Przydomowe oczyszczalnie ścieków

Tekst: Mirosław Nowak

Prostą oczyszczalnię przydomową można wybudować, jeśli działka jest wystarczająco duża, a grunt przepuszczalny. W trudniejszych warunkach trzeba uciekać się do rozwiązań bardziej skomplikowanych, a więc i droższych.

Przydomowe oczyszczalnie ścieków buduje się na terenach, które nie są przyłączone do sieci kanalizacyjnej.
Przydomowe oczyszczalnie ścieków buduje się na terenach, które nie są przyłączone do sieci kanalizacyjnej.
Fot. Liliana Sokołowska
Wybór określonego rodzaju przydomowej oczyszczalni ścieków zależy nie tylko od zasobności portfela, ale też od rozmaitych ograniczeń prawnych i technicznych związanych z jej budową. Jest to jednak inwestycja trwała, która przynosi korzyści ekologiczne, a w dłuższym czasie również zysk ekonomiczny. Okres zwrotu budowy oczyszczalni w porównaniu do szamba zależy od rodzaju zastosowanych rozwiązań i wynosi od 2 do 5 lat.

Ze względu na sposób doczyszczania wody ściekowej i jej zagospodarowanie po oczyszczaniu wyróżniamy oczyszczalnie: drenażowe, ze złożem biologicznym oraz roślinne.

Oczyszczalnie drenażowe



Oczyszczalnie biologiczne



Oczyszczalnie roślinne



Oczyszczalnia ścieków w zgodzie z prawem

Przed podjęciem decyzji o stworzeniu przydomowej oczyszczalni należy upewnić się, czy działka nie leży na obszarze, na którym prawo lokalne wyklucza możliwość jej budowy. Informację taką można znaleźć w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, dostępnym w urzędzie gminy.

Budowa oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę nie wymaga otrzymania pozwolenia na budowę. Wystarczy jedynie zgłoszenie tego faktu do starostwa powiatowego. Tryb zgłoszenia jest trybem uproszczonym, a co za tym idzie - pozwala na znacznie szybszą budowę oczyszczalni.

Dokumentacja. Do urzędu należy dostarczyć:

- wypis z planu miejscowego lub decyzję o warunkach zabudowy;

- dokument stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością;

- zgłoszenie, w którym trzeba określić rodzaj, zakres oraz sposób wykonywania robót, termin ich rozpoczęcia, opis rodzaju oczyszczalni, a także ewentualne pozwolenie wymagane odrębnymi przepisami;

Jeżeli oczyszczone ścieki będą odprowadzane do wód powierzchniowych, do wniosku dodatkowo należy dołączyć:

- zgodę właściciela tych wód na wpuszczenie oczyszczonych ścieków;

- zgodę właścicieli gruntów na przeprowadzenie rur przez ich teren.

Budowę oczyszczalni można rozpocząć, jeżeli w ciągu 30 dni od zgłoszenia starosta nie zgłosi sprzeciwu, i nie później niż po upływie dwóch lat od określonego w zgłoszeniu terminu jej rozpoczęcia. Zakończenie budowy należy zgłosić w tym samym urzędzie, w którym zgłoszono budowę.

Zasada działania oczyszczalni ścieków

Procesy zachodzące w każdej oczyszczalni podzielić można na dwa etapy.

Wstępne podczyszczanie. Zachodzi w pierwszym zbiorniku oczyszczalni - osadniku gnilnym - w warunkach beztlenowych. Polega na mechanicznym oddzieleniu zanieczyszczeń poprzez procesy opadania i wypływania. Zanieczyszczenia lżejsze od wody unoszą się i tworzą kożuch, cięższe opadają na dno, gdzie fermentują, a następnie rozpuszczają się lub tworzą osad zostający na dnie. Podczyszczone, odpływające do dalszych elementów instalacji ścieki nazywane są szarą wodą.

Jeśli osadnik gnilny jest dobrze dobrany, wychodzące z niego ścieki są oczyszczone w około 65%.

Doczyszczanie ścieków. Zanieczyszczenia rozpuszczone w wodzie przepływają do odpowiednio dobranego układu urządzeń, w których następuje ich doczyszczenie w warunkach tlenowych.

Ścieki oczyszczone w drugim etapie w 95% pozbawione są zanieczyszczeń i nie stanowią zagrożenia dla środowiska.

Odbiór ścieków. Oczyszczone ścieki odprowadzane są do odbiornika. Może nim być woda lub grunt - wówczas odbywa się to za pośrednictwem studni chłonnej albo drenażu. Wybór odbiornika zależy od rodzaju zastosowanej oczyszczalni, a także gruntu.

