Rodzaje p造t i ich zastosowanie: od p造t gipsowo-kartonowych do OSB

Nie ma chyba wsp馧czesnego domu, kt鏎y powsta豚y bez udzia逝 p造t. S逝膨 one jako materia造 budowlane i wyko鎍zeniowe oraz najrozmaitsze ok豉dziny. P造ty te wykonywane s z r騜nych surowc闚, maj wiele odmian, w tym przeznaczonych do zada specjalnych - oto kr鏒ki przewodnik.
P造ty r騜ne rodzaje P造ty r騜ne rodzaje fot. Shutterstock

Rodzaje p造t: od budowy do wyko鎍zenia

Rodzina p造t wykorzystywanych w budownictwie i przy wyko鎍zeniu domu jest du瘸 i urozmaicona. Wykorzystywane s tak瞠 jako materia w innych ga喚ziach ludzkiej dzia豉lno軼i (np. p造ty drewnopochodne, popularnie u篡wane w meblarstwie).

Zalet p造t jest wielofunkcyjno嗆 i szybko嗆 uk豉dania, najcz窷ciej bez odpad闚 i konieczno軼i prowadzenia prac mokrych. Niekt鏎e p造ty u篡wane s te do poprawienia izolacyjno軼i pomieszcze cieplnej i akustycznej oraz zabezpieczenia powierzchni przed dzia豉niem wody. Specjalne odmiany chroni r闚nie przed rozprzestrzenianiem si ognia.

Rodzaje p造t:

P造ty gipsowo-kartonowe. Rdzeniem, kt鏎y przenosi obci捫enia, jest w nich gips, obustronnie oklejony kartonem. Istnieje wiele odmian p造t np. dodatkowo zbrojone w堯knem szklanym, o zwi瘯szonej odporno軼i na uszkodzenia mechaniczne czy izolacyjno軼i akustycznej. Jednak najcz窷ciej u篡wa si ich w budynkach u篡teczno軼i publicznej. W domach jednorodzinnych stosuje si trzy podstawowe.

P造ty gipsowo-w堯knowe. Zbudowane s z gipsu naturalnego lub syntetycznego i w堯kien celulozy. W przeciwie雟twie do p造t gipsowo-kartonowych maj jednorodn struktur i s twarde, odporna na uszkodzenia. S wodoodporne i ogniochronne.

P造ty cementowo-w堯knowe. To produkt na bazie rdzenia cementowego wzmocnionego z dw鏂h stron siatk z w堯kna szklanego.

P造ty drewnopochodne. Powstaj z wi鏎闚 drzewnych sprasowanych pod ci郾ieniem. Wi鏎y s zespolone klejem i emulsj parafinow lub 篡wic wzbogacon melamin. S w niekt鏎ych sytuacjach alternatyw dla p造t gipsowo-kartonowych, bo mo積a je bardziej obci捫a, wieszaj帷 na nich p馧ki i ci篹kie elementy. Maj jednak zdecydowanie szerszy zakres zastosowa. P造ty drewnopochodne maj grubo嗆 6-25 mm, szeroko嗆 61-262 cm, d逝go嗆 244-305 cm. Najpopularniejszy wymiar to 125 x 250 cm, a grubo嗆 ? 12, 15, 18 i 22 mm. Kraw璠zie p造t mog by proste lub frezowane na pi鏎o i wpust.

Monta p造t gipsowo-kartonowych Monta p造t gipsowo-kartonowych Fot. Siniat

P造ty gipsowo-kartonowe zwyk貫 (typu A)

P造ty gipsowo-kartonowe zwyk貫 to to standardowe p造ty przeznaczone do stosowania w pomieszczeniach suchych. Maksymalna wilgotno嗆 powietrza w danym pomieszczeniu nie mo瞠 przekracza 70 proc.; nadmiar wilgoci mo瞠 powodowa p璚znienie i wypaczanie p造t.

Typowe p造ty gipsowo-kartonowe maj grubo嗆 9,50 lub 12,50 mm oraz wymiary 1200 x 2000, 120 x 2600 i 1200 x 3000 mm. W wersji o zmniejszonej grubo軼i - 6 lub 6,5 mm - mog by gi皻e na sucho lub mokro.

Zastosowanie p造t gipsowo-kartonowych. Stosuje si je do budowania 軼ian dzia這wych w systemach suchej zabudowy, a tak瞠 do wykonywania obud闚 skos闚 na poddaszach u篡tkowych, sufit闚 podwieszanych oraz jako ok豉dziny 軼ienne zamiast tynk闚.

