Jak wybrać dobry klej do płytek ceramicznych?

Kleje do płytek różnią się między sobą parametrami technicznymi, z których najważniejsze to przyczepność i odkształcalność. Mają też odmienne parametry robocze, takie jak urabialność, czas otwarty, czas korygowania. Kolejne różnice pomiędzy klejami wynikają z ich właściwości, między innymi mrozoodporności czy zdolności do samorozpływania. Źródłem tych wszystkich różnic jest rodzaj spoiwa użytego do produkcji kleju oraz rodzaj i ilość dodatków modyfikujących, takich jak na przykład żywice redyspergowalne.

Kleje do płytek klasyfikowane są według normy PN-EN 12004+A1:2012. Najważniejszy podział rozróżnia 3 typy klejów:

• cementowe - oznaczone literą C. Są najpopularniejsze w Polsce. Są to suche mieszanki cementu, kruszywa i dodatków organicznych, wiążące hydraulicznie, a więc po dodaniu właściwej ilości wody. Najczęściej dostępne są w workach i torbach foliowych;
• dyspersyjne - z literą D. Są mniej popularne, bo droższe od cementowych. Mają postać gotowej do użycia pasty - stanowią mieszaninę spoiw organicznych w postaci wodnej dyspersji polimerowej, dodatków organicznych i wypełniaczy;
• na bazie żywic reaktywnych - litera R. To produkty specjalistyczne, tworzone na bazie żywic syntetycznych.

Zanim kupimy klej do płytek ceramicznych

Aby kupić klej, który będzie najbardziej odpowiedni do naszych potrzeb, musimy wziąć pod uwagę trzy rzeczy:

• miejsce zastosowania, innymi słowy - warunki późniejszego użytkowania okładziny: innego kleju trzeba użyć do mocowania płytek w łazience, innego na tarasie albo elewacji;
• podłoże, czyli element, do którego płytki są przyklejane. Inny klej jest przeznaczony do mocowania okładziny na zwykłym tynku cementowym, inny na podkładzie podłogowym z ogrzewaniem albo na płycie OSB;
• rodzaj płytek, np. mozaika szklana, gres wielkoformatowy, marmur czy zwykła glazura lub terakota.
  
  

Aby wybrać właściwy klej, trzeba najpierw określić swe potrzeby (zebrane w trzech powyższych punktach), a później zestawić je z informacjami producenta, zamieszczonymi na opakowaniu lub w (znacznie obszerniejszej) Karcie Technicznej wyrobu. Ważne jest, aby wszystkie trzy wymienione punkty jednocześnie znalazły swoje odzwierciedlenie w tych opisach, zwłaszcza gdy wykonujemy prace remontowe lub przyklejamy płytki na zewnątrz. Aby uwiarygodnić te dane, producent na każdym opakowaniu kleju powinien umieścić zgodny z normą symbol określający typ kleju.

Czytamy opakowanie kleju do płytek

Przykładowe symbole typów zapraw klejowych do płytek oraz najważniejsze wskazania do ich stosowania:

• C1T - klej cementowy (C), normalnie wiążący (1), o zmniejszonym spływie (T). Jest to zaprawa idealna do prac łazienkowych bądź innych robót w pomieszczeniach, gdzie podłoże jest dobrej jakości.
• C2E - klej cementowy (C), o podwyższonych parametrach (2) i wydłużonym czasie otwartym (E). Zaprawa oznaczona tym symbolem najlepiej nadaje się do prac na trudnych podłożach, takich jak lastryko, płyty g-k, stare płytki.
• C2TE S1 - klej cementowy (C), o podwyższonych parametrach (2), wydłużonym czasie otwartym (E), o zmniejszonym spływie (T), odkształcalny (S1). Jest to zaprawa idealna na tarasy lub do płytek przyklejanych na ogrzewaniu podłogowym. Wydłużony czas otwarty pozwala glazurnikowi na położenie kleju od razu na większą powierzchnię i przyłożeniu doń płytki nawet po 30 minutach, przy zachowaniu przyczepności co najmniej 0,5 N/mm˛.
• C1FT - klej cementowy (C), szybkowiążący (F), o zmniejszonym spływie (T). Zmniejszony spływ tej zaprawy pozwala na układanie płytek od góry ściany, natomiast szybkie wiązanie pozwala użytkować i fugować okładzinę już po kilku godzinach od rozpoczęcia prac. Ma to znaczenie zwłaszcza przy pracach w korytarzach lub innych miejscach, których nie można na dłużej wyłączyć z użytkowania.
• D1T - klej dyspersyjny (D) o zmniejszonym spływie (T). To gotowy do użycia klej, o dużej przyczepności. Sprawdza się przy naprawach, ale też przy układaniu nowych okładzin. Wykorzystywany jest między innymi do montażu płytek ceramicznych na podłożach drewnianych.

