Chrząszcze. Szkodniki w ogrodzie

Dr Hanna Masternak

Ta grupa szkodników występuje dosyć powszechnie. Atakują one nie tylko części nadziemne roślin, ale także ich korzenie.

19817405 https bi
Fot. Galina Savina shutterstock

Chrząszcze obserwuję w ogrodzie sporadycznie, gdyż nie uprawiam roślin, które są chętnie przez nie atakowane. Najczęściej występuje ogrodnica niszczylistka, ale też nielicznie. Wystarczy podczas słonecznej pogody strząsnąć ją z krzewów róży na płachtę. Kilka lat temu przed zakładaniem trawnika zauważyłam drutowce. Wyłapałam je na pułapki z marchwi (kilka zakopałam w glebie, a potem usunęłam wraz z larwami).
Niekiedy w czerwcu pojawiają się roje chrabąszczy w godowych lotach, ale na szczęście rozmnażają się poza moim ogrodem.

Sąsiadka zwalcza larwy chrząszczy, opryskując liście wywarem z żywokostu. Pocięte ziele (1 kg), zebrane na początku kwitnienia, zalewa 5 l wody i moczy przez 12 godzin, a potem gotuje przez godzinę. Przecedza i ostudzonym wywarem opryskuje rośliny.

Chrząszcze stanowią dużą grupę szkodników roślin. Łatwo odróżnić je od innych owadów. Ich przednie skrzydła - pokrywy - są mocne i twarde. Mogą być gładkie, z bruzdami lub wyrostkami. Tylne skrzydła są błoniaste i schowane pod pokrywami. Chrząszcze mają zwykle kolor szary, brązowy lub czarny, ale można spotkać i takie w odcieniach czerwieni, metalicznej zieleni, purpurze bądź fiolecie.

Jak się rozwijają

Chrząszcze przechodzą tzw. przeobrażenie zupełne. Samice składają jaja w złożach lub pojedynczo w różnych miejscach: żukowate, sprężykowate i opuchlaki - w ziemi; stonkowate - na liściach, kwieciaki - w pąkach, strąkowce - w strąkach, tutkarz gałązkowiec - w młodych pędach. Po tygodniu lub kilku (zależnie od gatunku) z jaj wylęgają się larwy zupełnie niepodobne do owadów dorosłych. U większości chrząszczy mają kolor białoszary, są beznogie, często pałąkowato wygięte (np. opuchlaki) lub z trzema parami nóg (pędraki chrabąszczy). Dojrzewanie larw przebiega różnie. U stonkowatych trwa zaledwie kilka tygodni, a u żukowatych i sprężykowatych
aż 3-4 lata i larwy przez cały ten okres żyją w glebie. Z dojrzewającej larwy formuje się
poczwarka, a z niej dorosły owad. Chrząszcze zimują w glebie w różnych stadiach rozwojowych, a także jako dorosłe owady w spękaniach kory i w resztkach roślin. Z kryjówek wychodzą stopniowo przez długi czas, najwcześniej na początku kwietnia (kwieciak jabłkowiec), a najpóźniej w końcu maja (słonkowiec).Chrząszcze najliczniej występują w czerwcu. Samice są bardzo płodne. Jedna samica osiewnika może złożyć do 100 jaj, chrabąszcza -150, poskrzypki - około 300, strąkowca i opuchlaka - 500, a stonki nawet 3000! Dlatego owady te stanowią duże zagrożenie dla roślin.


ŻUKOWATE

Groźne gatunki: Ogrodnica niszczylistka, guniak czerwczyk, chrabąszcz majowy.
Objawy żerowania: Dorosłe owady wygryzają zatokowe dziury na brzegu liści albo kwiatów; larwy zjadają korzenie. Uszkodzone rośliny zamierają. Darń
na trawniku miejscami zasycha.
Podatne: Warzywa, byliny, krzewy liściaste, trawnik.
Zwalczanie: Usuwamy chwasty. Ziemię głęboko przekopujemy i tak pozostawiamy przez zimę. W okresie żerowania chrząszczy, tj. od maja do sierpnia, po stwierdzeniu pierwszych uszkodzeń opryskujemy rośliny, stosując Decis Ogród 015 EW, Fastac 100 EC lub Karate Zeon 050 CS. Chrabąszcze i guniaka najlepiej zwalczać wieczorem, kiedy zaczynają żerować. Ogrodnica najaktywniejsza jest w południe i w tym czasie łatwo strząsnąć ją na płachtę. Larwy żyjące w glebie niszczymy, stosując biopreparaty oparte na nicieniach, np. Larvanem.

