Trytoma groniasta (Kniphofia uvaria)

Trytoma groniasta (Kniphofia uvaria)

Pochodząca z południowej Afryki trytoma groniasta (Kniphofia uvaria) w czasie kwitnienia przypomina płonącą pochodnię otoczoną jęzorami długich, wąskich liści. I choć roślina ta ma egzotyczne pochodzenie, w sprzyjających warunkach może u nas obficie kwitnąć, a nawet przetrwać silne mrozy. Aby tak się stało, wybierzmy dla trytomy osłonięte od wiatru i w pełni nasłonecznione miejsce. Bardzo ważna w uprawie tej rośliny jest lekka, piaszczysta, umiarkowanie wilgotna ziemia (nie mokra!). Warto ją wcześniej dobrze spulchnić, przekopując, i nawieźć. Potem raz w sezonie, przed nadejściem lata, stosujemy nawóz organiczny (np. kompost). Latem trytoma wymaga regularnego podlewania, natomiast zimą podłoże musi być suche - gnicie korzeni to najczęstsza przyczyna niepowodzeń w uprawie. Poza tym roślina nie jest chorowita; głównym problemem bywają ślimaki.

Na zdjęciu powyżej: Żółto-pomarańczowa trytoma pięknie komponuje się z kwitnącymi późnym latem miskantami, tojadem i drobnymi chryzantemami.

Co warto sadzić w towarzystwie

Tak okazała i oryginalna roślina wymaga odpowiedniego tła, które utworzą inne gatunki. Dobrze ją wyeksponujemy, sadząc obok dużych kęp traw ozdobnych, szałwii omszonej, krwawników, pysznogłówki, jeżówki, nawłoci, floksów wiechowatych o jasnych kwiatach, astrów nowoangielskich, lawendy wąskolistnej czy kocimiętki. Wspaniale zaprezentuje się również na rabatach żwirowych z rojnikami i rozchodnikami oraz wśród kamieni.

Na zdjęciu powyżej: Wysmukłe kwiaty trytom groniastej rozwijają się w nietypowy sposób - od dołu do góry. Z prawej widać jeżówki

Jak zabezpieczyć ją przed zimą

Podczas upałów trytoma czuje się doskonale. Trudny czas nadejdzie dla niej dopiero zimą, gdy ściśnie mróz. Wbrew pozorom nie musimy jednak wykopywać rośliny jesienią. Odpowiednie okrycie pozwoli jej przetrwać zimę na rabacie. Trzeba tylko obsypać część nadziemną torfem, korą lub liśćmi, a rozetę liściową okryć słomianą matą.

Na zdjęciu powyżej: Kniphofia triangularis

Jak ją rozmnażać trytomę?

Wczesną wiosną rozety można dzielić. Dzięki temu uzyskamy nowe sadzonki trytomy. Natomiast jesienią można oddzielać od rośliny boczne młode przyrosty. Uprawa z nasion jest dość skomplikowana, gdyż trzeba je skaryfikować (czyli uszkodzić okrywę nasienną). W marcu wysiewa się je do ciepłego inspektu.

Na zdjęciu powyżej: Trytoma groniasta 'Citrina'

Gdzie kupić

Trytomy sprzedawane są w centrach ogrodniczych i sklepach internetowych (cena 8-25 zł za sadzonkę), np. www.sadowniczy.pl, www.ogrodniczyraj.pl, www.florini.pl, www.mojsklepogrodniczy.pl.

Odmiany trytomy

Odmiany trytomy różnią się między sobą kolorem kwiatów oraz wysokością. Niskie osiągają 70-80 cm, najwyższe dorastają nawet do 1,3 m. Większość kwitnie na pomarańczowo lub czerwono. Rzadkością są odmiany o kwiatach prawie białych ('Ice Queen') lub żółtych ('Sunningdale Gold', 'Shining Sceptre', 'Citrina'). Dwukolorowe kwiatostany (dolne rurkowate kwiaty są żółte, a w górnej części kwiatostanu znajdują się kwiaty o barwie szkarłatnej) mają 'Express', 'Flamenco', 'Royal Standard' i 'Alcazar'. Natomiast jednokolorowy kwiatostan jest charakterystyczny dla trytomy 'Nancy's Red'. Nieco odmienny wygląd ma Kniphofia triangularis, której rurkowate kwiaty skierowane są w jedną stronę i rzadziej rozmieszczone na łodydze. Ich kolor jest jasnopomarańczowy.

Na zdjęciu powyżej: Trytoma groniasta 'Express'