Odkształcalność kleju do płytek

Odkształcalność według normy jest to "podatność utwardzonego kleju na deformację pod wpływem działania naprężeń między płytką ceramiczną a powierzchnią układania, bez uszkodzenia powierzchni zainstalowania". Odkształcalność można zmierzyć; norma dokładnie precyzuje jej wartość, i zależnie od niej dzieli kleje na klasy S1 (odkształcalność w zakresie 2,5-5 mm) i S2 (minimum 5 mm).

Kleje do płytek odkształcalne dobrze przenoszą naprężenia powstające między podłożem, klejem i płytkami wskutek pracy jednej lub kilku warstw, wywołanej np. temperaturą.W praktyce oznacza to, że można ich używać do mocowania okładzin na podłożach narażonych na odkształcenia:

• termiczne - na balkonach, tarasach, elewacjach, kominkach, ogrzewaniu podłogowym i ściennym;
• mechaniczne - na stropach drewnianych, płytach g-k, wiotkich ściankach działowych, elastycznych hydroizolacjach z folii.

Przyczepność kleju do podłoża

Przyczepność kleju do podłoża to podstawowy parametr charakteryzujący kleje do płytek. Norma dzieli je na 2 klasy:

• C1 - zaprawy o przyczepności do typowego podłoża, wynoszącej minimum 0,5 N/mm˛. Można ich używać na typowych podłożach budowlanych - tynkach i wylewkach;
• C2 - zaprawy o przyczepności min. 1,0 N/mm˛. Przeznaczone są na trudne podłoża (a takie zwykle są podczas prac remontowych): płyty OSB, lastrico, stare okładziny ceramiczne, a także inne powierzchnie o niskiej adhezji: zabrudzone, o małej nasiąkliwości, wyjątkowo gładkie, pokryte trudnymi do usunięcia warstwami starych klejów, lepików i farb.

Uwaga! Warto zwrócić uwagę, czy producent ma się czym pochwalić. Ten, który produkuje naprawdę klej do płytek, podaje w Kartach Technicznych nie tylko tą minimalną wartość przyczepności, ale również rzeczywistą, która czasami jest ponad dwukrotnie większa, niż chcą tego wymagania normowe. Oczywiście należy pamiętać, że ta minimalna wartość jest w wielu przypadkach zupełnie wystarczająca.

Wybierajmy z fachowcem

Duży asortyment klejów do płytek ceramicznych sprawia, że często nie wiemy, który z nich wybrać. Przed zleceniem prac glazurniczych, warto jednak omówić z fachowcem, jakiego kleju najlepiej użyć, żeby płytki "trzymały się" przez długi czas, bo jest to droga inwestycja, którą robi się raz na wiele lat. W praktyce wygląda to tak, że ceniącemu swoją markę glazurnikowi zależy na dobrym efekcie pracy, więc - z racji swojego doświadczenia - dobierze do płytek klej odpowiedni i sprawdzony. Cena nie może być tu decydującym kryterium - zwykły, tani klej do płytek jest z reguły bardzo słabej jakości i po niedługim czasie płytki mogą zacząć odpadać. Inwestor może zweryfikować wybór glazurnika, wystarczy poczytać opinie i sprawdzić ceny w Internecie.

Oczywiście, zdarzają się glazurnicy, którzy zbierają punkty w konkursach niektórych producentów, wycinając kupony z opakowań po zużytej zaprawie i mogą niepotrzebnie naciągać inwestora na droższy klej (droższy klej = więcej punktów), ale jest to proceder marginalny.

Wiele osób uważa, że kleje mrozoodporne to wyroby, które można stosować podczas ujemnej temperatury. To błąd - mrozoodporność to właściwość, dzięki której po związaniu materiał jest odporny na naprzemienne zamarzanie i odmarzanie oraz zachowuje odpowiednią wytrzymałość.

Zbigniew Jankowski, właściciel firmy remontowo-wykończeniowej