Puchata sasanka

Alicja Gawryś

Jak Wenus z piany, podobnie i sasanki wyłaniają się z puchu, który okrywa ich pąki.

Pulsatilla patens SLOWA KLUCZOWE: chronione i zagrożone
SASANKA OTWARTA
Fot. Wiesław Gawryś
Kwiecień można pokochać już tylko za to, że w tym miesiącu kwitną w ogrodach sasanki (Pulsatilla). Niektóre z nich możemy podziwiać jeszcze w maju, a wysoko w górach, gdzie wiosna przychodzi z opóźnieniem, rozwijają się u progu lata. Dzwonkowate kwiaty wyrastają na pędach pojedynczo, otoczone są wiankiem pierzastych liści. Dominującym kolorem jest fiolet w różnych odcieniach, ale niektóre gatunki i odmiany (jak sasanka alpejska i zwyczajna 'Alba') mają białe płatki. Na żółto wybarwiona jest sasanka otwarta forma flavescens.Podczas kwitnienia pędy tych bylin dorastają do kilkunastu centymetrów wysokości. Gdy płatki opadną, łodyga jeszcze rośnie - czasem do 40 cm - a na jej szczycie rozwija się kulisty owocostan złożony z nasion zaopatrzonych w aparaty lotne. Zdobi on roślinę w czerwcu, po czym nasiona rozwiewa wiatr. Latem uroda sasanek przygasa, ich istnienie ogranicza się tylko do rozety liściowej. Rośliny te warto więc sadzić w sąsiedztwie innych bylin. Dobrym miejscem dla nich jest także ogródek skalny i skarpa przy tarasie. Pod ziemią sasanki wytwarzają kłącza (jak np. wiosenna) bądź długie korzenie palowe (łąkowa), nie lubią zatem przesadzania w starszym wieku.

Czy wiesz, że... Wszystkie gatunki sasanek rosnące u nas w naturze są objęte ochroną. Sasanka słowacka (Pulsatilla slavica) rośnie na jednym stanowisku w Tatrach, alpejska (P. alpina) - na Babiej Górze, w Sudetach oraz Tatrach. Na niżu występują: sasanka otwarta (P. patens), łąkowa (P. pratensis), a także wiosenna (P. vernalis).



Najpopularniejszym gatunkiem uprawianym w naszych ogrodach jest sasanka zwyczajna (P. vulgaris) z fioletowymi kwiatami o średnicy 5,5-6 cm. W sprzedaży jest kilka jej odmian, m.in. biała 'Alba', czerwona 'Rubra'. Wyhodowano również odmiany pełne (jak czerwona 'Papageno', biała 'Polka' i kilka różowych - w handlu często występujących bez nazwy). Podjęto też próby skrzyżowania różnych gatunków. Mieszańce, które powstały, określa się mianem sasanki ogrodowej.

Na rabatach warto również uprawiać sasankę łąkową (P. pratensis) i otwartą (P. patens). Nie wolno ich wykopywać ze stanowisk naturalnych, ale pojawiają się na wiosennych kiermaszach kwiatowych i w internetowych sklepach z roślinami. Nie bójmy się o ich mrozoodporność - przecież w naturze rosną na terenie Europy i w Azji Środkowej. Rośliny te należą do rodziny jaskrowatych, są więc kuzynkami zawilców i przylaszczek.

Czy wiesz, że... części nadziemne sasanek pokryte są włoskami. Puchate są także nasiona, dzięki czemu łatwiej ulatują z wiatrem i się rozsiewają.



JAK PIELĘGNOWAĆ SASANKĘ

Dla sasanek wybieramy miejsce słoneczne (dla sasanki otwartej może być lekko ocienione).

Sasanki najczęściej uprawiane w ogrodach (pospolita i mieszańce) lubią gleby lekkie, przepuszczalne, nawet piaszczyste - a więc łatwo wysychające; sasanka łąkowa lepiej się czuje na podłożu wilgotnym, ale też przepuszczalnym.

Żaden gatunek nie znosi miejsc podmokłych z ciężką glebą.

Większość sasanek lubi gleby bogate w wapń (o odczynie zasadowym lub obojętnym), jedynie łąkowa woli lekko kwaśne i toleruje obojętne.

Przesadzamy młode okazy, kupujemy tylko egzemplarze w doniczkach.

Sasanki najłatwiej rozmnożyć z nasion; zbieramy je w czerwcu i od razu wysiewamy, bo szybko tracą siłę kiełkowania. Siewki zakwitają już w drugim roku.

W jednym miejscu sasanki rosną kilka lat, po czym zanikają. Potem trzeba się postarać o nowe okazy.

Skomentuj:

Puchata sasanka