Farby do metalu

Elementy metalowe wymagające malowania to przede wszystkim ogrodzenia, balustrady i kraty. Renowacji przez malowanie wymagają też stalowe pokrycia dachowe i rynny oraz grzejniki. Trwałość powłok malarskich na metalach zależy głównie od przyczepności powłoki do podłoża; będzie ona tym lepsza, im staranniej przygotuje się powierzchnię przed malowaniem. Metalowe powierzchnie są całkowicie nienasiąkliwe, więc nie wchłaniają w ogóle spoiwa zawartego w farbie. Powłoka trzyma się jedynie dzięki adhezji (przyczepności). Jeśli zatem między farbą a metalem zostaną zanieczyszczenia słabo przylegające do podłoża, to i przyczepność powłoki malarskiej będzie mała.

Na przygotowaną powierzchnię należy nałożyć kolejno:

• antykorozyjną warstwę gruntującą, silnie wiążącą z podłożem,
• farbę podkładową o dużej sile krycia i odporną na uszkodzenia,
• emalię nawierzchniową nadającą połysk i fakturę, odporną na uszkodzenia, ale o małej sile krycia.

W praktyce często stosuje się schemat uproszczony: zamiast gruntu i farby podkładowej stosuje się jeden preparat, a później nakłada się kilka warstw emalii - aż do pełnego pokrycia.

Farby do metalu: preparaty do malowania tradycyjnego

Grunty antykorozyjne

• Właściwości. Są to środki reagujące chemicznie z rdzą pokrywającą metal. W wyniku tej reakcji tworzy się twarda, silnie przylegająca do metalu warstwa ochronna, która jest dobrym podkładem pod farby wykończeniowe. Stwardniała powłoka przybiera barwę czarną i na elementach zewnętrznych może służyć przez pewien czas (nie dłuższy niż 6 tygodni) jako tymczasowa warstwa ochronna.
• Przeznaczenie. Podkład na skorodowane powierzchnie metalowe.
• Nakładanie. Pędzlem lub natryskiem pneumatycznym. Temperatura podłoża nie może być wyższa niż 30oC; podłoże może być lekko wilgotne. Do czasu wyschnięcia (ok. 48 h) pomalowane elementy muszą być chronione przed opadami.

Farby podkładowe

• Właściwości. Produkowane na spoiwie chlorokauczukowym, alkidowym lub ftalowym. Zawierają składniki chroniące przed korozją. Tworzą na metalowej powierzchni silnie przylegającą warstwę w kolorze szarym lub czerwonym.
• Przeznaczenie. Można je nakładać na powierzchnie wolne od rdzy lub lekko skorodowane.
• Nakładanie. Pędzlem lub przez natrysk, przynajmniej w dwóch warstwach. Niezwłocznie po wyschnięciu (24-48 h) powierzchnie malowane farbą podkładową powinny być pokryte farbą nawierzchniową, gdyż ze względu na porowatą strukturę powłoka z farby podkładowej nie jest odporna na długotrwałe oddziaływanie warunków atmosferycznych.

Farby nawierzchniowe

• Właściwości. Gładkie, odporne na wpływy atmosferyczne, zarysowania i uderzenia. Najpopularniejsze są emalie ftalowe, ale uzyskane z nich powłoki nie są zbyt trwałym zabezpieczeniem elementów metalowych użytkowanych na zewnątrz. Powłoki z tych farb z czasem matowieją i łuszczą się. Trwalsze i bardziej elastyczne są powłoki z farb poliwinylowych albo chlorokauczukowych. Wewnątrz pomieszczeń doskonale sprawdzają się wodorozcieńczalne emalie akrylowe, dające półbłyszczące, elastyczne powłoki.
• Przeznaczenie. Warstwa dekoracyjna (możliwe różne kolory i faktury), nakładana na zagruntowane podłoże. Do wewnątrz i na zewnątrz domu.
• Nakładanie. Najlepiej metodą natrysku lub wałkiem; uzyskuje się wtedy gładkie powierzchnie jednakowej grubości. Można używać pędzla z miękkim włosiem, starając się nakładać emalię cienką warstwą i nie dopuszczać do powstawania zacieków. Przed nałożeniem kolejnej warstwy podłoże trzeba przeszlifować drobnoziarnistym papierem ściernym.

Emalie na rdzę, czyli 3 w 1

W sklepach dostępne są nowoczesne preparaty pełniące równocześnie funkcję gruntu, podkładu i farby nawierzchniowej. To bezpodkładowe emalie, do nakładania bezpośrednio na skorodowane powierzchnie. Jak każde "3 w 1", preparaty te są wynikiem kompromisu między wygodą a jakością ochrony. Ze względu na wysoką cenę stosowane są głównie do malowania małych powierzchni. Są wygodniejsze w stosowaniu, poza tym zamiast dwóch czy trzech różnych preparatów, z których sporo zostaje po malowaniu, tu wystarczy kupić jedną małą puszkę. Duże powierzchnie lepiej malować preparatami tradycyjnymi, "wyspecjalizowanymi", gdyż pracochłonność jest podobna ("3 w 1" nakłada się w trzech warstwach), a ochrona lepsza i z reguły tańsza. Barwę i fakturę w obu metodach można dowolnie zmieniać, dobierając odpowiednie wyroby.

Farby na ocynk

Stosowane głównie do renowacyjnego malowania dachów z blachy oraz orynnowania, a także do wykonywania zaprawek na blachodachówkach powlekanych. Nie wymagają nakładania warstwy podkładowej, można je nanosić na nowe lub utlenione (zmatowiałe) podłoża cynkowe. Jedynie jeśli powłoka cynkowa jest uszkodzona, a blacha stalowa - skorodowana, miejsca te należy najpierw pomalować podkładem antykorozyjnym, a dopiero później - całość pomalować farbą do ocynku.

Farby do grzejników

Mają podwyższoną odporność na wysoką temperaturę i dużą zdolność krycia. Obecnie najczęściej są to farby wodorozcieńczalne, na spoiwie akrylowym, elastyczne i zachowujące trwałą biel. Można je nakładać bezpośrednio na (uprzednio zmatowione) stare powłoki z farb ftalowych, chlorokauczukowych i karbamidowych. Tylko miejsca, gdzie metal jest odsłonięty, trzeba wcześniej pokryć farbą gruntującą - zapobiegnie to pojawieniu się rdzawych plam na pomalowanej powierzchni. Farby te można również stosować do malowania innych elementów metalowych, pokrytych uprzednio farbą podkładową.