Obowiązki właściciela nieruchomości w zimie

Niektóre z tych obowiązków są uregulowane w przepisach prawa – ich wypełnianie podlega kontroli. Ogólnie rzecz ujmując, to właściciele nieruchomości muszą zapewnić utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie śniegu i lodu z chodników położonych wzdłuż należących do nich nieruchomości. Dotyczy to również kwestii użytkowania budynku. Powinniśmy jednak wiedzieć, że nie zawsze wszystko musimy robić sami. Jakie zatem faktycznie obowiązki na nas spoczywają, a kiedy jesteśmy z nich zwolnieni? Powiemy o tym w tym materiale.

Odśnieżanie chodników i dachów budynków, usuwanie sopli itp. przy prywatnych posesjach i na terenie nieruchomości bywa kłopotliwe, zwłaszcza gdy zima jest surowa. Ale trzeba to robić. Śnieg można np. zgarnąć na krawędź chodnika – od strony drogi – tak, aby nie przeszkadzał przechodniom. Pod żadnym pozorem nie wolno go zgarniać ani wyrzucać na jezdnię, mimo że gminy czy władze miast nie mają obowiązku wyznaczania miejsc, w których mieszkańcy mogliby pozbyć się śniegu z własnych nieruchomości.

Co na ten temat mówi prawo?

Obowiązki wynikające z zimowej pogody nakładają nas – jak wspomnieliśmy – regulacje prawne. Są to Ustawa o utrzymaniu porządku i czystości w gminach oraz Prawo budowlane.

W przypadku chodnika za odgarnięcie śniegu odpowiada właściciel – każdy ma obowiązek uprzątnąć ten fragment tego terenu, który przylega bezpośrednio do jego domu. Za niewywiązywanie się z tego zadania grozi grzywna (nawet do 1500 zł), a także pozew o odszkodowanie od osoby, która poślizgnęła i upadła się na oblodzonym chodniku (za chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej, przeznaczoną dla ruchu pieszego, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości). Oprócz odśnieżania, powinniśmy też usuwać lód, a także posypywać chodnik materiałami zmniejszającymi jego śliskość. I niestety tu przepisy są bezwzględne - nie przewidują zwolnień z tego obowiązku nawet dla osób starszych, niepełnosprawnych czy kobiet w ciąży. W ustawie nie ma żadnej procedury zgłoszenia gminie niemożności odśnieżenia np. z przyczyn zdrowotnych, wieku czy urlopu. Nie ma też podstawy prawnej do zmuszenia gminy do przejęcia obowiązku odśnieżania w takich szczególnych sytuacjach. 
Kolejnym zimowym obowiązkiem jest też usuwanie śniegu z dachu. Art. 61 prawa budowlanego mówi o tym, że właściciel jest zobowiązany do zapewnienia bezpieczeństwa w trakcie użytkowania budynku w razie wystąpienia zewnętrznych czynników mogących oddziaływać negatywnie na stan obiektu, a w związku z tym powodować zagrożenie dla życia, zdrowia, dla mienia lub dla środowiska. Co to konkretnie oznacza? Najczęściej konieczność usuwania nawisów lodowych i śniegowych zwisających z dachów oraz brył śniegu osadzających się na elementach elewacji.  Zaniechanie tego obowiązku też jest karane - wysokość to 500 zł. Wystawić go może zarówno straż miejska, jak i inspektor nadzoru budowlanego.
Uwaga! W przypadku, gdy zajdzie podejrzenie nienależytego stanu technicznego budynku w ogóle, inspektor nadzoru budowlanego może dodatkowo skierować sprawę do sądu.

Odśnieżanie w praktyce

Chodnik

Co do zasady – jak wspomnieliśmy – mamy usuwać z niego śnieg i lód.  Od powyższej reguły są pewne wyjątki. Kiedy właściciel nieruchomości nie musi odśnieżać chodnika? Po pierwsze, jeśli chodnik nie przylega bezpośrednio do granicy działki (np. do ogrodzenia albo znajduje się pomiędzy nimi pas zieleni), odpowiedzialność za odśnieżenie nawierzchni spada na gminę.
Ponadto, jeśli na chodniku parkują samochody, a zarządca drogi pobiera opłaty z tytułu postoju lub parkowania samochodów, odśnieżanie jest jego obowiązkiem, a nie naszym. Zarządca drogi musi również odśnieżyć drogę publiczną.
Właściciel nieruchomości nie musi też odśnieżać przylegających do niej przystanków komunikacyjnych oraz wydzielonych krawężnikiem lub oznakowaniem poziomym torowisk pojazdów szynowych. Wówczas odpowiadają za to przedsiębiorcy użytkujący tereny służące komunikacji publicznej.

Dachy

Przepisy o odśnieżaniu dachów mówią, że śnieg należy usuwać z dachów niezależnie od tego, czy jest to dom jedno- czy wielorodzinny. Śnieg zalegający na powierzchni dachu może negatywnie wpłynąć na jego konstrukcję, zwłaszcza w czasie roztopów i wahań temperatury. Może również zagrażać mieszkańcom, przechodniom oraz samochodom stojącym na posesji czy poruszających się po drogach. Jednak czy odśnieżanie może wykonywać każdy? Otóż nie, bo usuwanie śniegu z dachu - według prawa - uznawane jest za pracę na wysokości. Niewłaściwe usuwanie śniegu z dachu może stwarzać zagrożenie zarówno dla samego budynku, jak i osób wykonujących te prace. Do tego zadania wymagane jest aktualne szkolenie BHP oraz ważne badanie lekarskie, które dopuszcza daną osobę do odśnieżania. Czyli, choć to do nas należy konieczność usunięcia białego puchu, to lepiej (a na pewno bezpieczniej) zlecić tę czynność profesjonalnej firmie dekarskiej lub wyspecjalizowanej ekipie, która ma do tego uprawnienia. Należy pamiętać, że śliskie pokrycie dachowe zwiększa ryzyko upadku, który może skończyć się poważnymi urazami, a nawet śmiercią. Nieumiejętne odśnieżanie stwarza ryzyko uszkodzenia powierzchni dachu, co często generuje dodatkowe koszty napraw. Niebezpieczeństwo stwarza również spadający śnieg lub lód, który może zagrażać osobom przebywającym w pobliżu budynku.