Rannik zimowy (Eranthis hyemalis) [Uprawa i pielęgnacja]

Rannik zimowy - zwiastun wiosny

Ta drobna bylina swoje pięć minut ma wczesną wiosną. Jako geofit wiosenny musi w krótkim czasie zakwitnąć, wytworzyć liście i owoce, dojrzeć i przejść w stan spoczynku. Rannik zimowy (Eranthis hyemalis) zakwita często już pod koniec lutego (gdy zima się przeciąga, kwitnienie przypada na marzec- kwiecień). Spod ziemi wyrasta wtedy kwiat wysokości 5-15 cm. W przeciwieństwie do większości roślin gatunek ten nie lubi wysokich temperatur. Do jego rozwoju najlepsza jest temperatura nieprzekraczająca 10°C. Gdy robi się cieplej, przekwita i wytwarza liść asymilacyjny o długości ok. 10 cm. W maju liść zasycha i dojrzewa owoc, z którego szybko (jeśli tylko podłoże jest nieco wilgotne) wysiewają się nasiona. W Polsce uprawia się głównie ten jeden gatunek. Natomiast w Europie Zachodniej można spotkać jeszcze w sprzedaży odmiany o białych lub pomarańczowych kwiatach.

Na zdjęciu powyżej: Żółte kobierce ranników zwiastują szybkie nadejście wiosny.

Fot. Lilianna Sokołowska

Na zdjęciu powyżej: Rannik zimowy (Eranthis hyemalis)

Kwitnienie rannika

Gdy temperatura powietrza nie jest zbyt wysoka, ranniki kwitną dosyć długo. Ich kwiaty o średnicy 2-3 cm mają jaskrawe, złociste płatki i otwierają się jedynie w słoneczne dni, a zamykają na noc oraz w dni pochmurne. Są miododajne i przyjemnie pachną. Podkreślone znajdującą się pod spodem "kryzą", złożoną z trzech liści podzielonych na małe listki, przypominają promieniste słoneczka. Ranniki nie rosną w Polsce w stanie naturalnym (pochodzą z południowo- -zachodnich i południowych regionów Europy - Włoch, Francji, Bałkanów). Można je spotkać tylko w starych parkach i ogrodach botanicznych, zwykle rosnące w dużych skupiskach. Mało znanym kuzynem rannika zimowego jest pochodzący z Turcji rannik cylicyjski (Eranthis cylicica). Jest jednak bardziej wrażliwy na mróz. Bulwy ranników można kupić jesienią, w porze ich sadzenia (m.in. w sklepach internetowych sadowniczy.pl, iglaki24.pl).

Na zdjęciu powyżej: Żółte kwiaty rannika zimowego z okółkiem liści osadzone są na łodyżce, która jest lekko czerwona. Pod ziemią znajduje się zaokrąglona bulwa

Fot. Wikimedia commons

Na zdjęciu powyżej: Rannik zimowy (Eranthis hyemalis)

Warto wiedzieć Nasiona rannika dojrzewają w maju. Mają wielkość ok. 2 mm i ukryte są w tzw. mieszkach. Mieszki (8-14 mm), tworzące się nad okółkiem zielonych liści, najpierw są zielone i zamknięte, a z czasem brązowieją, wysychają, po czym otwierają się, pozwalając wypaść na ziemię drobnym nasionkom.

Uprawa rannika

Stanowisko. Słoneczne, półcieniste. Gleba. Próchniczna, żyzna, wilgotna. Pielęgnacja. Wiosną ranniki potrzebują słońca i niskiej temperatury (do 10°C), jednak zimą wymagają ochrony przed silnymi mrozami, więc w miejscu, gdzie rosną, powinno się pozostawić warstwę opadłych liści. Rozmnażanie. Późnym latem przez podział bulw. Warto dzielić rośliny co 2-3 lata. Najlepiej sadzić je na głębokości 4-6 cm. Pamiętajmy też, że posadzone zbyt płytko mogą przemarznąć zimą, a zbyt głęboko - nie zakwitnąć wiosną.

Na zdjęciu powyżej: W ogrodzie skalnym lub na małej rabacie ranniki sadzi się po kilkanaście sztuk. Ładnie wyglądają obok krokusów, które osiągają podobną wysokość i kwitną w tym samym terminie

Fot. Shutterstock

Na zdjęciu powyżej: Eranthis stellata - pochodzący z Azji gatunek rannika o białych kwiatach

Gdzie posadzić rannik?

Ranniki kwitną, gdy na drzewach nie ma jeszcze liści. Roślina wykorzystuje światło docierające w tym czasie do podłoża oraz wilgoć po stopniałym śniegu. Dlatego w ogrodzie naturalistycznym lub tam, gdzie jest dużo przestrzeni, bulwy ranników warto posadzić pod koronami drzew i krzewów liściastych. Dobrym miejscem do wyeksponowania tych roślin jest także ogród skalny, który wczesną wiosną zdobi jeszcze niewiele kwiatów. Ranniki należy sadzić obok roślin o niezbyt dużej sile wzrostu. Dobrze wyglądają np. obok ciemierników, przebiśniegów, szafirków, krokusów, śnieżyc, przylaszczek lub prymulek.

Na zdjęciu powyżej: Takie dywany z kwitnących ranników i przebiśniegów widuje się czasem w starych parkach

Fot. Flora Press

Na zdjęciu powyżej: Jesienią bulwy rannika można posadzić w doniczkach. Gdy zakwitną, będą piękną ozdobą balkonu.