Ogrodowe osłony przed słońcem

Aranżując miejsce wypoczynku w ogrodzie, warto zadbać o jego zadaszenie, aby móc korzystać z niego niezależnie od pogody. Dobrym rozwiązaniem jest montaż nowoczesnej pergoli. Jednym z największych jej atutów jest elastyczność w zakresie umiejscowienia oraz zastosowania. Choć często spotykana jest jako zadaszenie tarasu, może być również doskonałym elementem w innych obszarach ogrodu, gdzie potrzebujemy ochrony przed słońcem. Na rynku dostępnych jest kilka rodzajów pergoli – różnią się rozmiarami, materiałem, konstrukcją, sposobem montażu oraz stopniem zadaszenia. Dzięki temu łatwo dopasować je do stylu budynku, ogrodu i potrzeb użytkowników. Innym sposobem jest zbudowanie altany – to ponadczasowy element architektury, który niezmiennie cieszy się popularnością, oferując wygodny odpoczynek na świeżym powietrzu. Czasem pomóc może też najprostsze rozwiązanie, czyli duży parasol.

Ponadczasowe rozwiązanie, czyli altana

Altana jest konstrukcją stałą, która nie tylko zapewnia cień, lecz także pomaga stworzyć w ogrodzie klimatyczny zakątek. To miejsce, gdzie można wypić poranną kawę, poczytać książkę, zjeść posiłek z rodziną lub schować się przed palącym słońcem. Altany mogą mieć różne kształty – prostokątne, kwadratowe, sześciokątne, ośmiokątne, być zamknięte, częściowo zamknięte lub otwarte. Można tu zamontować osłony boczne, panele przeciwwiatrowe lub pnącza, które osłonią wnętrze także z boków. W ogrodach rustykalnych sprawdzą się drewniane konstrukcje z ozdobnymi detalami, natomiast w nowoczesnych – minimalistyczne altany wykonane z metalu, szkła lub drewna.

Materiały na altany

Drewno. Najczęściej budowane są altany z drewna sosnowego i świerkowego. Dobrze sprawdzi się również drewno jodłowe i dębowe. Altanka z tego materiału jest łatwa w montażu, a samo drewno łatwe obróbce. Konieczna jest impregnacja, która ochroni materiał przed działaniem czynników atmosferycznych.
Metal, stal, żeliwo. Zaletą tych materiałów jest wytrzymałość i odporność na duże obciążenia. Należy jednak pamiętać, by zabezpieczyć metal przed korozją.
Cegła, kamień. Konstrukcje z tych materiałów są bardzo trwałe. Mogą nam służyć nawet kilkadziesiąt lat, a upływ czasu nie będzie odejmował im uroku. Budowa takiej altany jest bardziej czasochłonna niż drewnianej i metalowej.

Dach i podłoga w altanie

Altany ogrodowe mogą być postawione na podłożu z drewna, kostki, kamienia lub na trawniku. Podobnie jak w przypadku samej konstrukcji, podłogi drewniane wymagają zabezpieczenia przed wilgocią i niekorzystnymi warunkami pogodowymi. Podłogi z kostki są łatwe do ułożenia. Najtrwalsze podłoża wykonane są z kamienia – jeśli wybierzemy odpowiedni budulec, będą wytrzymałe i odporne na pękanie oraz wilgoć. Postawienie altanki na trawniku to najprostsze rozwiązanie, choć mało funkcjonalne. Do budowy dachu możemy użyć dachówki bitumicznej, ceramicznej lub drewnianej, blachodachówki, wiórów drewnianych, papy. Dach wykonany z naturalnych materiałów, jak trzcina czy drewno, będzie współgrał z całym ogrodem, może być jednak nietrwały.

Funkcje pergoli

Pergola to architektoniczna konstrukcja ogrodowa lub tarasowa, która pełni funkcję dekoracyjną i użytkową. Składa się z pionowych słupów nośnych oraz poziomych belek lub zadaszenia. Może być montowana do elewacji domu (pergola przyścienna) albo jako wolno stojący element ogrodowy. Podstawową funkcją pergoli jest zapewnienie cienia i osłony przed słońcem, wiatrem oraz – w przypadku nowoczesnych wersji – także deszczem. Konstrukcje lamelowe, zwłaszcza te zintegrowane z systemami odprowadzania wody i czujnikami pogodowymi, pozwalają na intensywne użytkowanie przez większą część roku. W nowoczesnym budownictwie pergola jest często elementem projektu domu, dzięki czemu stanowi spójne przedłużenie bryły budynku, podkreślając jego estetykę.

Z czego wykonuje się pergole?

Jednym z materiałów wykorzystywanych do budowy pergoli jest drewno – zapewnia przytulny klimat, jednak wymaga regularnej konserwacji i zabezpieczeń przed wilgocią oraz szkodnikami. Kolejnym, bardzo popularnym materiałem, jest aluminium – lekkie, odporne na korozję i łatwe w konserwacji. Aluminium pozwala na tworzenie lekkich wizualnie konstrukcji o minimalistycznych liniach, a dzięki technologii lakierowania proszkowego – dostępnych w szerokiej gamie kolorystycznej. Stal natomiast charakteryzuje się wyjątkową wytrzymałością mechaniczną. Jej zastosowanie rekomendowane jest szczególnie tam, gdzie wymagana jest większa rozpiętość konstrukcji lub konieczność uzyskania bardziej industrialnego charakteru zabudowy. Konstrukcje stalowe wymagają jednak odpowiedniego zabezpieczenia antykorozyjnego.

