Między kuchnią a salonem – jak zaprojektować strefę przejściową?

Strefa, która porządkuje całą przestrzeń

W aranżacji kuchni z salonem kluczowe jest zrozumienie, że obie te części nie funkcjonują w oderwaniu od siebie. To, co znajduje się między kuchnią a salonem – wyspa, półwysep, stół, nisza z zabudową, a nawet sama posadzka – działa jak element porządkujący widok z każdej strony. Jeśli przejście zostanie zaplanowane przypadkowo, otrzymujemy wgląd w nieestetyczne zaplecze robocze, nadmiar sprzętów na blatach i zbyt intensywną ekspozycję kuchennej technologii w części wypoczynkowej.

Dlatego już na etapie koncepcji warto potraktować tę strefę jako osobny podprojekt: przyjrzeć się liniom widokowym, ocenić, skąd będzie widoczny zlew, płyta grzewcza, okap, a skąd stół, sofa i telewizor. Ustawienie brył mebli na granicy kuchni i salonu powinno wynikać nie tylko z ergonomii trójkąta roboczego, lecz także z osi komunikacyjnych – drogi od drzwi wejściowych, przejścia na taras, dojścia do stołu jadalnianego. Przestrzeń pomiędzy strefami staje się wówczas czymś w rodzaju węzła, który scala cały projekt kuchni z salonem.

Wyspa, półwysep czy stół?

Najbardziej oczywistym elementem „między kuchnią a salonem” jest wyspa kuchenna, ale nie zawsze to ona będzie najlepszym rozwiązaniem. Wyspa wymaga swobodnego obejścia z każdej strony, a więc sporej powierzchni i zachowania odpowiednich odległości od ciągu zabudowy. W mniejszych mieszkaniach bardziej racjonalny bywa półwysep, odsunięty od ściany tylko z trzech stron, dzięki czemu zapewnia dodatkowy blat roboczy i miejsce do jedzenia, nie wprowadzając nadmiernej ilości komunikacji.

Stół z kolei pełni funkcję przegrody o mniejszej masie niż wyspa czy pełna zabudowa. Ustawiony poprzecznie względem aneksu kuchennego pozwala domknąć strefę roboczą, a jednocześnie tworzy naturalny przedsionek salonu. Warto zwrócić uwagę na proporcje: zbyt wąski stół przy szerokiej zabudowie kuchennej wywołuje wrażenie przypadkowości kompozycji, natomiast stół o wyraźnie zaznaczonej bryle, dobrze dobranym blacie i precyzyjnie wymierzonych wymiarach wpisuje się konsekwentnie w aranżację całej strefy dziennej.

Materiały i wykończenia w strefie przejściowej

Aranżacja kuchni z salonem często prowadzi do dylematu: czy stosować ten sam materiał na podłodze w obu strefach, czy je różnicować? Strefa pomiędzy nimi powinna rozstrzygać ten problem w sposób czytelny. Jeśli całe wnętrze ma jednolitą posadzkę, na przykład z deski warstwowej, przejście między kuchnią a salonem może zostać zaakcentowane poprzez zmianę kierunku ułożenia elementów, delikatne obniżenie lub podniesienie sufitu albo zastosowanie liniowego oświetlenia wzdłuż granicy funkcji.

W przypadku połączenia gresu w kuchni i drewna w salonie warto tak zaprojektować linię styku, aby nie przecinała komunikacji w sposób przypadkowy, lecz wpisywała się w logiczny układ mebli. Dobrym rozwiązaniem jest płynne przejście, na przykład poprzez „wprowadzenie” kilku desek w głąb części kuchennej lub przeciągnięcie fragmentu gresu pod linię stołu. W ten sposób obie strefy pozostają czytelne, a granica między nimi staje się elementem kompozycyjnym.

Oświetlenie między kuchnią a salonem 

Oświetlenie w kuchni z salonem bywa redukowane do kilku lamp nad wyspą i żyrandola nad stolikiem kawowym, tymczasem to właśnie w strefie przejściowej najlepiej widać, czy układ opraw został starannie przemyślany. Sufit między kuchnią a salonem może stać się jednym z elementów, które porządkują przestrzeń: linia szynoprzewodu, pas opraw wpuszczanych czy profil LED wyznacza kierunek, w jakim „płynie” układ, wskazuje główne osie.

W tej części wnętrza przydaje się kilka rodzajów światła – mocniejsze, równomierne dla obsługi blatu lub stołu oraz bardziej stonowane, pozwalające na użytkowanie salonu bez nadmiernego rozświetlania części roboczej. Zastosowanie ściemnianych źródeł i dobrze rozplanowanych obwodów umożliwia dopasowanie natężenia światła do sytuacji technicznej: przygotowywania posiłków, pracy przy stole czy oglądania telewizji, bez konieczności dodatkowego doświetlania całego pomieszczenia.

