„Duch przodków i anioł przyszłości albo ignorancja" - wystawa prac Poli Dwurnik

Artystka konstruuje swoją narrację poprzez wyraziste przedstawienia zwierząt, nadając im rolę nośników ludzkich emocji i postaw. Papugi, lisy, borsuki czy szczury pojawiają się tu jako figury o dwoistym charakterze – jednocześnie oswojone i niepokojące, atrakcyjne i groźne, bezbronne i zdolne do przemocy. W zależności od kontekstu przyjmują rolę ofiar lub sprawców, odzwierciedlając złożoność współczesnej rzeczywistości.

Osią tej opowieści jest obraz „Duch przodków i anioł przyszłości albo ignorancja”, który nadaje tytuł całej wystawie. Jego kompozycja opiera się na zestawieniu dwóch ptasich postaci symbolizujących przeciwstawne siły. Po lewej stronie widoczny jest „anioł przyszłości”, który w rzeczywistości przyjmuje formę „anioła wojny” – uosabia agresję, gniew i potencjał destrukcji. Ten fragment nawiązuje do obrazu Maxa Ernsta „L’Ange du foyer” z 1937 roku. Po prawej stronie znajduje się „duch przodków”, reprezentujący pamięć, doświadczenie i historyczną świadomość, próbujący ostrzegać przed skutkami pochopnych decyzji. Pomiędzy nimi umieszczona jest postać człowieka – skulona, odwrócona, zamknięta na oba przekazy. To właśnie ta postawa określona zostaje jako ignorancja i stanowi kluczowy motyw całej wystawy.

Pozostałe prace odnoszą się do współczesnych kryzysów.

• Motyw wojny pojawia się w „Szponach”, które opadają na odbiorcę niczym dron bojowy.
• Temat migracji zostaje ukazany w „Uchodźcach”, gdzie lisy przemierzają ocean na grzbiecie wieloryba, oraz w „Ucieczce ryb”.
• Z kolei „Szczurownia” stanowi wizualne epitafium dla szczurów tępionych przez ludzi w podziemiach wrocławskiego Rynku, przywołując kontekst wykluczenia i przemocy.
• Jedynym obrazem niosącym nadzieję jest „Ożywianie”, w którym czarodziejka Alcyna przywraca życie martwym lisom.

Całość układa się w przejmującą diagnozę: świat jawi się jako przestrzeń opresji i okrucieństwa, a człowiek pozostaje niewrażliwy na ostrzeżenia. Możliwość zmiany zostaje przypisana postaci czarownicy, jednak jej obecność należy do sfery wyobraźni. Pojawia się więc pytanie, czy człowiek jest zdolny wyciągnąć wnioski z przeszłości i odpowiedzialnie kształtować przyszłość.

„Duch przodków i anioł przyszłości albo ignorancja" - wystawa prac Poli Dwurnik w Ursynowskim Centrum Kultury „Alternatywy" - od 10 kwietnia do 13 maja 2026 r.