Sezon 2026/2027 w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie

Punktem odniesienia pozostaje hasło „Jesteś u siebie”, wykorzystywane przez teatr jako zaproszenie do uczestnictwa w kulturze niezależnie od pochodzenia, przekonań, historii osobistej czy tożsamości. Dyrektorka Narodowego Starego Teatru Dorota Ignatjew wskazała, że istotnym elementem tej koncepcji jest stworzenie przestrzeni spotkania różnych doświadczeń i perspektyw. Teatr ma być miejscem, w którym różnorodność stanowi punkt wyjścia do rozmowy, a nie barierę między odbiorcami. Tak określona idea znajduje odzwierciedlenie w konstrukcji repertuaru. Poszczególne premiery podejmują zarówno tematy dotyczące prywatnego doświadczenia, jak i kwestie związane z pamięcią zbiorową, odpowiedzialnością społeczną oraz funkcjonowaniem wspólnoty.

Osiem premier od października 2026 do czerwca 2027

Program sezonu 2026/2027 obejmuje osiem premier, z czego trzy mają charakter międzynarodowy. Zapowiedziane realizacje różnią się tematyką, językiem teatralnym i perspektywą twórczą.

• Pierwszą premierą będzie „NONFICTION” Julii Myerson w reżyserii Gosi Wdowik, zaplanowana na 3 października 2026 roku. Spektakl koncentruje się na doświadczeniu macierzyństwa, które nie mieści się w utrwalonych społecznych wyobrażeniach. Ważnym motywem jest również relacja między miłością, rozczarowaniem i rzeczywistością rodzicielstwa.
• 6 listopada na scenę trafi „E: migranci” w reżyserii Mikity Iłynczyka. Przedstawienie podejmie temat migracji, granic oraz odpowiedzialności we współczesnym świecie.
• Kolejna premiera, zaplanowana na 4 grudnia, będzie efektem pracy Choya Ka Faia, singapurskiego reżysera działającego w Berlinie. „Sto spojrzeń”, przygotowane we współpracy z Aleksandrą Jakubczak, odpowiedzialną za scenariusz i dramaturgię, ma przyjrzeć się człowieczeństwu oraz granicom możliwości technologii. Jednym z kluczowych zagadnień będzie to, czego nie da się przełożyć na język komputerowego kodu.
• Pierwszą premierą 2027 roku będą „Sąsiedzi”, których pokaz zaplanowano na 30 stycznia. Za reżyserię odpowiada Jakub Skrzywanek, a tekst przygotowali Skrzywanek i Julia Nowak. Spektakl ma koncentrować się na kruchości wspólnoty, konfliktach wokół pamięci oraz skomplikowanej historii polskiego pogranicza. Temat przeszłości zostanie przedstawiony nie jako zamknięty rozdział, lecz jako źródło współczesnych napięć i sporów.
• 24 kwietnia zaplanowano premierę „Na Szewskiej. Sprawa Stanisława Pyjasa” w reżyserii Marcina Wierzchowskiego, z dramaturgią Jana Romanowskiego. Przedstawienie sięgnie po historię Stanisława Pyjasa, której interpretacje do dziś wywołują silne emocje i pozostają częścią polskiej pamięci historycznej.
• Cykl premier zamknie 4 czerwca 2027 roku „Pospolita” w reżyserii Macieja Buchwalda, przygotowana na podstawie scenariusza Buchwalda i Grzegorza Uzdańskiego. Narodowa wspólnota zostanie przedstawiona poprzez perspektywę dojrzewania, codzienności i doświadczeń wspólnych dla szerokiej grupy odbiorców. Istotnym elementem przedstawienia ma być humor, pozwalający spojrzeć na temat polskości poza podniosłym i oficjalnym językiem.