Podział na strefy – jak to zrobić?

Strefa pomiędzy kuchnią a salonem nie musi opierać się wyłącznie na blacie. Bardzo dobrze działają także elementy pionowe: częściowe ścianki w lekkiej konstrukcji, regały ażurowe, kominy wentylacyjne wkomponowane w zabudowę meblową. Kluczowe jest, aby te elementy miały jasno określoną wysokość, szerokość i powiązanie z resztą zabudowy.

W praktyce sprawdzają się między innymi:

• niska zabudowa pod telewizor, ustawiona tyłem do kuchni, która zasłania część roboczą, jednocześnie nie zamykając całkowicie przestrzeni,
• wysoka zabudowa z piekarnikiem i lodówką, ustawiona na styku kuchni i salonu, formująca rodzaj „tła” dla części wypoczynkowej,
• regał na książki lub szkło, zaprojektowany tak, aby z jednej strony porządkował przestrzeń kuchenną, z drugiej – wprowadzał logiczny rytm w salonie,
• fragment sufitu podwieszanego, który porządkuje przebieg instalacji, a przy okazji wyraźnie wyznacza rejon aneksu kuchennego.

Dzięki takim rozwiązaniom przejście między kuchnią a salonem przestaje być przypadkowym korytarzem, a staje się odcinkiem o precyzyjnie określonej funkcji: filtrowania widoków, zasłaniania technicznych fragmentów zabudowy i domykania strefy dziennej od strony komunikacji.

Między kuchnią a salonem - detale

W projektach otwartej kuchni z salonem często pojawiają się akustyczne i instalacyjne wyzwania, szczególnie wyraźne w obszarze między tymi dwiema częściami. Okap w otwartej kuchni powinien mieć wydajność dopasowaną do kubatury całej strefy dziennej, nie tylko samego aneksu. Umiejscowienie płyty grzewczej na wyspie wymaga dopracowania prowadzenia kanałów wentylacyjnych, co przekłada się na kształt sufitu właśnie w strefie przejściowej.

Równie istotne jest planowanie gniazd elektrycznych i przyłączy. W miejscu między kuchnią a salonem najczęściej pojawiają się sprzęty tymczasowe: czajnik, ekspres kolbowy, blendery, ładowarki. Jeśli w zabudowie wyspy lub półwyspu nie przewidzi się odpowiedniej liczby gniazd, przewody zaczną przecinać komunikację i zaburzą uporządkowanie kompozycji. Dobrym rozwiązaniem są gniazda chowane w blacie lub dyskretnie rozmieszczone w cokole, dzięki czemu przewody pozostają w kontrolowanym obszarze.

Warto również analizować parametry podłogi: w strefie przejściowej intensywność użytkowania bywa większa niż w pozostałych częściach salonu, dlatego materiały muszą charakteryzować się odpowiednią odpornością na ścieranie, łatwością utrzymania w czystości oraz stabilnością wymiarową. Zestawienie np. fornirowanej zabudowy z płytkami wielkoformatowymi wymaga dopracowania dylatacji i listew, tak aby po kilku latach eksploatacji krawędzie nie zaczęły pracować w niekontrolowany sposób.

Najczęstsze błędy w aranżacji 

W otwartej strefie dziennej powtarza się kilka typowych błędów, które szczególnie mocno ujawniają się właśnie na styku kuchni i salonu.

• Pierwszym jest nadmiar bodźców wizualnych w jednym kadrze: zbyt duża liczba rodzajów okładzin, frontów, kolorów blatów i opraw oświetleniowych sprawia, że przestrzeń traci czytelność. Lepszy efekt da ograniczenie palety materiałowej i dopracowanie detalu, niż niekontrolowane różnicowanie wszystkiego na siłę.
• Drugim często spotykanym problemem jest nieprzemyślane ustawienie zlewu względem salonu. Umieszczony centralnie na wyspie skutkuje widokiem na naczynia i akcesoria z salonu. Rozsądniej bywa przesunąć strefę zmywania bliżej ściany, a na styku salonu i kuchni pozostawić płaszczyznę blatu, która w codziennej eksploatacji łatwiej zachowuje porządek.
• Trzeci błąd dotyczy proporcji mebli wypoczynkowych. Zbyt masywna sofa ustawiona tuż przy półwyspie ogranicza swobodę ruchu, natomiast zbyt mały narożnik w dużej przestrzeni powoduje wrażenie pustki. Dlatego projektując strefę „między kuchnią a salonem”, należy rozpatrywać bryły z uwzględnieniem wysokości oparć i szerokości podłokietników.

Dobrze zaprojektowana przestrzeń przejściowa pomiędzy salonem a aneksem kuchennym ogranicza ekspozycję części technicznej, zapewnia wygodną komunikację, porządkuje instalacje i ułatwia zachowanie spójności stylistycznej.