P造ta gipsowo-kartonowaFot. Norgips

Systemy suchej zabudowy stwarzaj nieograniczone mo磧iwo軼i wyka鎍zania wn皻rz Systemy suchej zabudowy stwarzaj nieograniczone mo磧iwo軼i wyka鎍zania wn皻rz Fot. Shutterstock.com/Ruta Saulyte Laurinaviciene

P造ty gipsowo-kartonowe odporne na wod (typu H2)

P造ty gipsowo-kartonowe s nasycone 鈔odkiem hydrofobowym (parafin lub silikonem), dzi瘯i czemu nie ch這n tak wilgoci, jak p造ty typu A.

Nadaj si do pomieszcze, w kt鏎ych wilgotno嗆 powietrza si璕a 85 proc., ale nie utrzymuje si d逝瞠j ni 10 godzin. Dost瘼ne s tak瞠 w wersji o nasi彗liwo軼i obni穎nej nawet do 3 proc., wykorzystuje si je w miejscach nara穎nych na d逝gotrwa貫 utrzymywanie si wilgoci w powietrzu, na przyk豉d basenach czy saunach.

P造ty gipsowo-kartonowe odporne na wod produkuje si w jednej grubo軼i - 12,50 mm i trzech standardowych wymiarach 1200 x 2000, 1200 x 2600, 1200 x 3000 mm.

Zastosowanie p造t gipsowo-kartonowych odpornych na wod. Tego typu p造ty s wystarczaj帷o odporne, by mo積a by這 je stosowa w domowych kuchniach, pralniach i 豉zienkach.

P造ta gipsowo-kartonowa odporna na wodFot. Rigips

P造ty gipsowo-kartonowe s najpopularniejszym materia貫m wyko鎍zeniowym, wykorzystywanym do obudowywania od wewn徠rz po豉ci dachu na poddaszach P造ty gipsowo-kartonowe s najpopularniejszym materia貫m wyko鎍zeniowym, wykorzystywanym do obudowywania od wewn徠rz po豉ci dachu na poddaszach Fot. Knauf

P造ty gipsowo-kartonowe odporne na ogie (typu F)

P造ty gipsowo-kartonowe o podwy窺zonej odporno軼i na ogie uzyskuj swoje w豉軼iwo軼i dzi瘯i wzmocnieniu rdzenia siatk z w堯kna szklanego. Ten dodatek ma za zadanie utrzyma integralno嗆 p造t przez d逝窺zy czas ni p造ty typu A, kt鏎e w po瘸rze wytrzymuj 15-30 minut.

Standardowe p造ty typu F nie nadaj si do pomieszcze wilgotnych, w nich trzeba u篡 ich specjalnej odmiany - FH2, odpornej zar闚no na ogie, jak i wilgo.

Wytwarzane s w pi璚iu grubo軼iach: 12,50, 15, 18, 20 i 25 mm oraz standardowych wymiarach: 1200 x 2000, 1200 x 2600 i 1200 x 3000 mm.

Zastosowanie p造t gipsowo-kartonowych o podwy窺zonej odporno軼i na ogie. Wykonuje si z nich zabudowy poddaszy o konstrukcji drewnianej w domach wielorodzinnych, u篡wa si ich r闚nie do stawiania obudowy komink闚 (p造ty z izolacj z we軟y mineralnej, os這ni皻 foli aluminiow).

p造ty gipsowo-kartonoweFot. Knauf

P造ty w堯knowo-gipsowe P造ty w堯knowo-gipsowe Fot. Fermacell

P造ty gipsowo-w堯knowe

P造ty gipsowo-w堯knowe zbudowane s z gipsu naturalnego lub syntetycznego i w堯kien celulozy - w stosunku 80 proc. do 20 proc. Oba te materia造 s mieszane, dodaje si do nich wod i przy zastosowaniu wysokiego ci郾ienia prasuje, formuj帷 p造ty.

Dzi瘯i takiej technologii produkcji powstaje wyr鏏, kt鏎y w przeciwie雟twie do p造t gipsowo-kartonowych, ma jednorodn struktur i r騜ni si od nich tak瞠 w豉軼iwo軼iami. Przede wszystkim p造ty gipsowo-w堯knowe s twarde, dzi瘯i czemu ich powierzchnia jest bardzo odporna na zadrapania i uszkodzenia. Maj takie w豉軼iwo軼i, jak p造ty gipsowo-kartonowe typu FH2, czyli s zar闚no wodoodporne, jak i ogniochronne. Zapewniaj r闚nie dobr izolacj ciepln i d德i瘯ow, a ich r闚na, g豉dka i spoista powierzchnia u豉twia nak豉danie pow這k malarskich.