Wszystkie zapowiedziane premiery łączy zainteresowanie relacją między jednostką a wspólnotą, pamięcią i teraźniejszością, a także pytaniem o sposób funkcjonowania człowieka w zmieniającym się świecie. Jednocześnie repertuar wykorzystuje odmienne środki teatralne: od osobistej narracji i dokumentu po formy interdyscyplinarne.

Pięć ścieżek programowych

Narodowy Stary Teatr zdecydował się również na tematyczne uporządkowanie programu. Pięć ścieżek programowych ma ułatwić odbiorcom wybór wydarzeń odpowiadających ich zainteresowaniom oraz pokazać szerszy kontekst poszczególnych działań. Są to:

• Radykalna ciekawość
• Polska: sprawdzam
• Powidoki historii
• Rodzina w teatrze
• Przestrzeń doświadczeń

Każda z nich otrzymała własnego ambasadora lub ambasadorkę, których działalność artystyczna bądź społeczna pozostaje związana z tematyką danego nurtu.

„Radykalna ciekawość” – teatr poza ustalonymi granicami

Pierwsza ścieżka koncentruje się na eksperymentowaniu z formą i przekraczaniu tradycyjnego podziału między poszczególnymi dziedzinami sztuki. Program obejmuje projekty łączące teatr z performansem, ruchem, muzyką i sztukami wizualnymi. Ambasadorami „Radykalnej ciekawości” zostali Anka i Wilhelm Sasnalowie, których twórczość obejmuje między innymi malarstwo, film oraz sztuki wizualne. W tej części programu szczególne znaczenie ma poszukiwanie nowych sposobów budowania relacji między dziełem a odbiorcą. Ciekawość jest traktowana jako impuls do eksperymentu, podejmowania ryzyka i artystycznego rozwoju.

„Polska: sprawdzam” – spojrzenie na wspólnotę, pamięć i mity

Druga ścieżka skupia się na Polsce jako przestrzeni sporów dotyczących historii, tożsamości i wspólnoty. W centrum zainteresowania znajdują się zarówno narodowe mity i pamięć, jak i przemilczenia oraz polityczne konsekwencje określonych sposobów opowiadania o przeszłości. Ambasadorką „Polska: sprawdzam” została Agnieszka Holland, reżyserka i scenarzystka od lat podejmująca w swojej twórczości tematy społeczne, historyczne i polityczne. Jej komentarz dotyczący tej części programu zwraca uwagę na wejście krakowskiego teatru w bardziej krytyczny i polityczny obszar refleksji nad polską rzeczywistością.

„Powidoki historii” – przeszłość odczytywana na nowo

Trzecia ścieżka opiera się na dialogu z tradycją teatru dramatycznego, klasycznym repertuarem i znaczeniem aktorstwa. Nie chodzi jednak wyłącznie o rekonstrukcję minionych wydarzeń. Istotne jest ich ponowne odczytanie z punktu widzenia współczesnego odbiorcy. Ambasadorką „Powidoków historii” została Anna Dymna, od wielu dekad związana z Narodowym Starym Teatrem i krakowską sceną teatralną. Program tej ścieżki przypomina, że historyczne doświadczenia pozostają obecne w kolejnych pokoleniach, nawet gdy zmieniają się język, kontekst społeczny i sposób przedstawiania przeszłości. Aktorstwo oraz teatralna tradycja mają tutaj znaczenie nie tylko artystyczne, ale także związane z przekazywaniem pamięci.

„Rodzina w teatrze” bez infantylizacji programu dla dzieci

Czwarty kierunek został przygotowany z myślą o dzieciach, rodzicach i opiekunach. Założeniem programu jest tworzenie wydarzeń rodzinnych bez obniżania poziomu artystycznego i bez sprowadzania kultury dla najmłodszych do uproszczonej formy. „Rodzina w teatrze” zakłada, że pojawienie się dzieci nie powinno oznaczać rezygnacji dorosłych z uczestnictwa w kulturze. Jednocześnie dzieci mają otrzymywać propozycje dostosowane do ich wieku, ale niepozbawione ambicji artystycznych. Perspektywę tej ścieżki wspiera Anna Kosibowicz z profilu „Kraków z dzieckiem”. Jednym z podstawowych założeń programu jest przekonanie, że rodzicielstwo nie musi prowadzić do wykluczenia z życia kulturalnego.

