Bonsai - sztuka formowania roślin

Jak zrobić bonsai?

Tworzenie okazu bonsai polega na takim ukształtowaniu rośliny, aby w wieku kilku lub kilkunastu lat wciąż była niewielka, lecz wyglądała jak dorosłe drzewo o charakterystycznych dla niego proporcjach. Jego formowanie wymaga dużej wiedzy, sporo pracy i trwa długie lata. Miniaturowe drzewka uprawia się w płaskich dekorowanych naczyniach z dodatkiem ozdobnych kamyków i kępek mchu.

Na zdjęciu powyżej: Wiekowe  okazy bonsai z sosny rosnące w ogrodzie Nan Lian Garden w Hongkongu.

Bonsai - kieszonkowe drzewko

Bonsai - style

Tradycja sztuki bonsai ma już blisko 2 tysiące lat. Wywodzi się z Chin, ale silnie rozwinęła się dopiero w Japonii. Tworzący ją mistrzowie czerpali wzorce z malowniczych, pogiętych okazów drzew, które uformowały się w trudnych warunkach środowiskowych. Przez wieki powstało wiele różnorodnych stylów bonsai i technik ich kształtowania. Te miniaturowe drzewka można obecnie kupić w kwiaciarniach i centrach ogrodniczych. Aby jednak nadal pozostały okazami bonsai, trzeba je regularnie przycinać i formować, w przeciwnym razie zaczną rosnąć zgodnie z naturalnymi cechami danego gatunku.

Na zdjęciu powyżej: Fuksja

Bonsai choruje. Co się stało z fikusem? [Ekspert radzi]

Bonsai - jak dbać?

Wszystkie drzewka bonsai uformowane z roślin wrażliwych na mróz  powinniśmy trzymać w domu. Zimą zapewniamy im taką temperaturę, jakiej w okresie spoczynku wymaga dany gatunek. Bugenwillę, fuksję i mirt ustawiamy w pomieszczeniu o temperaturze 5-10°C. Gatunki bardziej ciepłolubne (np. fikus, peperomia, Serissa) lepiej będą się czuły w temperaturze pokojowej. Na lato rośliny te możemy umieścić na balkonie - w cieniu bądź w słońcu - zależnie od upodobań każdej z nich.

Na zdjęciu powyżej: Zminiaturyzowany jałowiec cały rok powinien spędzać pod gołym niebem. Jest odporny na mróz.

Postarzony klon japoński ma wysokość tylko ok. 40 cm, ale sylwetkę dorosłego drzewa.

Bonsai do domu

Okazy bonsai z gatunków egzotycznych, takich jak:

• azalia (Rhododendron simsii),
• cedr (Cedrus), fuksja (Fuchsia),
• bugenwilla (Bougainvillea),
• granatowiec (Punica),
• kamelia (Camelia),
• mirt (Myrtus),
• Murraya,
• rozmaryn (Rosmarinus),
• Sageretia i Serissa,

Bonsai do ogrodu

Rośliny z naszego klimatu:

• buk (Fagus),
• jałowiec (Juniperus),
• jodłę (Abies),
• klon (Acer),
• sosnę (Pinus)

Bonsai pielęgnacja

Każdemu z okazów bonsai zapewniamy takie warunki, jakich wymaga konkretny gatunek, z którego ukształtowano drzewko (warto to sprawdzić). Szczególną uwagę zwracamy na podlewanie, bo w płaskich doniczkach podłoże szybko wysycha. Rośliny zasilamy nawozem do bonsai. Przesadzamy je dopiero wtedy, gdy doniczka jest wyraźnie za ciasna.

Na zdjęciu powyżej: Fikus

Miniaturowy lasek można ukształtować z kilku roślin posadzonych w jednym pojemniku

Miejsce dla bonsai

Jak przycinać bonsai? Jak formować bonsai?

Gdy kupimy okaz bonsai w pojemniku, musimy stale dbać, by nie stracił nadanego mu kształtu i charakteru. Formowanie kupionego bonsai. Większość świeżo wyrastających gałązek wycinamy, usuwamy też część liści. Pozostawione pędy poddajemy różnym zabiegom, np. krępujemy drutem i wyginamy, aby nadać im odpowiedni kierunek wzrostu. Zadrapujemy też korę w niektórych miejscach, co (po zabliźnieniu się ran) wizualnie postarza roślinę. Formowanie od początku. Bonsai możemy też ukształtować sami z rośliny domowej albo z młodego drzewka kupionego w pojemniku. Po wyjęciu rośliny z doniczki silnie przycinamy korzenie i sadzimy ją w płaskim pojemniku. Korygujemy kształt korony. Warto przy tym wzorować się na pięknych okazach bonsai. Nowa doniczka dla bonsai powinna być niewiele większa od starej.

Na zdjęciu powyżej: Ten okaz Serissy wymaga skrócenia pędów. Poniżej akcesoria do formowania: nożyce, obcęgi, sekator i hak do korzeni. Owinięcie pędów drutem ułatwia ich wyginanie. Po kilku tygodniach drut usuwamy

Zobacz jak zrobić drzewko bonsai z fikusa

Bonsai drzewko z rodzimych gatunków

Efektowne okazy bonsai powstają z sosen, świerków, a także z klonów czy wiśni. Wszystkie te rośliny przechodzą zimą okres spoczynku i bezwzględnie muszą go spędzić na zewnątrz. Przez cały rok uprawiamy je więc pod chmurką, zdobiąc nimi np. taras. Przed nadejściem mrozów doniczki wstawiamy do pudła wypełnionego materiałem izolacyjnym, np. styropianem. Pamiętajmy też o podlewaniu roślin podczas odwilży.

Klon palmowy w jesiennej szacie jest szczególnie malowniczy. Bonsai z tego gatunku wymagają ochrony przed mrozem.

Jak zrobić bonsai z sosny?

Sosna powinna być dobrze rozkrzewiona, a by tego dokonać należy co roku urywać młode szyszeczki. Formowanie bonsai zaczynami od wycinania słabych mało rozkrzewionych pędów. Potem wycinamy najniższe pędy które pokładają się na ziemi i poszerzają wizualnie drzewo. Po takim zabiegu pojawiają się pierwsze "poduchy" bonsai. Bierzemy nożyce i spłaszczami je przycinając igły i szyszki - o połowę dzięki czemu będą się krzewić i zagęszczać

Poniżej pełny film instruktażowy>>>