Ogrody
Porady
Chora lipa – szpeciele na liściach lipy. Jak je rozpoznać i zwalczać?

Chora lipa – szpeciele na liściach lipy. Jak je rozpoznać i zwalczać?

dr Wojciech Słomka, specjalista ochrony roślin03-09-2025 08:14

Na liściach młodej lipy często pojawia się charakterystyczna biała „pilśń”, a blaszki liściowe zaczynają się deformować. To typowe objawy żerowania szpecieli – groźnych szkodników drzew ozdobnych i użytkowych. Pani Janina Gugnacka napisała do nas z pytaniem, czym opryskać 2-metrową lipę, aby zatrzymać rozwój choroby. Poniżej wyjaśniamy, czym są szpeciele, jakie dają objawy i jak skutecznie zwalczyć szpeciele na lipie.

SONY DSC8BIM%WuX`z8BIM:printOutputPstSboolInteenumInteClrmprintSixteenBitboolprinterNameTEXTprintProofSetupObjcUstawienie prbyproofSetupBltnenumbuiltinProofproofCMYK8BIM; — Fot. Anna Kulikowska

Co to są szpeciele?

Szpeciele (Eriophyidae) to mikroskopijne roztocza o długości zaledwie 0,2–0,3 mm, niewidoczne gołym okiem. Żerują pod skórką lub na powierzchni liści, wysysając soki komórkowe.

Objawy żerowania szpecieli na lipie:

biała, filcowata „pilśń” na spodniej stronie liści,
zwijanie się blaszek liściowych,
czerwone, brunatne lub zielone wyrośla („galasy”),
osłabienie całego drzewa, zahamowanie wzrostu, mniejsza odporność na inne choroby i szkodniki.

W przypadku młodych drzew, takich jak 2-metrowa lipa, silne porażenie może prowadzić do trwałych uszkodzeń.

Jak zwalczać szpeciele na liściach lipy?

Skuteczne zwalczanie szpecieli wymaga zastosowania specjalistycznych preparatów akarycydowych. Najlepiej wykonać kilka oprysków co 7–10 dni, aby przerwać cykl rozwojowy szkodnika.

Polecane preparaty na szpeciele lipy:

Apollo 500 SC
Ortus 05 SC
Sanmite 10 SC

Ważne: oprysk należy wykonywać dokładnie, pokrywając całą powierzchnię liści, szczególnie ich spodnią stronę, gdzie najczęściej bytują szpeciele.

Kiedy wykonywać oprysk lipy?

Najlepiej wczesną wiosną, tuż po rozwinięciu się pierwszych liści, kiedy szpeciele zaczynają żerować.
Zabiegi można powtarzać latem, jeśli pojawią się kolejne objawy (biała pilśń, deformacje liści).
Opryski wykonujemy wieczorem lub w pochmurny dzień, aby chronić liście przed poparzeniem słonecznym.

Jak zapobiegać ponownemu atakowi szpecieli?

Regularnie kontroluj liście lipy pod kątem zmian – im wcześniej zauważysz objawy, tym łatwiej ograniczysz populację szkodnika.
Usuwaj i utylizuj silnie porażone liście.
Dbaj o dobrą kondycję drzewa (nawadnianie, nawożenie), bo osłabione rośliny są bardziej podatne na szkodniki.

Szpeciele na liściach lipy to poważny problem, ale można je skutecznie zwalczyć. Jeśli zauważysz białą pilśń, wyrośla lub deformacje liści, zastosuj jeden z preparatów: Apollo 500 SC, Ortus 05 SC lub Sanmite 10 SC. Regularne opryski co 7–10 dni pozwolą zatrzymać rozwój szkodnika i przywrócić drzewu zdrowy wygląd.

Więcej o: