Piec do sauny - elektryczny i opalany drewnem

Tekst Konrad Koper

Zasadniczym elementem każdej sauny jest specjalny piec, bez którego staje się ona całkowicie bezużyteczna.

Kamienie w piecu nagrzewają się do wysokich temperatur, dlatego nie powinno się ich dotykać
Kamienie w piecu nagrzewają się do wysokich temperatur, dlatego nie powinno się ich dotykać
Fot. Harvia
Pierwsze sauny były wyposażone w piece opalane drewnem. W Polsce montuje się je rzadko, z powodu braku tradycji kąpieli w takich saunach, w przeciwieństwie do krajów skandynawskich. Wymagają podłączenia do osobnego przewodu dymowego i są trochę uciążliwe w obsłudze. Trzeba w nich rozpalać i podkładać drewno podczas kąpieli, a po kilku dniach użytkowania usuwać popiół. Jeśli ktoś taki piec ma, ale chciałby wygodniej korzystać z sauny, może wymienić go na model elektryczny. Chęć zastąpienia starego pieca "nowym, lepszym modelem" nie powinna być jednak jedyną przyczyną modernizacji sauny. Trzeba to również zrobić wtedy, kiedy istniejący piec elektryczny się popsuje lub jego moc została źle dobrana.

Gdy moc pieca jest za mała, trudno uzyskać właściwą temperaturę w saunie. Jeśli jest za duża, piec będzie zajmował niepotrzebnie więcej miejsca w saunie.

Wybór pieca

Nowoczesne piece pozwalają na korzystanie z sauny suchej, mokrej lub parowo-ziołowej. Wystarczy tylko odpowiednio ustawić temperaturę i poziom wilgotności. Ważne jest jednak to, aby zachować prawidłowe proporcje pomiędzy tymi parametrami. Zależność tę opisuje "prawo sumy 110", zgodnie z którym suma temperatury (w stopniach Celsjusza) i wilgotności względnej (w procentach) powinna wynosić w saunie 110 (np. 70°C i 40%).

- Sauna sucha - temperatura: 90-110°C, wilgotność: 10%.

- Sauna mokra - temperatura: 70-90°C, wilgotność: 25-39%.

- Sauna parowo-ziołowa (tylarium) - temperatura: 45-65°C, wilgotność: 40-65%.

Piec elektryczny

Tradycyjny piec - jest wyposażony w grzałki, które nagrzewają ułożone nad nimi kamienie. Polewając je niewielką ilością wody, można nieznacznie zmienić wilgotność powietrza (do 20%).

Saunę, która wyposażona jest w tradycyjny piec, łatwo przekształcić w parową. Wystarczy dokupić do niej generator pary i wilgotności w saunie. Generator umieszcza się na zewnątrz sauny, w maksymalnej odległości 15 m, i podłącza zimną wodę. Jest tam ona ogrzewana do temperatury wrzenia i w postaci pary transportowana do sauny. Głowicę wydmuchującą parę umieszcza się w saunie nad piecem. Dzięki zamontowaniu generatora mamy możliwość korzystania zarówno z sauny suchej, jak i mokrej oraz parowo-ziołowej. Na sterowniku wystarczy tylko wybrać żądany poziom wilgotności powietrza w kabinie.

Generator pary może być napełniany wodą ręcznie lub automatycznie (woda jest wtedy pobierana bezpośrednio z sieci).

Piec dwufunkcyjny (potocznie zwany kombi) - działa jak tradycyjny, ale dodatkowo wyposażony jest w pojemnik na zioła lub generator pary, dzięki czemu osobno nie trzeba montować już tego drugiego urządzenia.

Klasa tych pieców zależy od konstrukcji i zastosowanych do ich wykonania materiałów. Muszą być niezawodne, bo decydują o naszym bezpieczeństwie w saunie. Sterowniki do nich dokupuje się oddzielnie.

Piec opalany drewnem

Wybierają go osoby ceniące tradycję i chcące cieszyć się prawdziwą fińską sauną. Podłącza się go do osobnego przewodu dymowego.

W stalowe drzwiczki pieca przeważnie wbudowana jest szyba. Niektóre modele mają pojemniki na wodę, która gotując się, wytwarza parę.

