Termomodernizacja domu - fundamenty, podłoga na gruncie i strop nad piwnicą

Dariusz Koc

Dom, którego wszystkie elementy są w dobrym stanie technicznym (pełnią swoje podstawowe funkcje), najwięcej ciepła rozprasza do otoczenia przez ściany zewnętrzne i wentylację, a w następnej kolejności - przez okna i dach. Stosunkowo najmniej energii (średnio około 3-8%) ucieka do gruntu przez podłogę parteru i ściany fundamentowe lub ściany nieogrzewanych piwnic i strop nad nimi.

ściany fundamentowe, fundamenty
Ocieplenie ścian fundamentowych jest nie tylko bardzo kosztowne. Trzeba je odkopać, a to może być niebezpieczne dla konstrukcji domu
Fot. Andrzej Zapora
Straty ciepła tą drogą najtrudniej jest opisać w sposób matematyczny i z tego powodu metody ich obliczania są najbardziej skomplikowane. Przez to też straty takie trudno się analizuje. W pewnym uproszczeniu zakłada się, że - zależnie od wielkości domu - część ciepła ucieka przez grunt do powietrza zewnętrznego, a część wyłącznie do gruntu. Jego temperatura waha się w ciągu roku, a jej średnia wynosi około 7-8 st.C. Straty ciepła zależą więc od warunków pogodowych.

Dodatkowo również w obliczeniach należy uwzględnić (zresztą zgodnie z rzeczywistością), że grunt przylegający do przegrody (podłogi lub ściany fundamentowej) stanowi dodatkowy opór cieplny na drodze przepływu ciepła. Dlatego straty ciepła przez przegrody przylegające do gruntu są mniejsze niż przez takie same przegrody graniczące z powietrzem zewnętrznym (ściany zewnętrzne, okna, dach).

Jak widać to na rysunku 2 xciepło (rysunek) z domu ucieka we wszystkich kierunkach i działania zmierzające do ograniczenia tego będą polegały na wykonaniu dodatkowej warstwy materiału izolującego cieplnie. Prędkość, czyli strumień tych strat, zależy od izolacyjności cieplnej poszczególnych przegród, czyli oporu na drodze przepływu ciepła od ośrodka od temperatury wyższej do ośrodka o temperaturze niższej. Opór przewodzenia ciepła R (nazywany też oporem cieplnym) jest wprost proporcjonalny do grubości materiału oraz odwrotnie proporcjonalny do jego współczynnika przewodzenia ciepła l. Innymi słowy - im warstwa materiału jest grubsza i im jego współczynnik przewodzenia ciepła jest niższy, tym opór przewodzenia ciepła jest wyższy, a straty ciepła - niższe.

Koszty ocieplania fundamentów i piwnic

Duże straty ciepła przez przegrody istniejących domów można zmniejszyć wyłącznie poprzez wykonanie dodatkowych warstw ocieplenia o możliwie dużej grubości i z materiałów o niskim współczynniku przewodzenia ciepła l, którym zwiększy się opór przewodzenia ciepła przegrody.

Należy pamiętać o tym, że w większości robót ociepleniowych, a szczególnie przegród przylegających do gruntu, koszt samego materiału izolacji termicznej jest znikomy w porównaniu z całkowitymi wydatkami, podczas gdy jego rola w ograniczeniu strat ciepła jest ogromna. Podejmując decyzję o przeprowadzeniu prac ociepleniowych z zastosowaniem materiału izolacyjnego małej grubości nie ma zatem najmniejszego sensu.

Podstawowy koszt materiału do ocieplenia ścian zewnętrznych to najwyżej 10% całkowitych kosztów. Dwukrotne zwiększenie tej grubości da zatem również około 10% przyrost kosztów, a efekt w postaci zmniejszenia kosztów prawie dwukrotny.

Warto zatem dobrze przemyśleć zastosowany wariant ocieplenia. Optymalna jego grubość, przy obecnych relacjach cen materiałów budowlanych do cen energii, to z pewnością powyżej 15 cm dla materiałów o l = 0,40 mK/W. Wykonywanie mniejszych grubości ociepleń nie uzasadnia konieczności ponoszenia pozostałych kosztów budowlanych.

Ściany fundamentowe i piwniczne. Wykonanie ocieplenia ścian przy gruncie wymaga jeszcze większej dbałości i uwagi niż ocieplenie ścian zewnętrznych, aby było odpowiednio trwałe i przyniosło oczekiwane efekty w postaci zmniejszenia strat ciepła.

Kłopoty przy tego typu pracach sprawia najczęściej zawilgocenie i zagrzybienie ścian, spowodowane działaniem wody opadowej i gruntowej. Dotyczy to w szczególności starych domów, ze zniszczonymi warstwami izolacji przeciwwilgociowych, oraz narażonych przez wiele lat na stałe zawilgocenie niewłaściwie odprowadzonymi wodami opadowymi lub przeciekającymi instalacjami wodno-kanalizacyjnymi.

Aby możliwe było wykonanie dobrego i trwałego ocieplenia, w pierwszej kolejności należy usunąć źródła zawilgocenia, osuszyć przegrody, a w razie potrzeby wykonać ekspertyzy mykologiczne i zwalczyć zagrzybienie, następnie wykonać niezbędne izolacje przeciwwilgociowe i dopiero izolację cieplną.

Tak wykonaną izolację cieplną przed zasypaniem gruntem również należy zabezpieczyć przed uszkodzeniami mechanicznymi i wilgocią z gruntu. Ocieplenie ścian fundamentowych i piwnicznych powinno być planowane łącznie z koniecznym generalnym remontem ścian zewnętrznych i dachu, ponieważ jego samodzielnej realizacji nie da się uzasadnić szybkim zwrotem nakładów z oszczędności kosztów energii do ogrzewania.

Podłoga na gruncie.Ocieplenie podłogi na gruncie (o ile nie dotyczy pomieszczenia piwnicy, w którym można na gruncie ułożyć izolację termiczną i wykonać wylewkę betonową), jest jednym z najkosztowniejszych działań termomodernizacyjnych. Konieczne jest bowiem usunięcie i najczęściej wymiana wszystkich warstw podłogi - w tym izolacji przeciwwilgociowych oraz wykonanie warstwy izolacji cieplnej, nowej izolacji przeciwwilgociowej i ponowne odtworzenie wszystkich warstw podłogi w pomieszczeniu. Ich koszt jest bardzo duży i z pewnością nie zwróci się w racjonalnym terminie. Działania takie należy planować i realizować przy okazji znaczących lub generalnych remontów domu.

Strop nad piwnicą.Ocieplenie stropu nad nieogrzewaną piwnicą jest rozwiązaniem stosunkowo tanim i często łatwym do wykonania. Wystarczy bowiem ułożyć materiał izolacji termicznej pod stropem od strony piwnicy. Napotyka się czasem jednak trudności i ograniczenia spowodowane gęstą siecią różnego typu instalacji, jakie często montuje się pod stropem w piwnicy, jak również zbyt niską wysokością pomieszczeń i brakiem możliwości jej zmniejszenia z powodów użytkowych.

Uwaga! Jeśli ściany piwnic nie są ocieplone, po zaizolowaniu stropu między parterem a piwnicą, trzeba jeszcze przedłużyć izolację termiczną ścian parteru co najmniej 50 cm poniżej stropu nad piwnicą.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Termomodernizacja domu - fundamenty, podłoga na gruncie i strop nad piwnicą