, a w skrajnych częściach bywa tak nisko, że wyłącza się je z przestrzeni użytkowej. To, jaką wysokość będą miały pomieszczenia zależy od kształtu dachu, kąta nachylenia jego połaci, a także od tego, czy dach jest oparty bezpośrednio na stropie czy na ściankach kolanowych.

Dach namiotowyDach namiotowy Fot. Fakro

Jaki dach, takie poddasze

  • Dach dwuspadowy. To taki, w którym dwie prostokątne połacie stykają się na górze w kalenicy - daje on największe możliwości aranżacji. Ściany szczytowe w kształcie trójkątów ułatwiają doświetlenie przestrzeni poddasza zwykłymi pionowymi oknami. Duże płaszczyzny połaci i regularny układ skosów sprzyjają harmonijnemu kształtowaniu przestrzeni, a obniżenia znajdują się tylko wzdłuż okapów, dzięki czemu do wykorzystania jest 3/4 powierzchni. Zależnie od rozpiętości ścian zewnętrznych budynku stosuje się więźbę krokwiową lub krokwiowo-jętkową. Dopiero przy szerokości większej niż 11 m w przestrzeni poddasza mogą pojawić się charakterystyczne dla więźby płatwiowo-kleszczowej słupy, które trzeba będzie wziąć pod uwagę przy podziale i aranżacji wnętrz. Pod dwuspadowym dachem bez większych kłopotów zmieści się całą strefę prywatną domu.
  • Dach kopertowy. Składa się z czterech połaci: dwie mają kształt trapezów i zbiegają się w kalenicy, kolejne - trójkątne - sięgają przeciwległych końców kalenicy tylko wierzchołkami; połacie schodzą się w narożach dachu (taki dach oglądany z góry przypomina kopertę). Do faktycznego wykorzystania nadaje się tam niewiele ponad połowę miejsca. Powierzchnię poddasza znacznie trudniej podzielić - z każdej strony ograniczają ją skosy przy ścianach zewnętrznych, a prostopadłe ścianki działowe mają nieregularne, ścięte kształty. Co gorsza, takie dachy mają przeważnie konstrukcję płatwiowo-kleszczową, więc w przestrzeni poddasza mogą pojawić się słupy.
  • Dach namiotowy. Jest szczególnym rodzajem czterospadowego zadaszenia - takim, w którym wszystkie połacie są trójkątami o jednym, wspólnym wierzchołku. Kąt nachylenia połaci dachu w niewielkim stopniu zmienia tu funkcjonalność pomieszczeń. Nawet jeśli są bardzo strome, uzyskuje się pod nimi mało pełnowartościowej powierzchni.
  • Dach mansardowy. To kolejny dach czterospadowy, gdzie każda połać składa się z dwóch części nachylonych pod różnym kątem. Dolna ma duży kąt nachylenia (nawet powyżej 80°), dzięki czemu ściany ze skosami są prawie pionowe, a więc miejsca jest tu najwięcej (ponad 90%).
  • Dachy wielospadowe. Powstają w wyniku połączenia dachów o różnych kształtach, przykrywających budynki o bardziej skomplikowanych rzutach. Łatwiej uzyskać pełnowartościową wysokość pomieszczeń w dachu powstałym z połączenia dachów dwuspadowych, gdyż mają one ściany szczytowe. To, ile będzie "dobrej" wysokości, zależy od planu domu. Gdy bryła zbudowana jest na planie litery L i przekryta stykającymi się pod kątem prostym dachami dwuspadowymi - ma trzy ściany szczytowe; dom na planie krzyża - cztery. Mimo to przestrzeń nie jest tu idealna. Ograniczają ją bowiem kłopotliwe, zarówno do wykończenia od wewnątrz, jak i do użytkowania od wewnątrz kosze, czyli wklęsłe przecięcia się połaci. Tworzą one przestrzeń nie tylko trudną do zagospodarowania ze względu na obniżoną wysokość, ale też nieprzyjemną w odbiorze. Wybierając projekt, warto więc zwrócić uwagę, czy przestrzeń została wykorzystana w sposób optymalny, jakie miejsca znajdą się w narożach, a jakie w koszach. Ponadto na poddaszu pod dachem wielopołaciowym bez ścian szczytowych wszystkie ściany zewnętrzne poddasza są skośne, dlatego pełnowartościowej przestrzeni pod skosami jest tu najmniej.Wybierając dom z dachem czteropołaciowym, trzeba zwrócić uwagę na wysokość ścianki kolankowej, która może zwiększyć możliwości aranżacji wnętrza

