Strefy w kuchni

Ergonomia w kuchni to wszystko to, co sprawia, że wnętrze w maksymalnym stopniu dostosowane jest do potrzeb użytkowników i ułatwia im wykonywanie wszelkich prac kuchennych. Jedną z zasad jest podział na strefy. Reguła ta polega na takim rozplanowaniu układu wyposażenia ciągu roboczego, by dane strefy i sprzęty gospodarstwa domowego odpowiadały kolejności wykonywanych w kuchni czynności. Najlepsze efekty daje planowanie stref zgodnie z ruchem wskazówek zegara (lub odwrotnie, w zależności od tego, czy jesteś osobą prawo- czy leworęczną). Tzw. zasada trójkąta roboczego świetnie sprawdza się w wyznaczaniu odległości pomiędzy najważniejszymi sprzętami (lodówką, zlewem i płytą grzewczą), gdzie suma kroków nie powinna być zbyt duża. 

Strefa zapasów w kuchni

To tu przechowujemy wszystkie produkty spożywcze – zarówno te, które wymagają chłodzenia, jak i suche zapasy. Jest to strefa, która rozpoczyna ciąg roboczy w kuchni. Powinna znaleźć się przy wejściu do kuchni, by móc szybko odpakować i schować zakupy. Strefa zapasów obejmuje lodówkę, zamrażarkę, szafki, w których przechowywane są zapasy spożywcze. Świetnym rozwiązaniem są tu systemy cargo, które pozwalają maksymalnie wykorzystać przestrzeń i ułatwiają dostęp do produktów. Wysuwane kosze i półki sprawiają, że wszystkie zapasy są dobrze widoczne.

Spiżarnia w kuchni

• Strefa zapasów obejmuje też spiżarnię. Można w niej przechowywać zapasy produktów spożywczych o długim terminie przydatności, (czasem także różnego rodzaju sprzęty). W zależności od metrażu i układu domu możemy wybrać jedno z rozwiązań.
• Tradycyjne pomieszczenie gospodarcze. To osobny, przylegający do kuchni pokój, do którego prowadzą drzwi. Zapewnia najniższą temperaturę (zazwyczaj jest nienagrzewany) i idealne warunki do przechowywania warzyw czy trunków.
• Spiżarnia ukryta w zabudowie meblowej. Zwykle przyjmuje formę dużej, wysokiej szafy (często typu cargo). Drzwi do niej mogą być wkomponowane w ciąg szafek, a nawet zamaskowane frontem bezuchwytowym, tapetą czy lustrem. 
• Wnęka lub przepierzenie. Sprawdza się w aneksach kuchennych. Wydzielenie części ściany lub postawienie regału ażurowego pozwala odseparować strefę gotowania od domowego magazynu.

Strefa przechowywania w kuchni

To serce organizacji naczyń i sprzętów ułatwiających gotowanie. Jest to strefa, na którą składają się wszystkie szafki i szuflady kuchenne, w których przechowujemy naczynia, akcesoria, sztućce, małe sprzęty AGD. Przechowywanie mniejszych przedmiotów ułatwią różnego rodzaju wkłady do szuflad – wkłady na sztućce, bloki na noże, wkłady na słoiczki z przyprawami czy przegródki do oddzielenia talerzy i innych przyborów kuchennych. Pracę i korzystanie z tej strefy ułatwiają też meble wyposażone w oświetlenie LED. Najlepiej umiejscowić ją przy strefie zapasów i zmywania.

Jak dobrze wyposażyć strefę przechowywania?

Dobrze zaprojektowana strefa przechowywania to jedna z tych rzeczy, które realnie wpływają na codzienny komfort korzystania z kuchni. Coraz częściej odchodzimy od przypadkowego przechowywania produktów spożywczych na rzecz rozwiązań, które pozwalają szybko ocenić zawartość i wygodnie utrzymać porządek. W praktyce świetnie sprawdzają się wysokie systemy cargo, takie jak TANDEM.

