Kalendarz prac ogrodniczych w październiku

Październik. Zawciągowiec zwyczajny (Ceratostigma plumbaginoides)

Jest kobiercową byliną dorastającą do wysokości  12-20 cm. Jego kwiaty, o średnicy prawie 2 cm, utrzymują się aż do zamarznięcia ziemi, czyli czasami do listopada lub nawet grudnia. Gdy nocą temperatura spada blisko zera, liście przebarwiają się na czerwonobrązowo, co daje wspaniały kontrast z błękitnymi jak lazur nieba kwiatami. Zimą pędy zamierają. Zawciągowiec wymaga ciepłego stanowiska z przepuszczalną wapienną glebą, ani nie za suchą, ani nie podmakającą . Polecany jest na rabaty z wiosennymi roślinami cebulowymi, bo po zimie budzi się późno, ale w samą porę, by  miejsca po zaschniętych cebulkach zakryć zielonym dywanem. Ładnie prezentuje się też na skalniakach. Rozmnaża się przez rozłogi, a gdy odpowiadają mu warunki, bywa nawet ekspansywny.

Kępy łatwo dają się dzielić i szybko się przyjmują na nowym miejscu, szczególnie wiosną. Jeśli rośliny posadzimy jesienią, należy je okryć. Rozrośnięte i dobrze ukorzenione bez naszej pomocy są w stanie przetrwać ostre zimy.

Październik w ogrodzie

Drzewa i krzewy ozdobne

Nie przycinamy już gałęzi, aby nie pobudzać roślin do wypuszczenia pędów. Ich delikatne tkanki nie zdążyłyby zdrewnieć przed zimą i z pewnością zostałyby uszkodzone przez mróz. Do końca miesiąca przesadzamy iglaki i gatunki zimozielone. Będą miały jeszcze dość czasu, by się ukorzenić i nabrać odporności na mróz i suszę.

Rabaty i trawnik

Nadal sadzimy wiosenne rośliny cebulowe w głęboko spulchnionej ziemi zasilonej nawozami potasowymi i fosforowymi lub tzw. jesiennymi. Wokół wysadzonej na stałe miejsca rozsady kwiatów dwuletnich rozkładamy dojrzały kompost lub drobnoziarnistą korę.  Z trawnika często zbieramy opadłe liście. Można używać np. kosiarki z koszem po ustawieniu jej na wysokie koszenie.

Warzywnik

Usuwamy z zagonów większość warzyw. Na późniejszy zbiór zostawiamy pietruszkę, kapustę brukselską, pory, jarmuż i endywię. Dopóki nie ma mrozu, będą rosły też roszponka i sałata dębolistna.

Na pustych grządkach rozkładamy obornik (4-6 kg/m2) lub rozsypujemy nawozy fosforowe i potasowe (3-5 dag/m2). Ziemię przekopujemy: Piaszczystą płytko, po czym ją wyrównujemy, a gliniastą na głębokość szpadla i pozostawiamy bez grabienia w tzw. ostrej skibie.

Październik w domu

Podlewamy, zasilamy

W ciepłych, suchych pokojach nawadniamy rośliny dosyć często i zraszamy im liście.
Jeśli jest chłodno, ograniczamy ilość wody, aby korzenie nie zgniły. Zupełnie rezygnujemy z podlewania hipeastrów, gloksynii i innych kwiatów, które jesienią powinny zaschnąć. Również większość kaktusów zimą wymaga całkiem suchego podłoża i chłodu (5-10°C) - wtedy nie potrzebują światła.

Zapewniamy światło

Rośliny stawiamy na parapecie lub jak najbliżej okna, bo po nastaniu krótkich dni zaczyna
brakować im światła. Co 2-3 tygodnie ich doniczki przekręcamy, by promienie słońca oświetlały je z różnych stron i pędy rosły prosto. Duże okazy możemy ustawić w zasięgu zapalanych wieczorami żarówek energooszczędnych, emitujących zimne światło. Liście korzystają z niego podobnie jak z promieni słońca.

Październik na balkonie i tarasie

Chronimy przed mrozem

Przy ciepłym murze wiele roślin nadal ładnie wygląda, a nawet kwitnie (wystarcza im teraz umiarkowane podlewanie). Gdy zapowiadane są przymrozki, okazy w ciężkich pojemnikach okrywamy na noc papierem lub agrowłókniną, a te w lekkich możemy zabrać pod dach. Rano znów wystawiamy je na słońce.

Doniczki z gatunkami wrażliwymi na mróz (np. pelargoniami, rozmarynem, fuksjami), które chcemy przechować do wiosny, wstawiamy do widnego pomieszczenia (najlepiej o temp. 6-15°C), gdzie spędzą zimę. Roślinom skracamy pędy do ok. 1/3 długości.

Groźne w październiku - czym to zwalczać

Ekotriki na szkodniki

Wykonane teraz zabiegi profilaktyczne zmniejszą liczbę chorób i szkodników w następnym sezonie.

W sadzie: Zbieramy i niszczymy zgniłe owoce (wapnujemy je w głębokim dole i zasypujemy ziemią). Usuwamy spod drzew opadłe liście i posypujemy je mocznikiem, aby się prędzej rozłożyły i nie stały się ogniskiem zakażeń. Pod koniec miesiąca nakładamy na pnie drzew opaski
lepowe na szkodniki. Wycinamy i palimy stare pędy malin oraz młode, opanowane przez pryszczarka.

Naroślarz jabłuszkowiec na róży/fot. Anna Kulikowska

W warzywniku: Po zbiorze warzyw wysiewamy żyto ozime, które m.in. zapobiega występowaniu w glebie nicieni. Korzenie roślin kapustnych wykopujemy i palimy. Wszelkie używane paliki, pojemniki i inne narzędzia ogrodnicze przed włożeniem do schowka odkażamy, stosując mydło ogrodnicze z czosnkiem. Ząbki czosnku zaprawiamy, mocząc je 20 minut w roztworze nadmanganianu potasu (0,03%), po czym osuszamy i od razu sadzimy.

Bruzdownica pędówka na róży/fot. Anna Kulikowska

Na rabatach: Z róż wycinamy i palimy wyrośla szypszyńca różanego i pędy z bruzdownicą. Rany po cięciu zabezpieczamy preparatem Fito Plaster Spray lub Fito Plaster Emulsja. Zbieramy i niszczymy opadłe liście. Iglaki przed brązowieniem późnozimowym zabezpieczamy, stosując preparat olejowy Emulpar 940 EC.