Tynki zewnętrzne: rodzaje, właściwości, ceny

30.09.2015 12:15
Tynk to najstarsze i najpopularniejsze wykończenie elewacji domów murowanych. Jednak zarówno przygotowaniem, jak i wykonaniem współczesne tynki - zarówno grubo-, jak i cienkowarstwowe - różnią się od tych sprzed lat.
1 Nakładanie tynku Nakładanie tynku Fot. Lakma

Tynki tradycyjne i cienkowarstwowe

Zewnętrzne tynki tradycyjne

Tynki tradycyjne są grube i mocne, dobrze więc chronią ściany przed uszkodzeniami oraz poprawiają ich izolacyjność akustyczną, a ciepłochronne - też cieplną (są to zaprawy cementowo-wapienne z dodatkiem lekkich wypełniaczy mineralnych lub kuleczek styropianowych). Tradycyjne tynki nadal stosuje się do wykańczania ścian jedno- i trójwarstwowych (nanosi się je bezpośrednio na mury) lub do renowacji starych tynków. Na gładkie ściany jednowarstwowe można nanosić je w wersji pocienionej (10 mm). Aby poprawić wygląd tynku tradycyjnego, czasem pokrywa się jego powierzchnię tynkiem cienkowarstwowym.

Tradycyjny tynk grubowarstwowy można sporządzić bezpośrednio na budowie, samodzielnie odmierzając składniki, albo kupić fabrycznie przygotowaną mieszankę, trwalszą i łatwiejszą do nanoszenia, o większej wodoodporności i paroprzepuszczalności. Rodzaj tynku dobiera się do konkretnych zastosowań.

- Tynki cementowe są trudno obrabialne, ale za to bardzo mocne. Stosuje się je w miejscach narażonych na uszkodzenia mechaniczne i zawilgocenie.

- Tynki cementowo-wapienne są mniej wytrzymałe i odporne na wilgoć niż cementowe, ale łatwiejsze do nakładania. Mają też większą paroprzepuszczalność.

- Tynki wapienne stosuje się obecnie bardzo rzadko. Nie są zbyt odporne na uszkodzenia, za to nadają się do nanoszenia na stare tynki.

Tynki cienkowarstwowe

To obecnie najpopularniejszy materiał do wykańczania ocieplanych elewacji (system ETICS); można też wykańczać nimi ściany jednowarstwowe. Właściwości tynku cienkowarstwowego zależą od rodzaju użytego w nim spoiwa. Materiał ten daje bardzo dużo możliwości - tynki dostępne są w bogatej ofercie kolorystycznej. Wybór tynku nie powinien jednak polegać tylko na dobraniu jego koloru (ewentualnie faktury) - choć wielu inwestorów ogranicza się jedynie do tego.

Jeśli budujemy ściany dwuwarstwowe, wybór tynku zależy od rodzaju materiału termoizolacyjnego. Jeżeli jest nim styropian, to na elewację można wybrać dowolny tynk. Nie ma znaczenia, czy będzie on mniej czy bardziej paroprzepuszczalny, ponieważ w ocieplonej ścianie to styropian jest największą barierą, jaką może napotkać para wodna. Jeżeli natomiast ocieplamy wełną mineralną - jest mniej możliwości. Na wełnie nie wolno bowiem układać tynków akrylowych, czyli tych najmniej paroprzepuszczalnych.

Jeśli ściana jest nieocieplona (jednowarstwowa), to warto sprawdzić u producenta bloczków lub pustaków, jaki rodzaj tynku do nich poleca.

Ściana dwuwarstwowa z tynkiemRys. Wawrzyniec Święcicki

2 Kolorystyka tynków mineralnych i silikatowych jest uboższa i mniej nasycona niż akrylowych i silikonowych Kolorystyka tynków mineralnych i silikatowych jest uboższa i mniej nasycona niż akrylowych i silikonowych Fot. Ziel Bruk

Rodzaje tynków zewnętrznych: właściwości i ceny

Tynki mineralne. Ich spoiwem jest cement z dodatkiem polimerów poprawiających przyczepność. Są paroprzepuszczalne, odporne na wysoką temperaturę, łatwe do układania, mało odporne na zabrudzenia. Kolory: białe lub pastelowe. Najtańsze z tynków cienkowarstwowych - kosztują około 50 zł/25 kg.