To rozwiązanie swoim układem przypomina lodówkę – ma półki wewnętrzne oraz półki zamontowane na froncie, które podczas otwierania przybliżają się do użytkownika, od razu pokazując całą zawartość. Dzięki temu produkty są doskonale widoczne i łatwo dostępne, co znacznie ułatwia codzienne korzystanie ze strefy przechowywania. Równie ważna jest organizacja strefy codziennego użytkowania, czyli przechowywania talerzy, misek i zastawy stołowej. Tutaj kluczowe stają się ergonomia oraz łatwość dostępu. Systemy takie jak PLENO Plus, wyposażone w wysuwane półki, pozwalają wygodnie uporządkować nawet cięższą porcelanę i zapewniają łatwy dostęp do całej zawartości. Dobrze zaplanowana strefa przechowywania nie tylko pomaga utrzymać porządek, ale przede wszystkim sprawia, że kuchnia staje się bardziej intuicyjna i wygodna w codziennym funkcjonowaniu.

ANITA ŁOPATKA, dział marketingu PEKA

Strefa przygotowywania w kuchni

Główne miejsce do pracy. To tu odbywa się cała "magia" związana z krojeniem, obieraniem i mieszaniem. Potrzebny jest tu duży, wolny blat roboczy (wygodną pracę zapewni powierzchnia szeroka na min. 80 cm i głęboka na 60 cm), deski do krojenia, noże, przyprawy, miski i pojemniki. Jeśli kuchnia jest niewielka, warto umieścić tu kilka mniejszych przestrzeni roboczych, np. po drugiej stronie płyty grzejnej lub obok lodówki. Przydatne może być też rozwiązanie takie jak wysuwany blat lub wysuwany stół. Dzięki nim zyskujemy dodatkowe miejsce do pracy. Strefa ta powinna płynnie łączyć strefę zmywania z gotowaniem, najlepiej pomiędzy nimi, aby składniki po umyciu od razu trafiły pod rękę.

Strefa zmywania w kuchni

Tę strefę tworzą zlewozmywak oraz zmywarka, a także szafka, w której przechowujemy środki czystości i akcesoria do zmywania. Dla singla rzadko gotującego w domu można zaplanować niewielki zlewozmywak z jedną komorą. Wieloosobowej rodzinie przyda się model dwukomorowy. Istotny jest też wybór baterii zlewozmywakowej. Najwygodniejsze są te z wyciąganą lub elastyczną wylewką albo funkcją prysznica, ale gdy w kuchni spędzamy niewiele czasu, możemy zdecydować się na najprostszy model. W tej strefie umieśćmy też kosz na odpadki.

Strefa gotowania i pieczenia 

Miejsce obróbki termicznej, w którym powstają gorące potrawy. Powinna znaleźć się blisko blatu roboczego i strefy zmywania, ale w bezpiecznej odległości od głównych ciągów komunikacyjnych. Jej wyposażenie to płyta grzewcza (gazowa lub indukcyjna), piekarnik, kuchenka mikrofalowa. Ważne jest, aby zapewnić wystarczającą przestrzeń roboczą wokół kuchenki, umożliwiającą swobodne operowanie naczyniami i składnikami. Nad kuchenką powinien być dopasowany okap wentylacyjny. Obowiązkowo w strefie gotowania muszą znaleźć się też głębokie szafki na naczynia i formy do pieczenia.

Strefy w kuchni: ważne odległości

Aby uniknąć zbędnego chodzenia, ale też nie powodować kolizji, ważne są odpowiednie odległości między sprzętami. Między lodówką a zlewem najlepiej zaplanować od 120 cm do 210 cm. Taka odległość daje miejsce na blat do odkładania i komfortowe przygotowanie produktów. Między zlewem a płytą grzewczą sprawdza się podobny zakres – 120-210 cm, z wyraźnie wydzielonym blatem roboczym pomiędzy. Bezpośrednie sąsiedztwo sprzętów to częsty błąd. Zlew przy płycie ogranicza miejsce do pracy i obniża bezpieczeństwo. Lodówka obok kuchenki naraża ją na działanie ciepła i skraca żywotność sprzętu. Przejścia również mają swoje minimum. W kuchni jednorzędowej wystarczy 90 cm, ale w układach dwurzędowych lub przy wyspie komfort zaczyna się od 100-120 cm.