Są piece, w których palić można z sąsiedniego pomieszczenia. Specjalny rękaw zakończony drzwiczkami przechodzi przez ścianę do pokoju obok. W kabinie sauny nie ma wtedy dostępu do paleniska. Jednak takich modeli, które mają je wewnątrz, jest najwięcej.

Uwaga! Minimalna odległość takiego pieca od ścian i ław drewnianych powinna wynosić 50 cm.

Dobór mocy pieca

Moc pieca dobiera się do wielkości kabiny, według zasady: na 1 m3 potrzeba około 1 kW mocy. Zawsze należy wybierać urządzenie o największej mocy, pasujące do danej kubatury. Im jest ona większa, tym mniejsze będzie zużycie energii. Do typowej sauny, o kubaturze 8 m3, lepiej kupić piec o mocy 8 kW, choć wystarczyłoby 6,6 kW. Jednak taki o mniejszej mocy będzie dłużej wstępnie nagrzewał saunę, w związku z czym częściej będzie pracował na maksimum swoich możliwości. Model o większej mocy szybciej nagrzeje saunę i częściej będzie pracował na zredukowanej mocy, co wpłynie na jego większą żywotność. Poza tym wybierając piec, pod uwagę trzeba wziąć również ilość przeszkleń w saunie (im jest ich więcej, tym zapotrzebowanie na moc rośnie).

Pojemnik na kamienie

Każdy piec ma w górnej części pojemnik na kamienie. Akumulują one ciepło, a polane wodą powodują powstanie gorącej pary. Najczęściej są wykonane z diabazu lub z ceramiki o kształcie kamieni. Można je kupić w firmach sprzedających sauny lub kamienie ceramiczne. Stosowanie zwykłych kamieni, choćby polnych, może powodować pękanie lub uszkodzenie pieca.

Kamienie trzeba kontrolować minimum raz w roku. Należy wtedy wyjąć wszystkie i usunąć drobny piasek lub osad.

Uwaga! Nie wolno kłaść kamieni na kanałach konwekcyjnych. Mogą one blokować swobodny przepływ powietrza, co prowadzi do przegrzania się pieca i uruchomienia bezpiecznika termicznego.

Sterowanie pracą pieca

Za pomocą panelu sterującego można zaprogramować czas włączenia i wyłączenia pieca, ustawić żądaną temperaturę oraz poziom wilgotności, a także uruchomić zabezpieczenia przed ewentualnym dokonaniem zmian przez osoby nieupoważnione lub małe dzieci.

Panel sterujący może być zamontowany w piecu: zwykle w jego dolnej części, rzadziej na górze (wówczas dostęp do niego jest łatwiejszy). Takie panele mają najczęściej piece o mocy do 9 kW oraz wszystkie piece dwufunkcyjne. Panel może też znajdować się w dowolnym miejscu poza sauną, choćby na zewnętrznej ścianie jej kabiny. Z takimi sterownikami współpracują zwykle piece o większej mocy niż 9 kW. Przeważnie są to urządzenia elektroniczne; niektóre są jeszcze sterowane manualnie.

Instalacja jedno- i trójfazowa

Do pieców elektrycznych i generatorów pary konieczne będzie wykonanie instalacji elektrycznej. Trzeba ją doprowadzić do wszystkich urządzeń osobnym obwodem, jedno-lub trójfazowym (w zależności od mocy pieca i generatora pary). Obwód ten powinien być zabezpieczony wyłącznikami różnicowoprądowymi w rozdzielnicy.

Zastępując stary piec elektryczny nowszym, zasilanym energią elektryczną, nie trzeba wymieniać instalacji, pod warunkiem że moc urządzenia będzie podobna. Jeśli będzie większa, konieczna może okazać się instalacja trójfazowa.

Piece do mocy 5 kW mogą mieć zasilanie jednofazowe, większe - powyżej 5 kW - wymagają już przyłącza trójfazowego.

Uwaga! Wszystkie instalacje elektryczne w saunie powinny być wykonywane przez elektryków z uprawnieniami. Piece do saun muszą mieć europejski znak bezpieczeństwa CE.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Piec do sauny - elektryczny i opalany drewnem