Tynki akrylowe. Ich spoiwem są żywice akrylowe. Są elastyczne, o dobrej przyczepności, bardzo niskiej nasiąkliwości, niskoparoprzepuszczalne (nie można ich stosować na wełnie mineralnej), odporne na czynniki atmosferyczne, zabrudzenia i uszkodzenia. Kolory mogą być dowolne (białe są znacznie tańsze niż kolorowe). Za 25 kg tynku akrylowego trzeba zapłacić około 120 zł.

Tynki silikatowe. Ich spoiwem jest szkło wodne potasowe z dodatkiem plastyfikatorów. Są wysokoparoprzepuszczalne, elastyczne, odporne na czynniki atmosferyczne i rozwój mikroorganizmów. Dostępne są głównie w jasnych, pastelowych kolorach; polecane przy renowacji obiektów zabytkowych. Ich cena to - około 150 zł/25 kg.

Tynki silikonowe. Ich spoiwem jest żywica silikonowa. Są wysokoparoprzepuszczalne, o dużej hydrofobowości (nie wsiąka w nie woda), bardzo odporne na zabrudzenie (same się oczyszczają w czasie deszczu) i płowienie. Dostępne w dowolnych kolorach. Najdroższe z tynków cienkowarstwowych - zapłacimy za nie powyżej 150 zł/25 kg.

Czytaj też o farbach elewacyjnych

3 Kolorowe tynki silikonowe i akrylowe są odporne na płowienie, jednak na mocno nasłonecznionych elewacjach lepiej nie stosować zbyt intensywnych barw Kolorowe tynki silikonowe i akrylowe są odporne na płowienie, jednak na mocno nasłonecznionych elewacjach lepiej nie stosować zbyt intensywnych barw Fot. Bolix

Tynki zewnętrzne: kolory i faktury

Kolor tynku

Kolor tynku w pewnym stopniu zależy od rodzaju spoiwa - kolorystyka tynków mineralnych i silikatowych jest uboższa niż akrylowych i silikonowych. Jeśli więc zależy nam na bardziej nasyconych kolorach elewacji, wybierzmy barwne akryle i silikony lub białe tynki mineralne, które później zostaną pomalowane.

Ogólna zasada doboru kolorów jest taka: na mocno nasłonecznionych elewacjach nie należy stosować kolorów ciemnych, gdyż takie powierzchnie bardzo się nagrzewają, co może powodować zniszczenie tynku. Nie powinno się też wykańczać ich tynkami kolorowanymi pigmentami organicznymi, gdyż mogą one blaknąć na słońcu.

Uwaga! Najlepiej jednorazowo kupić tynk na całą elewację. Sposoby dozowania pigmentów powodują bowiem, że tynki z różnych partii produkcyjnych różnią się kolorystycznie między sobą. Olbrzymia ilość kolorów tynków cienkowarstwowych oferowana w firmowych paletach barw powoduje, że większość z nich jest dostępna tylko na zamówienie. Od ręki kolorowe produkty można dostać w punktach mających mieszalniki. Jeśli zechcemy z mieszalnika skorzystać w sezonie budowlanym, i tak będziemy musieli poczekać kilka dni.

Faktura tynku

Faktura tynku zależy od zawartego w nim kruszywa (jego ilości, wielkości i rozmiaru ziaren) oraz sposobu zatarcia. Oprócz najpopularniejszych faktur - nakrapianej, rustykalnej i mozaikowej - można też zrobić tynk, który będzie do złudzenia przypominał powierzchnię drewna, metalu, cegły lub kamienia.

faktura tynkFot. Bolix

4 Tynk imitujący inne materiały Tynk imitujący inne materiały Fot. Baumit

Tynki imitujące inne materiały

Tynk może naśladować inne materiały: deski, beton, metal

Oprócz faktury nakrapianej czy rustykalnej można zdecydować się na tynk, który będzie do złudzenia przypominał powierzchnię drewna, metalu, cegły lub kamienia. Imitacja może być na tyle udana, że ścianie trzeba się przyglądać z bliska, żeby zauważyć różnicę. Modelowany tynk dekoracyjny można stosować na systemy ociepleń, a także na stare i nowe mineralne tynki, masy szpachlowe oraz na beton.