P造ty gipsowo-w堯knowe produkowane s w czterech grubo軼iach - 10, 12,5, 15 i 18 mm oraz jako elementy scalone (jastrychowe, z warstw izolacyjn z pil郾i, we軟y skalnej lub styropianu) w grubo軼iach 20 mm i 25 mm.

Zastosowanie. P造ty w堯knowo-cementowe u篡wane s, podobnie jak p造ty gipsowo-kartonowe, do budowy 軼ian dzia這wych w systemie suchej zabudowy, sufit闚 podwieszanych, zabudowy poddaszy oraz jako suche jastrychy. Mog by u篡wane w pomieszczeniach wilgotnych.

P造ty cementowo-w堯knowe P造ty cementowo-w堯knowe Fot. Knauf

P造ty cementowo-w堯knowe

P造ty cementowo-w堯knowe powstaj na bazie rdzenia cementowego (z cementu portlandzkiego) zbrojonego z dw鏂h stron siatk z w堯kna szklanego. S bardzo odporne na uszkodzenia mechaniczne i ogie, a tak瞠 niemal niewra磧iwe na wilgo.

Zastosowanie p造t cementowo-w堯knowych. Produkowane s w dw鏂h wersjach - do wn皻rz i na zewn徠rz. W pierwszej s逝膨 do wykonywania ok豉dzin 軼ian, pod堯g oraz sufit闚 podwieszanych, tak瞠 w pomieszczeniach o du瞠j wilgotno軼i powietrza. P造t u篡wa si tak瞠 do wykonywania suchych jastrych闚. W drugiej wersji, przeznaczonej do stosowania na zewn徠rz, wykorzystuje si je jako ok豉dziny na elewacje oraz pokrycia dachowe.

Elementy jastrychowe z p造t cementowo-w堯knowych. Sk豉daj si z dw鏂h przesuni皻ych wzgl璠em siebie i sklejonych fabrycznie p造t o wymiarach 50 x 150 cm. Poza p造tami pod這gowymi bez izolacji s te elementy z fabrycznie wbudowan dodatkow warstw izolacji akustycznej o grubo軼i 10 mm, z mi瘯kiej p造ty pil郾iowej lub twardej we軟y mineralnej oraz elementy z izolacj termiczn z pianki o grubo軼i 20-30 mm.

Elewacyjne p造ty w堯knocementowe. S sprzedawane w dw鏂h wersjach, jako niewyko鎍zone - do samodzielnego malowania lub pokrycia tynkiem cienkowarstwowym - lub fabrycznie pomalowane b康 oklejone laminatem. W sprzeda篡 s te p造ty wyko鎍zone kruszywem kamiennym albo imituj帷e drewno - nie tylko malowane na kolor drewna, ale te z widocznym wyra幡ym us這jeniem.

Powierzchnia p造t mo瞠 by delikatnie ziarnista, co minimalizuje przyczepno嗆 cz御tek brudu lub lekko ryflowana - takie p造ty s barwione w masie (jednakowo na ca造m przekroju), co sprawia, 瞠 uzyskuj bardzo naturalny wygl康.

Elewacyjne p造ty cementowo-w堯knowe dost瘼ne s w wielu wielko軼iach: od wielkoformatowych p造t do mniejszych "desek". Maj grubo嗆 od 3,2 do 18 mm, w zale積o軼i od tego 1 m2 ok豉dziny elewacyjnej mo瞠 wa篡 od 10 do 18 kg.

elewacjaFot.: CEDRAL

OSB OSB Fot.: KRONOPOL

Drewnopochodne p造ty OSB

Nazwa p造t OSB - z ang. Oriented Strand Boards - oznacza, 瞠 u篡te do ich wytworzenia wi鏎y drzewne zosta造 w procesie produkcji u這穎ne tak, 瞠 wytrzyma這嗆 i sztywno嗆 gotowych p造t jest wi瘯sza wzd逝 osi g堯wnej, a mniejsza wzd逝 osi poprzecznej.