Lokalizacja oczyszczalni ścieków

Miejsce, w którym może zostać wybudowana oczyszczalnia, regulują przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Osadnik gnilny o pojemności do 10 m3 znajdujący się w zabudowie jednorodzinnej powinien być usytuowany w odległości: 5 m od okien oraz drzwi zewnętrznych w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi; 2 m od granicy sąsiedniej działki lub drogi; 15 m od studni; 30 m od najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej.

W zabudowie innej niż jednorodzinna odległości wynoszą: 15 m od pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi i 7,5 m od granicy sąsiedniej działki.

Odległości drenażu rozsączającego powinny wynosić: 2 m od granicy działki; 1,5 m od poziomu wód gruntowych, 1,5 m od rur z wodą i gazem, 3 m od drzew i krzewów.

Odległości te mogą być jednak mniejsze, jeśli oczyszczalnia graniczy z inną oczyszczalnią przydomową i odległość od studni wynosi co najmniej 15 m (kiedy ścieki odprowadzane są do wód powierzchniowych) lub 30 m do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej (kiedy oczyszczone ścieki odprowadzane są do ziemi).

Uwaga! Przydomowe oczyszczalnie mogą być usytuowane w bezpośrednim sąsiedztwie budynków jednorodzinnych. Wyjątkiem jest wyprowadzenie odpowietrzenia oczyszczalni przez instalację kanalizacyjną na wysokości co najmniej 0,6 m powyżej górnej krawędzi okien i drzwi zewnętrznych.

Dobór oczyszczalni ścieków

Zanim wybierzemy rodzaj oczyszczalni, warto wziąć pod uwagę:

- liczbę stałych mieszkańców (RLM - równoważna liczba mieszkańców). Zależy od tego wielkość osadnika gnilnego - a ponieważ ścieki przebywają w nim 2-3 dni, jego wielkość powinna być dokładnie obliczona. Liczba ta jest także ważna dla powierzchni drenażu. Od jego długości zależy bowiem szybkość przesączania i stopień oczyszczenia ścieków;

- poziom wód gruntowych - odległość 1,5 m od drenażu zapewnia poprawny przebieg procesów oczyszczania ścieków;

- powierzchnię działki - z powodu ograniczeń wynikających z zachowania właściwych odległości oczyszczalni ścieków;

- rodzaj gruntu - ma znaczenie, jeśli zostanie on wykorzystany jako drugi element doczyszczania ścieków bądź jako odbiornik tych już oczyszczonych. Do budowy oczyszczalni drenażowej najlepsze są grunty przepuszczalne - piaski i grunty mieszane. Gleba zbyt dobrze przepuszczalna nie jest dobra, ponieważ ścieki nie zdążą się w niej oczyścić. Rozwiązaniem w takiej sytuacji może być budowa filtra piaskowego;

- głębokość wyprowadzenia rury kanalizacyjnej z domu - wpływa na głębokość posadowienia osadnika gnilnego oraz sposób spływania ścieków (grawitacyjny lub mechaniczny). Gdy dom jest podpiwniczony i znajduje się tam kanalizacja, konieczny staje się montaż przepompowni.

Dobra oczyszczalnia, czyli...

Na co powinniśmy zwrócić uwagę przy wyborze i montażu przydomowej oczyszczalni? Podstawowe jej cechy to:

- dobrej jakości zbiorniki, w których łatwo da się wymienić części zużywające się, na przykład dyfuzory do napowietrzania. W instrukcjach obsługi większości zbiorników z polietylenu twardego producenci drobnym drukiem piszą, że przy ich opróżnianiu równocześnie należy dopompować wodę - co wskazuje na ich małą wytrzymałość;

- możliwość kontroli i regulacji procesu oczyszczania - oczyszczalnie drenażowe takiej możliwości nie dają;

- możliwość kontroli efektów oczyszczania ścieków - z każdej oczyszczalni powinniśmy móc pobrać próbki ścieków po ich oczyszczeniu, aby sprawdzić efekty działania instalacji.

Finansowanie oczyszczalni ścieków

Budując oczyszczalnię, można ubiegać się o jej dofinansowanie w urzędzie gminy. Koszty ponoszone przez gminę mogą sięgać nawet 80% inwestycji - tylko 20% ponosi wówczas właściciel posesji. Wszystko zależy jednak od gminy i od środków, którymi dysponuje; często są to kwoty stałe.

O pomoc można zgłaszać się również do Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który wspiera inwestycje proekologiczne. Informacji o aktualnych programach szukać można też na stronach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Przydomowe oczyszczalnie ścieków