Pergole zintegrowane z budynkiem

Pergole przyścienne to zadaszenia montowane bezpośrednio do elewacji budynku, które stanowią funkcjonalne przedłużenie salonu i pozwalają na stworzenie komfortowej strefy relaksu na tarasie. Konstrukcja opiera się zazwyczaj na dwóch słupach i przylega do ściany budynku, dzięki czemu tworzy płynne przejście między wnętrzem a ogrodem. Zadaszenie może być wykonane z ruchomych lameli (aluminium), tkaniny technicznej (tzw. pergole rzymskie) lub materiałów stałych. Pergole przyścienne mogą być wyposażone w systemy rynien zintegrowanych z konstrukcją, co pozwala na dyskretne odprowadzanie wody deszczowej wewnątrz słupów. Dzięki temu całość zachowuje minimalistyczny wygląd, bez widocznych rur i dodatkowych elementów zaburzających estetykę. Standardowa wysokość pergoli zapewniająca komfort to ok. 250 cm, ale warto rozważyć wyższą konstrukcję (270–300 cm), jeśli użytkownicy są wysocy.

Pergole w ogrodzie

Pergola ogrodowa to wolno stojąca konstrukcja, stawiana zazwyczaj w  oddaleniu od domu. To dobry wybór, gdy elewacja budynku ma skomplikowany kształt, jest wykonana z materiałów o niskiej nośności lub gdy chcemy stworzyć strefę wypoczynku w innej części ogrodu. Pergola wolno stojąca, nie będąc zakotwiczona do ściany, musi mieć solidne stopy fundamentowe, aby oprzeć się podmuchom wiatru. Montaż na samej kostce brukowej czy desce kompozytowej bez podbudowy betonowej grozi przewróceniem konstrukcji. Należy też pamiętać, że taki samodzielny element małej architektury powinien współgrać estetycznie z innymi obiektami w ogrodzie.

Pergole - innowacje

Współczesne pergole tarasowe i pergole ogrodowe znacznie różnią się od tradycyjnych drewnianych konstrukcji z pnączami. Dziś dostępne są nowoczesne pergole z lamelami, roletami, przeszkleniami i inteligentnym sterowaniem pogodowym. Pergole wyposażone są w automatyczne systemy otwierania dachu, oświetlenie LED, rolety boczne, czujniki deszczu czy panele fotowoltaiczne. Dzięki temu mogą służyć przez cały rok jako taras całoroczny, jadalnia na świeżym powietrzu albo domowe spa. Eksperymentowanie z nowoczesnymi materiałami i formami otwiera też nowe możliwości aranżacyjne, umożliwiając tworzenie pergoli, które nie tylko spełniają praktyczne funkcje, ale również zachwycają oryginalnym designem.

Markizy tarasowe

Zwykle montuje się je nad tarasem lub przy dużych oknach. Dzięki nim można w pełni korzystać z przestrzeni zewnętrznej nawet w najbardziej upalne dni, bez ryzyka przegrzania czy nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV. Dostępne są zarówno markizy sterowane automatycznie, jak i takie, które obsługuje się ręcznie. Wiele modeli wyposażonych jest także w możliwość regulacji kąta nachylenia. Ich konstrukcja pozwala na szybkie rozwijanie i zwijanie w zależności od pogody, a tkaniny wykorzystywane do ich produkcji są odporne na blaknięcie, wilgoć i zabrudzenia.

Parasole ogrodowe

Parasol ogrodowy to jeden z najprostszych sposobów na stworzenie cienia w ogrodzie czy na tarasie. Można go ustawić dokładnie tam, gdzie w danym momencie najbardziej potrzebna jest osłona przed słońcem, na przykład przy stole, leżaku czy w okolicach basenu ogrodowego. Parasole występują w różnych kształtach, mają zróżnicowane średnice, systemy regulacji kąta nachylenia i wysokości. Dostępne są modele z masztami centralnymi lub bocznymi (tzw. parasole łamane lub wiszące), które zapewniają większą przestrzeń użytkową pod czaszą. Często wyposażone są też w podstawy z możliwością dociążenia lub kółkami, dzięki którym nie przesuwają się pod wpływem wiatru.

Roślinne osłony

Rośliny mogą służyć jako naturalne parasole zapewniające ochronę przed promieniami słońca. Jeśli w ogrodzie znajdują się drzewa, to właśnie w ich pobliżu stwórzmy strefę wypoczynkową. Można również zdecydować się na pnącza, które będą porastać pergole, altany czy ogrodzenia. To rośliny dające cień w ogrodzie, a przy okazji osłaniające przed wiatrem oraz spojrzeniami sąsiadów. Warto także pomyśleć o żywopłotach i grupach wysokich krzewów, które zacieniają fragmenty ogrodu w określonych porach dnia. Do stworzenia zielonych ścian doskonale nadają się np. forsycje, cis, modrzew, bukszpan, bluszcz czy róże. Ciekawym rozwiązaniem są żywe altanki, czyli konstrukcje powstałe z ukorzenionych, a następnie specjalnie formowanych gałęzi wierzbowych, które charakteryzują się dużą plastycznością, szybkim wzrostem i odpornością na czynniki atmosferyczne. Żywe altany są szczególnie polecane ze względu na dobre oddziaływanie na otoczenie i przebywające w nich osoby.