Jest kilka rodzaj闚 p造t OSB

P造ty OSB-1. To p造ty uniwersalne, nies逝膨ce jednak do przenoszenia obci捫e i do stosowania w warunkach wilgotnych. ako spoiwo zastosowane s w nich nieodporne na wod 篡wice mocznikowo-formaldehydowe.

P造ty OSB-2. Powstaj z u篡ciem tych samych 篡wic, ale s mocniejsze, nadaj si do przenoszenia obci捫e i u篡wane s we wn皻rzach.

P造ty OSB-3. P造ty og鏊nobudowlane o podwy窺zonej wytrzyma這軼i i wysokiej odporno軼i na wod. Spajane s od wewn徠rz 篡wicznym klejem poliuretanowym, a warstwy zewn皻rzne - 篡wic melaminowo-uretanow. To najcz窷ciej spotykany w sprzeda篡 typ p造t OSB.

P造ty OSB-4. S wytrzymalsze i odporniejsze na dzia豉nie wody ni OSB-3. Stosuje si je wewn徠rz i na zewn徠rz pomieszcze.

Zastosowanie p造t OSB. P造t OSB U篡wa si ich do stawiania 軼ian o konstrukcji szkieletowej, wykonywania sztywnego poszycia na po豉ciach dachowych, ok豉dzin pod堯g na legarach, zabudowy poddaszy, a tak瞠 podbitek dachowych i szalunk闚.

P造ty OSBFot. Kronopol

MFP MFP Fot.: PFLEIDERER

Drewnopochodne p造ty MFP

W p造tach MFP (ang. Multi Functional Panel) wi鏎y - w odr騜nieniu od OSB - u這穎ne s w r騜nych kierunkach na ca造m przekroju, dzi瘯i czemu ich wytrzyma這嗆 na zginanie jest jednakowa wzd逝 obu osi. Zwarta struktura sprawia, 瞠 s one odporniejsze na wilgo - wsp馧czynnik sp璚znienia wynosi 10 proc. i jest korzystniejszy ni w przypadku p造ty OSB-3 (12-15 proc.). Mocne sprasowanie wi鏎闚 i u篡cie niepalnego kleju jako spoiwa sprawia, 瞠 p造ty te s te trudno zapalne.

P造ty MFP mo積a zastosowa jako wyko鎍zenie po豉ci i pod堯g, r闚nie w pomieszczeniach mokrych (np. w 豉zienkach). Pod wp造wem wilgoci co prawda lekko p璚zniej, ale szybko wracaj do dawnego kszta速u.

Zastosowanie p造t MDF. Dzi瘯i tym w豉軼iwo軼iom p造ty MFP stosuje si przede wszystkim w miejscach nara穎nych na wilgo, jak sztywne poszycie pod pokrycie dachowe, konstrukcje balkon闚, taras闚, piwnic, altanek, a tak瞠 przy wyka鎍zaniu 豉zienek, monta簑 pod堯g oraz do budowania 軼ianek dzia這wych.

P造ty z fabrycznym wyko鎍zeniem kraw璠zi maj tak ukszta速owany frez, by po ich po陰czeniu uzyska automatycznie szczelin dylatacyjn

P造ty MFPFot. Pfleiderer

Wi璚ej o:
Komentarze (2)
Rodzaje p造t i ich zastosowanie: od p造t gipsowo-kartonowych do OSB
Zaloguj si
  • Marcin Faber

    0

    Ja jako budowlaniec korzystam z p造t G-W s dro窺ze ni G-K, ale za to maj wi璚ej zalet. Jest to idealna p造ta budowlana odporna na uderzenia i wstrz御y, niezwykle wytrzyma豉, odporna na dzia豉nie wilgoci, ognia, chroni przed ha豉sem, a k豉dziona pojedynczo w zupe軟o軼i wystarcza. Wszystkie te cechy doskonale 陰czy w sobie p造ta gipsowo-w堯knowa Fermacell. Nadaj si do wielu rzeczy np: obudowy sufit闚 i 軼ian, budowy 軼ian dzia這wych, os這ny przeciwpo瘸rowej itp

  • Marcin S瘯owski

    0

    Ostatnio klei貫m regipsy pianoklejem i by貫m pozytywnie zaskoczony. Zdecydowanie lepiej i szybciej jest niz przy kleju monta穎wym, kt鏎y trzeba rozrabia. Tutaj wszystko jest w wygodnej tubie i lecisz, jak z slikonem. Super sprawa

Aby oceni zaloguj si lub zarejestrujX