RYJKOWCOWATE

Groźne gatunki: Kwieciaki - jabłkowiec, malinowiec i gruszowiec, opuchlaki - truskawkowiec, liliowiec, tutkarz gałązkowiec.
Objawy: Kwieciaki - pąki, w których żerują larwy, nie rozwijają się, są brunatne i zasychają, co prowadzi do obniżenia plonów. Tutkarz - chrząszcze wczesną wiosną zjadają pąki i składają jaja w młodych pędach, gdzie larwy drążą korytarze. Latem chrząszcze ogryzają pędy, powodując ich zasychanie.
Opuchlaki - chrząszcze wygryzają brzegi liści, a larwy korzenie.
Podatne: Grusza, jabłoń, malina, truskawka, pięciornik,
leszczyna, gatunki iglaste, ligustr, trzmielina, różanecznik.
Zwalczanie: Kwieciaki - w okresie pękania pąków rośliny opryskujemy preparatem Decis Ogród 015 EW, Fastac 100 EC
lub Karate Zeon 050 CS. Opuchlaki zwalczamy jak żukowate.

STONKOWATE

Groźne gatunki: Poskrzypki - cebulowa i liliowa, pchełki - czarna i smużkowata, stonka.
Objawy żerowania: Poskrzypki żerują na liściach i kwiatach, wygryzając duże otwory. Pchełki niszczą liście i np. młode rzodkiewki.
Podatne: Poskrzypki - cebula, lilia, szparag. Pchełki - rzodkiewka i inne kapustne
oraz kosaciec. Stonka - ziemniaki, pomidory.
Zwalczanie: Poskrzypki - w okresie wylotu chrząszczy (V-VII) opryski: Decis Ogród 015 EW, Fastac 100 EC lub Karate Zeon 050 CS.
Pchełki zwalczamy Decisem Ogród 015 EW (warzywa opryskujemy tuż po wzejściu).

SPRĘŻYKOWATE

Groźne gatunki: Osiewnik rolowiec.
Objawy żerowania: Podgryzione korzenie i wyżarty środek szyjki korzeniowej. Opanowane rośliny zamierają. Niekiedy osiewniki żerują w kwiatach krzewów i drzew owocowych.
Podatne: Warzywa, rośliny cebulowe, truskawki.
Zwalczanie: W maju wylatują chrząszcze zimujące w glebie. Wówczas zwalczamy je, stosując Decis Ogród 015 EW, Fastac 100 EC, Karate Zeon 050 CS. Larwy zwane drutowcami zwalczamy w glebie, stosując przynęty: marchew, przekrojone ziemniaki, zakopane w ziemi na głębokość 3-5 cm. Zgromadzone szkodniki niszczymy.

STRĄKOWCOWATE

Groźne gatunki: Strąkowce - grochowy, fasolowy i bobowy.
Objawy żerowania: W nasionach widać okrągłe otworki, a wewnątrz chrząszcze.
Podatne: Bób, fasola, groch.
Zwalczanie: Wysiewamy tylko zdrowe nasiona. Chrząszcze giną w niskiej temperaturze - nasiona przed wysiewem warto włożyć na 2-3 tygodnie do lodówki. Profilaktycznie na początku zawiązywania strąków można wykonać opryski preparatem Decis Ogród 015 EW lub Karate Zeon 050 CS. Uwaga: Nasiona przechowujemy w temp. poniżej 15°C, by owady się nie rozwijały.

Najedź kursorem myszki na zdjęcie>>>

    Więcej o:

Skomentuj:

Chrząszcze. Szkodniki w ogrodzie