Tynk - różne faktury, imitujące inne materiałyFot. Baumit

Tynk naśladujący inne materiały: klinkier, drewno, kamień

5 Dom, który powstał według projektu Orion III wygląda klasycznie i skromnie. Od projektu różnią go detale Dom, który powstał według projektu Orion III wygląda klasycznie i skromnie. Od projektu różnią go detale Fot. pracownia Dobre Domy Flak & Abramowicz

Rodzaj tynku a usytuowanie domu

Tynk na domu w sąsiedztwie zieleni

Jeśli w okolicy domu znajduje się teren zielony (las, park albo zbiornik wodny), istnieje duże prawdopodobieństwo, że na elewacji szybko pojawią się zabrudzenia organiczne, czyli tynki będą się "zazieleniać". Lepiej więc wybrać tynki mineralne lub silikatowe, które mają silny odczyn alkaliczny, uniemożliwiający rozwój mikroorganizmów. Tynki akrylowe i silikonowe mają w swoim składzie związki organiczne, będące pożywką dla grzybów i mchów. Wprawdzie dodawane są do nich biocydy ograniczające możliwość rozwoju mikroorganizmów, ale przy dużym nasyceniu powietrza zarodnikami i - co ważniejsze - przy dużej wilgoci, która towarzyszy zawsze skupiskom zieleni, mogą być one nieskuteczne.

Pewną ochroną tynków akrylowych i silikonowych przed korozją biologiczną może być ich niska nasiąkliwość (tynki mineralne i silikatowe tej właściwości nie mają). Należy pamiętać, że samo zastosowanie tynków mineralnych i silikatowych nie zagwarantuje nam, że elewacja nie będzie obrastać zielonym nalotem. Stały dopływ wilgoci, wynikający na przykład z braku obróbek blacharskich, na pewno spowoduje zazielenienie, bez względu na rodzaj zastosowanego tynku.

Tynk na domu przy ruchliwej ulicy

Jeśli dom znajduje się przy drodze lub innym "źródle" stałego zabrudzenia, to najbardziej odpowiedni będzie tynk akrylowy lub silikonowy. Są to tynki, które najłatwiej utrzymać w czystości. Brudzą się tylko powierzchniowo i łatwo je wyczyścić, bo utworzona przez nie powłoka jest odporna na szorowanie. Z tynków silikonowych mniejsze zabrudzenia usuwają się same (zmywa je padający deszcz) - dlatego też tynki te nazywa się "samoczyszczącymi". Ma to związek z ich bardzo niską nasiąkliwością.

Dla porównania, tynki mineralne i silikatowe są tynkami nasiąkliwymi (nasiąkanie ograniczane jest w nich tylko poprzez dodatki hydrofobowe). Dlatego na wyprawach z nich utworzonych, oprócz zabrudzeń powierzchniowych, pojawiają się również strukturalne, trudne do usunięcia. Przy tego typu zabrudzeniach nie należy czyścić elewacji myjką wysokociśnieniową, bo może to doprowadzić do uszkodzenia mechanicznego tynku. Tam, gdzie nie można skorzystać z mycia pod ciśnieniem, konieczne będzie odmalowanie elewacji.

Warto wiedzieć, że jeśli dom stoi przy drodze o dużym natężeniu ruchu ciężkich samochodów, zastosowanie tynków akrylowych i silikonowych jest uzasadnione również z innego względu. Zawierają one bowiem polimery, które sprawiają, że tynki te są w pewnym zakresie elastyczne, co pośrednio ma znaczenie przy przenoszeniu drgań od ruchu samochodów.

Czytaj więcej o czyszczeniu elewacji

Skomentuj:
Tynki zewnętrzne: rodzaje, właściwości, ceny
Zaloguj się

Aby ocenić zaloguj się lub zarejestrujX