„Przestrzeń doświadczeń” rozszerza granice teatru

Piąta ścieżka koncentruje się na bezpośrednim uczestnictwie i odejściu od klasycznego modelu, w którym odbiorca zajmuje miejsce na widowni, a wydarzenie rozgrywa się wyłącznie na scenie. „Przestrzeń doświadczeń”, której ambasadorami są Pat Guzik i Mateusz Kołek, obejmuje między innymi działania związane z ruchem, tańcem i dźwiękiem, wydarzenia nocne, możliwość poznawania kulis oraz inne sposoby uczestniczenia w życiu teatru. Ważnym elementem jest łączenie różnych dziedzin sztuki i tworzenie sytuacji, w których kontakt z teatrem może odbywać się poza standardowym spektaklem scenicznym.

Teatr Telewizji, radio i literatura poza główną sceną

Program sezonu nie ogranicza się do spektakli prezentowanych w siedzibie Narodowego Starego Teatru. Instytucja zapowiada rozwój współpracy z Teatrem Telewizji, a pierwszym efektem będzie prapremiera „Scen z życia” Małgorzaty Maciejewskiej według Ingmara Bergmana w reżyserii Katarzyny Minkowskiej, zaplanowana na 9 października 2026 roku. W planach znajdują się także:

• „Aborcja i demokracja” według Marcina Kościelniaka, na podstawie scenariusza Igi Gańczarczyk, w reżyserii Remigiusza Brzyka,
• „Deklaracja praw człowieka i obywatela” autorstwa Jana Czaplińskiego,
• czytania performatywne,
• spotkania poświęcone literaturze,
• współpraca z Radiem Kraków.

Rozszerzeniu ulegnie również zakres działań immersyjnych. Narodowy Stary Teatr planuje projekty przygotowywane wspólnie z krakowskimi restauracjami. Dzięki temu elementy doświadczenia teatralnego mają pojawiać się również poza budynkiem instytucji i zostać połączone z miejscami funkcjonującymi w codziennej przestrzeni miasta. Takie podejście poszerza definicję wydarzenia teatralnego. Kontakt z twórczością może odbywać się poprzez spektakl, transmisję, słuchowisko, tekst, spotkanie, działanie performatywne czy wydarzenie organizowane w przestrzeni gastronomicznej.

Międzynarodowy program z udziałem twórców z Francji i Singapuru

Istotnym elementem sezonu pozostaje także działalność międzynarodowa. O jej kierunkach podczas prezentacji programu mówiła pełnomocniczka dyrekcji Dorota Semenowicz. Współpraca zagraniczna będzie w dalszym ciągu koncentrować się między innymi na Francji. Narodowy Stary Teatr przygotuje premierę spektaklu Philippe’a Quesne’a, a równolegle planowany jest wspólny projekt wystawienniczy realizowany z Cricoteką. Krakowski teatr będzie także współproducentem „Zagubionych” Juliena Gosselina. Projekt powstaje we współpracy z Théâtre de l’Odéon w Paryżu oraz Nowym Teatrem w Warszawie. Międzynarodowy wymiar programu nie ogranicza się do pojedynczych koprodukcji. Strategia zakłada rozwijanie długofalowych relacji z europejskimi instytucjami i artystami. Współpraca ma obejmować prezentacje spektakli, wymianę doświadczeń, wspólne projekty artystyczne oraz tworzenie warunków do dalszego dialogu między europejskimi środowiskami teatralnymi.

Pełny program i informacje dotyczące wydarzeń sezonu 2026/2027 są dostępne na oficjalnej stronie Narodowego Starego Teatru w Krakowie.