Usuwanie azbestu - na czym polega?

Do końca 2032 roku, zgodnie z założeniem rządowego programu, mamy pozbyć się wyrobów zawierających azbest. Choć wydaje się, że czasu zostało sporo, to warto już teraz podjąć w tym celu odpowiednie kroki.

Ostatnio wiele słyszy się i mówi na temat ochrony środowiska, przeciwdziałaniu zmianom klimatu oraz aktywnej walce ze smogiem, w tym roli jaką odgrywa w tej walce termomodernizacja naszych domów, związana głównie z ich dociepleniem oraz wymianą przestarzałego systemu grzewczego. A niestety – co należy podkreślić – większość budynków w Polsce jest w złym stanie technicznym. Nie tylko są zawilgocone, zagrzybione, słabo doświetlone, ale na wielu z nich wciąż króluje popularny eternit, zawierający niebezpieczny azbest. Jak wspomnieliśmy, za kilkanaście ma go nie być. Dlatego też coraz więcej osób decyduje się na jego usunięcie, korzystając przy tym z możliwości dofinansowania. Kto ma to zrobić i gdzie zgłosić się o pomoc – o tym piszemy na kolejnych stronach.

Badania dowiodły, że włókna azbestu, które przedostają się do organizmu z wdychanym powietrzem mają działanie rakotwórcze. Są to włókna grubości mniejszej niż 3 µm, długości większej niż 45 µm. Wdychanie azbestu może być przyczyną groźnych chorób, w tym azbestozy (pylicy azbestowej), zmian opłucnowych oraz raka płuc.

Kto ma usunąć azbest?

Najczęściej dotyczy to osób, które mają dom pokryty popularnym eternitem, zawierającym włókna azbestu. Obowiązek usunięcia tego szkodliwego materiału leży zawsze po naszej stronie. Jeśli jesteśmy właścicielami nieruchomości, jej użytkownikami wieczystymi albo nią zarządzamy, mamy obowiązek zgłoszenia prac polegających na zabezpieczeniu lub usunięciu wyrobów zawierających azbest do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej (starosty lub wojewody). Ponadto jesteśmy zobowiązani wykonać inwentaryzację takich wyrobów poprzez sporządzenie spisu z natury rodzaju, ilości i miejsca ich wykorzystywania. Dokonujemy tego na specjalnym formularzu (dostępnym w urzędzie gminy, często jest on również do pobrania na stronie internetowej), który pozwala obliczyć punkty i zakwalifikować produkt do jednego z trzech stopni pilności usunięcia go z nieruchomości (dalej zamieszczamy przykładowy wzór tego dokumentu).
Stopień pierwszy (powyżej 120 punktów) zobowiązuje nas do niezwłocznego usunięcia lub naprawy wyrobu zawierającego azbest. Stopień drugi (od 95 do 115 punktów) nakłada obowiązek powtórzenia oceny po okresie jednego roku, zaś trzeci (poniżej 90) po okresie pięciu lat (pilny obowiązek wymiany dachu nastąpi zatem w przypadku uzyskania w ocenie stanu wyrobu zawierającego azbest powyżej 120 punktów). Formularz składamy odpowiednio wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a  drugi egzemplarz przechowujemy przez rok. Jeśli tego nie zrobimy, ustawodawca przewidział dość dotkliwą karę finansową – grzywnę od 10 zł do 20 tys. zł.
Informacja o wyrobach zawierających azbest podlega corocznej aktualizacji w terminie do 31 stycznia każdego roku. W niektórych gminach inwentaryzacja jest powierzana wyspecjalizowanym firmom, których pracownicy wypełniają formularz razem z właścicielem nieruchomości, w pozostałych gminach właściciele radzą sobie niestety sami. Złożenie informacji jest zwolnione od opłat skarbowych.
Uwaga! W żadnym wypadku sami nie zabierajmy się za zdjęcie eternitu z dachu, a już na pewno nie wolno nam wywozić go i zostawiać go w lesie.

Jak to przebiega w praktyce?