Jak dopasować układ wnętrz do kształtu dachu

Iwona Mere, architektka: Układ wnętrz poddasza trzeba dopasować do kształtu dachu. Ponieważ bryła dachu ma najczęściej uporządkowaną, symetryczną konstrukcję, tę właśnie symetrię warto podkreślać w pomieszczeniach. Wnętrza powinny mieć regularne kształty, uporządkowane sufity, ściany wpasowane w miejsca załamań dachu. Do pomieszczeń można wprowadzić pionowe ścianki odcinające najniższą, zupełnie nieużyteczną powierzchnię oraz płaskie sufity zasłaniające niezbyt estetyczne fragmenty więźby lub poprawiające proporcje zbyt wysokiego wnętrza. Konstrukcję dachową - zwłaszcza słupy - najłatwiej wbudować (schować) w ścianki działowe, by nie utrudniały poruszania się po pokojach i rozlokowania sprzętów. Jednak w większej przestrzeni słupów często nie da się zamaskować.

Sposoby na skosy i niskie partie poddasza

Aby jak najlepiej wykorzystać niższe partie poddasza, można:

  • w sypialni - pod skos wstawić łóżko. Choć specjaliści od feng shui odradzają umieszczanie posłania pod obniżającym się sufitem, to trudno odmówić logiki takiemu rozwiązaniu - nad głową leżącej czy siedzącej osoby wystarczy znacznie mniej miejsca (ok. 1,5 m), niż potrzeba do swobodnego poruszania się po pokoju. Jeśli łóżko wypełni mniej wartościową przestrzeń, tę powyżej 1,9 m da się wykorzystać np. na ustawienie wysokich szaf;
  • w łazience - w najniższe zakamarki wpasować meble i sprzęty, z których korzysta się rzadko (szafki z ręcznikami) albo na siedząco (np. bidet). Po podłodze przed przyborami musimy się już jednak poruszać w miarę swobodnie. Potrzeba na to przynajmniej 2 m wysokości;
  • w aneksie wypoczynkowym - rozmieścić wygodne siedziska na obrzeżach rejonu komunikacyjnego (poniżej 1,9 m;). Sprawdzą się tu rozłożyste kanapy, fotele, pufy. Wrażenie przestronności warto podkreślić dużą powierzchnią podłogi - nawet jeśli spory jej obszar nie będzie się nadawał do jakiegokolwiek użytku. Pod skos można też wsunąć ławę na telewizor i sprzęt grający, a w zabudowie ścianek kolankowych ukształtować system wnęk na książki, płyty, dekoracje itp.;
  • dopasować bieg schodów na poddasze do kąta nachylenia dachu. Najprostsze, często stosowane rozwiązanie polega na ulokowaniu klasycznej, dwubiegowej klatki schodowej przy ścianie zewnętrznej. Dolny bieg prowadzi ku przegrodzie, a górny, zakręcając o 180°, wznosi się w przeciwnym kierunku, czyli mniej więcej zgodnie z przebiegiem połaci! W najniższym miejscu poddasza stoi się wygodnie, bo znajduje się tam spocznik schodów wypadający w połowie wysokości kondygnacji. Podobne, ale nieco mniej wygodne, za to oszczędniejsze powierzchniowo, są schody zabiegowe zakręcające pod skosem;
  • najbardziej zabałaganione, niskie kąty - najlepiej zabudować schowkami i szafkami, w których zmieszczą się wszystkie rzadko używane rzeczy, obszerniejsze - warto przeznaczyć na garderoby. Różne systemy mebli i stelaży pozwalają racjonalnie wykorzystać powierzchnię magazynową bez względu na jej wysokość - rozlokowanie półek, drążków i koszy da się dopasować do kształtu każdego poddasza. Może tylko brakować wygodnego miejsca do swobodnego przebierania się.

Fot. Velux

Zobacz także

budowa na wideo

Komentarze (1)
Zaloguj się
  • agnieszka.ibisowska

    0

    No pomysl na wystrój całkiem niezły, akurat na poddaszu to dobrze sprawdzają się aranżacje z wykorzystaniem powłok napinanych DPS, ponieważ pozwalają na odpowiednie dostosowanie ocieplenia i klimatyzacji no i oczywiście oświetlenia

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX