Kiedyś z powodu nieszczelnej stolarki okiennej właściwie nie istniał problem złej wentylacji. Starano się jedynie ograniczyć straty energii związane ze zbyt intensywną wymianą powietrza w domu. Obecnie stosowanie coraz szczelniejszych okien i drzwi ograniczyło straty energii, ale postawiło nas przed kolejnym wyzwaniem - niesprawną wentylacją.

Świeże powietrze - dobre samopoczucie

Zasadą działania powszechnie stosowanej wentylacji grawitacyjnej (zwanej też naturalną) jest to, że świeże powietrze zewnętrzne przedostaje się do pomieszczeń przez nieszczelności okien i drzwi, a następnie jest usuwane na zewnątrz przez kanały wentylacyjne. Problem polega na tym, że kanały wentylacyjne są w stanie usuwać tylko tyle powietrza z domu, ile się do niego dostaje, a skoro szczelna stolarka utrudnia lub wręcz uniemożliwia napływ powietrza, wentylacja w domu nie działa.

Bezpośrednimi objawami braku wentylacji są wzrost wilgotności względnej powietrza i wykraplanie się pary wodnej na chłodniejszych powierzchniach szyb i ścian, co prowadzi do rozwoju pleśni w nadprożach, ościeżach okien oraz w narożach ścian. Są też inne dokuczliwe konsekwencje - pogarszanie się samopoczucia domowników i reakcje alergiczne. W takiej sytuacji bardzo ważne staje się zapewnienie właściwego napływu powietrza, co umożliwiłoby odpowiednią jego wymianę w całym domu.

Po pierwsze: nawiewniki

Napływ powietrza najlepiej zapewnić poprzez zamontowanie nawiewników okiennych lub ściennych. Ich wybór nie powinien być przypadkowy, ponieważ różnią się one sposobem działania, ilością dostarczanego powietrza, a także możliwościami tłumienia hałasu zewnętrznego.

Nawiewniki higrosterowane. Wielkość przepływającego przez nie strumienia powietrza jest uzależniona od wilgotności względnej powietrza w pomieszczeniu, co z kolei wynika z wykonywania takich czynności, jak: pranie, gotowanie i oddychanie. Oto podstawowe zasady działania takich nawiewników:

- nawiewniki pracują w zakresie od 35 do 70% wilgotności względnej. Jeśli wilgotność w pomieszczeniu jest mniejsza lub równa 35%, nawiewnik zostaje przymknięty, a do pomieszczenia dociera minimalny strumień powietrza. Wraz ze wzrostem wilgotności nawiewnik otwiera się i przy wartości 70% lub więcej uzyskuje maksymalną wydajność;

- czujnikiem sterującym jest w nich taśma poliamidowa, która pod wpływem zmian wilgotności powietrza zmienia swoją długość, co powoduje większe bądź mniejsze otwarcie przepustnicy;

- są tak skonstruowane, że powietrze zewnętrzne nie styka się bezpośrednio z czujnikiem. Dzięki temu analizowane są wyłącznie warunki panujące w pomieszczeniach, a nie te na zewnątrz;

- istnieje możliwość blokady przepustnicy w pozycji, w której osiągany jest minimalny, stały dopływ powietrza;

- działają bez udziału człowieka oraz nie wymagają zasilania elektrycznego.

Nawiewniki ciśnieniowe. Ilość powietrza dostarczanego przez nie do pomieszczeń zależy od różnicy ciśnień na zewnątrz domu i w pomieszczeniach. Im jest większa, tym bardziej przymyka się przysłona, ograniczając napływ powietrza. Duża różnica ciśnień występuje na przykład podczas wietrznej pogody lub gdy na zewnątrz jest zimno, a w domu ciepło. Podobnie jak higrosterowane działają bez udziału człowieka oraz nie wymagają zasilania elektrycznego, a użytkownik ma możliwość zamknięcia przysłony w celu ograniczenia przepływu powietrza do minimum.

Nawiewniki sterowane ręcznie. Przepływ powietrza zależy w nich od ręcznego ustawienia przysłony. O ilości dostarczanego powietrza decyduje więc użytkownik. Nawiewniki sterowane ręcznie są najczęściej stosowane w pomieszczeniach, w których przepisy zabraniają stosowania nawiewników higrosterowanych i ciśnieniowych - na przykład w pomieszczeniach mieszkalnych z urządzeniami gazowymi, takimi jak piece, termy, podgrzewacze.

Nawiewniki akustyczne. Mają wyższy współczynnik tłumienia dźwięków niż pozostałe. Są szczególnie polecane do pomieszczeń znajdujących się w strefie podwyższonego hałasu, na przykład w pobliżu ruchliwych ulic. Największe możliwości tłumienia dźwięków mają nawiewniki ścienne, bo można w nich zastosować dłuższe elementy tłumiące.

Słabości naturalnej

Niestety, nawet dobrze zaprojektowana i wykonana wentylacja grawitacyjna wyposażona w nawiewniki nie zawsze działa poprawnie, gdyż jest to system uzależniony od warunków atmosferycznych. Główną siłą napędową jest w nim różnica temperatury powietrza na zewnątrz i wewnątrz domu. Zimą, gdy ta różnica jest największa, wymiana powietrza staje się bardzo intensywna (oczywiście przy zapewnieniu odpowiedniego jego dopływu), natomiast latem ze względu na wyrównanie się temperatur wentylacja często ustaje lub nawet pojawia się zjawisko ciągu wstecznego; wilgoć i nieprzyjemne zapachy nie są wtedy prawie wcale usuwane.

Kolejnym ograniczeniem jest to, że o sile ciągu w wentylacji grawitacyjnej decyduje wysokość komina wentylacyjnego. A ponieważ w domach jednorodzinnych kominy nie są zbyt wysokie, właśnie w nich pojawia się najczęściej problem z niesprawną wentylacją.

Co oferuje technika

Skuteczną receptą na sprawną i niezależną od warunków atmosferycznych wymianę powietrza w domu jest zastosowanie wentylacji mechanicznej wyciągowej. Jest ona tańsza inwestycyjnie niż wentylacja nawiewno-wywiewna z rekuperacją, a umożliwia wyeliminowanie podstawowej wady wentylacji grawitacyjnej, czyli zmiennego ciągu w kanałach wentylacyjnych. Poza tym zapobiega zbyt intensywnej wymianie powietrza w zimie lub przy wietrznej pogodzie i zbyt słabej - latem.

1 2  następne »