Prace związane z usuwaniem azbestu mogą realizować tylko i wyłącznie firmy, które mają odpowiednie zaplecze techniczne do ich prowadzenia (narzędzia wyposażone w odciągi pyłów, namioty i przesłony foliowe do izolacji od otoczenia miejsc pracy) oraz zatrudniają pracowników przeszkolonych w zakresie bezpieczeństwa i higieny do pracy z azbestem. Wykaz takich firm powinien znajdować się w każdym urzędzie gminy lub starostwie powiatowym.
Wykonawca przed przystąpieniem do prac obowiązany jest do zgłoszenia tego faktu właściwemu organowi nadzoru budowlanego (powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego) oraz właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy.
Same prace nad usuwaniem azbestu nie są również standardowe. W celu zapewnienia warunków bezpiecznego usuwania wyrobów zawierających azbest z miejsca ich występowania, wykonawca prac zobowiązany jest do:
1) izolowania od otoczenia obszaru prac przez stosowanie osłon zabezpieczających przenikanie azbestu do środowiska,
2) ogrodzenia terenu prac z zachowaniem bezpiecznej odległości od traktów komunikacyjnych dla osób pieszych, nie mniejszej niż 1 m, przy zastosowaniu osłon zabezpieczających przed przenikaniem azbestu do środowiska,
3) umieszczenia w strefie prac w widocznym miejscu tablic informacyjnych o następującej treści: „Uwaga! Zagrożenie azbestem”,
4) zastosowania odpowiednich środków technicznych ograniczających do minimum emisję azbestu do środowiska,
5) zastosowania w obiekcie, gdzie prowadzone są prace, odpowiednich zabezpieczeń przed pyleniem i narażeniem na azbest, w tym uszczelnienia otworów okiennych i drzwiowych,
6) codziennego usuwania pozostałości pyłu azbestowego ze strefy prac.

Jak zdobyć dofinansowanie?

Tak dokładne i szczególne uwarunkowania podnoszą oczywiście koszty prowadzonych prac. Usunięcie jednego metra kwadratowego eternitu przez specjalistyczną firmę to koszt kilkudziesięciu złotych. Dokładne ceny zależą od stanu materiału, stopnia skomplikowania konstrukcji dachu, regionalnych kosztów robocizny oraz odległości do najbliższego miejsca składowania azbestu.
Mieszkańcy nie zostali jednak z problemem sami, istnieje możliwość dofinansowania tego typu prac.
Warto spytać się w gminie, czy i na jakich zasadach można uzyskać takie finansowanie. Jeżeli nie ma w danym momencie takiego programu, to należy z takim pytaniem zwrócić się także do starostwa powiatowego. Gdy i tu nie odbywa się w danym momencie nabór wniosków, to można zasięgnąć informacji w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jednak w wielu gminach co jakiś czas powtarzane i zbierane są wnioski na sfinansowanie usunięcia azbestu i pokrycie kosztów jego zagospodarowania – transportu i przekazania do składowania w odpowiednim miejscu. Z tym, że zdobycie takich środków pokrywa tylko i włącznie koszt pozbycia się eternitu. Nowe pokrycie dachu wraz z montażem trzeba już zapłacić z własnej kieszeni.
Warto wiedzieć, że wysokość dofinansowania jest rożna, zależy od zamożności i skuteczności działania gminy i może wynieś zarówno 100%, jak i 50% poniesionych kosztów usuwania i utylizacji azbestu.

Żądaj potwierdzenia!

Usunięte z budynków i obiektów budowlanych wyroby zawierające azbest zaliczone zostały do odpadów niebezpiecznych dla zdrowia. Sposoby pakowania wyrobów i odpadowych materiałów zawierających azbest uzależnione są od ich rodzaju i postaci fizycznej. Wszystkie one muszą spełniać jednak podstawowy warunek: uniemożliwiać emisję włókien azbestowych do otoczenia. Podczas pakowania, materiały zawierające azbest powinny być utrzymywane w stanie wilgotnym i umieszczane w opakowaniach przeznaczonych do ostatecznego składowania. Demontowany materiał należy hermetyzować na miejscu.
Usunięte wyroby i odpady zawierające azbest powinny być odpowiednio oznakowane. Na opakowaniach niezbędne jest podanie informacji: „UWAGA! ZAGROŻENIE AZBESTEM!”. Transport takich materiałów musi odbywać się z zachowaniem przepisów obowiązujących przy przewożeniu materiałów niebezpiecznych. Odpady te należy deponować na składowiskach odpadów niebezpiecznych przeznaczonych wyłącznie do tego celu lub na wydzielonych częściach takich składowisk. Wolno składować odpady wyrobów azbestowo-cementowych na wydzielonych częściach składowisk odpadów przemysłowych lub komunalnych, pod warunkiem że spełnione tam będą warunki techniczne do bezpiecznego ich składowania. Firma usuwająca azbest ma też obowiązek wystawić nam zaświadczenie o zeskładowaniu azbestu w zgodzie z przepisami prawa.

Komentarze (1)
Usuwanie azbestu - na czym polega?
Zaloguj się
  • barbara wmh

    0

    W tamtym roku usuwałam z garażu to korzystaliśmy z mężem z usług budowlanych GRUNT. Panowie się wszystkim zajęli profesjonalnie i dokładnie. Dobrze jest w takich sprawach polegać na fachowcach.

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX