Czy kleszcze są naprawdę niebezpieczne? Jak się przed nimi chronić i czy warto się szczepić

Kleszczowe zapalenie mózgu, a dokładniej opon mózgu i/lub rdzenia, skutkuje uszkodzeniem struktur mózgu i groźnymi następstwami po przedostaniu się wirusa do układu nerwowego drogą krwi.

Borelioza to zaburzenie wielonarządowe (skóra, stawy, serce, układ nerwowy, sfera psychiczna) w wyniku penetracji krętka (bakterii) do wyżej wymienionych tkanek. Choroba o przewlekłym przebiegu (następstwa nawet po kilku latach) i problematyczna diagnostycznie. 



Kiedy i gdzie jest największe zagrożenie

Kleszcze są zakażone przez całe swoje życie, więc zagrożenie chorób odkleszczowych jest bezpośrednio związane z ich sezonową aktywnością. Zakażenia występują od kwietnia do listopada. By się zabezpieczyć jak najlepiej, należy zrobić to wcześniej.

Informacje Państwowego Zakładu Higieny jednoznacznie wskazują, że łagodne zimy sprzyjają poszerzeniu granic bytowania kleszczy. Występują nie tylko na terenach leśnych - lubią także trawę i niskie zarośla.

Jak zapobiegać ukąszeniu

Ślina kleszcza zawiera substancje znieczulające, dzięki którym ukłucie jest bezbolesne. Jeśli kleszcz nie zostanie znaleziony na ciele, to ślad po jego ukąszeniu jest niemal nie do znalezienia. To potęguje niebezpieczeństwo rozwinięcia się choroby.

Unikanie kontaktu z kleszczami na łonie natury jest praktycznie niemożliwe, jak zatem się przed nimi bronić? - Bardzo skuteczną profilaktyką jest szczepionką przeciw wirusowi kleszczowego zapalenia mózgu. - mówi dr Grzegorz Juszczyk z kliniki Lux-Med. - Stymuluje ona wytwarzanie przeciwciał w ustroju skutecznie zwalczających wirusa. Niestety, szczepienie to nie chroni przed innymi chorobami przenoszonymi przez kleszcze. Na boreliozę szczepienia nie ma, co więcej - w jej przypadku nie jest stosowana żadna profilaktyka. Pozostaje używanie preparatów odstraszających kleszcze i codzienne oglądanie ciała w poszukiwaniu ugryzienia. - dodaje.

Samo szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu odbywa się w trzech etapach. - Po zastosowaniu pierwszej dawki szczepionki musimy odczekać od miesiąca do trzech miesięcy. Związane jest to z pobudzeniem układu odpornościowego, który musi wytworzyć pewną formę odporności na wirusa. Kolejne dawki mają za zadanie "przypominanie" organizmowi, jak ma się bronić. Cały cykl zamyka się w około roku czasu. - tłumaczy dr Juszczyk.

Żeby więc jak najskuteczniej zabezpieczyć się przed chorobą, warto zacząć szczepienie jak najszybciej. Na rynku dostępne są dwie szczepionki, które lekarz dobiera zależnie od wyników naszych badań i rozpoznania przedszczepionkowego.

Jak postępować po ukąszeniu?

Szybkie usunięcie kleszcza zdecydowanie ogranicza ryzyko zakażenia. Ważne jest, by zrobić to w pierwszej dobie od ugryzienia. Kleszcza trzeba uchwycić pęsetą jak najbliżej skóry i zdecydowanym ruchem wyciągnąć na zewnątrz, po czym sprawdzić, czy został on usunięty w całości. Jeśli w skórze zostanie sam aparat gębowy, ryzyko zarażenia jest minimalne. Kategorycznie zakazane jest ściskanie skóry wokół kleszcza palcami oraz smarowanie jej tłuszczem czy chemikaliami.

Korzystałem też ze wskazówek dr n. med. Edyty Jargulińskiej, pediatry w klinice Lux-Med.