Kiedy przesadzamy kwiaty doniczkowe?

Alicja Gawryś, Katarzyna Jodłowska

Na przedwiośniu nasze domowe rośliny powoli budzą się do życia. To najlepszy moment, by je przesadzić.Wyczerpanym po zimie doniczkowym kwiatom wigoru doda porcja świeżego podłoża i większy pojemnik. Wczesna wiosna to najlepsza pora na przesadzanie kwiatów.

Przesadzanie
Przesadzanie
fot. DeMoHuyC/Shutterstock

Zanim przystąpimy do przesadzania, sprawdźmy, czy wszystkie okazy tego wymagają. Zmiana jest konieczna, gdy korzenie gęsto przerosły ziemię lub wyrastają przez otwór w dnie.

Młode kwiaty o dużej sile wzrostu przesadzamy co roku, starsze - co 2-3 lata. Natomiast u mocno rozrośniętych, bytujących w dużych donicach, możemy wymienić tylko górną warstwę podłoża lub jedynie je uzupełnić.

Przesadzanie kwiatów doniczkowych - kiedy

Najlepszą porą na ten zabieg jest okres od lutego do maja (odkładamy go w przypadku roślin w pełni kwitnienia). Zabieg ten w wielu przypadkach radykalnie poprawia ich wzrost, jednak nie zawsze jest potrzebny. Niektóre rośliny wręcz ciężko go znoszą, np. te, które są w trakcie kwitnienia, jak również gatunki obdarzone przez naturę grubymi mięsistymi korzeniami.

Jakie rośliny warto przesadzać wiosną?

  • egzemplarze, które w ciągu sezonu bardzo powiększają swoje rozmiary,
  • okazy, które wytworzyły wiele odrostów i nie mieszczą się w pojemniku,
  • wysokie drzewka uprawiane w tak małych doniczkach, że łatwo tracą stabilność i się przewracają,
  • dawno nieprzesadzane rośliny, po których podlaniu woda natychmiast wypływa na podstawkę. Dzieje się tak zwykle wtedy, gdy korzenie niemal całkowicie wypełniły doniczkę i brakuje w niej ziemi (można to sprawdzić po delikatnym wyjęciu bryły korzeniowej),
  • kwiaty zakupione w poprzednim sezonie, jeśli uprawiane są w samym torfie i jeszcze nie były przesadzane,
  • wieloletnie okazy, gdy tracą zieleń i prawie nie rosną,
  • egzemplarze, którym żółkną nerwy liści bledną ich tkanki miękiszowe albo ich liście zaczynają opadać.

Dlaczego przesadzamy rośliny?

Dlaczego jest on konieczny? Bo gleba stopniowo ulega zbiciu i jest w niej coraz mniej powietrza. Poza tym pod wpływem składu chemicznego wody zmienia się jej odczyn, a nawożenie powoduje odkładanie się w nadmiarze niektórych składników, czyli tzw. zasolenie. Młode, szybko rosnące okazy przesadzamy raz w roku - na przedwiośniu, a starsze - raz na 2-3 lata. W przypadku bardzo dużych egzemplarzy co roku dosypujemy nieco ziemi. Gatunki, które właśnie kwitną (np. azalia, begonia i cyklamen) pozostawiamy w tych samych doniczkach, dopóki nie przejdą w fazę spoczynku. Po przesadzeniu rośliny starannie podlewamy, a po dwóch tygodniach rozpoczynamy ich regularne nawożenie.

Przesadzanie kwiatów w doniczkach - jaka doniczka

Przesadzanie zazwyczaj wiąże się ze zmianą doniczki na nieco większą (w zbyt obszernych ziemia się mocno zbija i szybko zakwasza, więc rośliny źle rosną). Ale są wyjątki, np. jeśli awaryjnie przesadzamy okazy, których ziemia była zbyt długo zalana. Większego pojemnika nie potrzebują także formowane krzewy lub drzewka, bo w czasie przesadzania ich korzenie powinny zostać przycięte.

Wybieramy model o kształcie podobnym do tego, w jakim roślina rosła dotychczas, ale trochę większy. Pojemnik powinien mieć otwór w dnie, który zapewni odpływ wody. Jeśli używamy starej doniczki, myjemy ją starannie.

Kształt doniczki powinien uwzględniać rodzaj bryły korzeniowej. Najczęściej używamy standardowych, ale dla palm bardziej odpowiednie będą wąskie i wysokie, a dla sukulentów rozrastających się szeroko - płaskie misy.

W doniczkach plastikowych oraz ceramicznych oblanych glazurą woda nie paruje przez ścianki. Natomiast w glinianych (bez glazury) woda paruje i ziemia wysycha szybciej.

Wiele osób wykorzystuje ozdobne osłonki bez otworów w dnie. Lepiej nie sadzić w nich roślin bezpośrednio, lecz wstawić okaz w zwykłej doniczce.

Zaletą osłonki jest to, że można ją np. wypełnić wilgotnym mchem, który przyczyni się do zwiększenia wilgotności powietrza wokół rośliny. Wadą - łatwość zalania korzeni, jeśli nie kontrolujemy, ile wody pozostało w naczyniu.

Dla większości roślin używamy doniczek o wymiarach standardowych, których średnica jest o 2-3 cm większa od wysokości. Gatunki o korzeniu palowym (np. palmy i pandany) wymagają pojemników wysokich i wąskich, dla sukulentów przeznaczamy płaskie i płytkie, a dla storczyków - ażurowe.
Rośliny przesadzamy do doniczek tylko o 1-2 cm szerszych od tych, w jakich rosły dotychczas. Dzięki temu korzenie mocno się rozrastają i roślina czerpie z podłoża więcej wody i składników.
Doniczki muszą mieć otwór w dnie!

Wybieramy doniczki
Wybieramy doniczki
fot. Ispace/Shutterstock

Przesadzanie kwiatów doniczkowych - co przygotować

Zawczasu trzeba ocenić, ile kwiatów wymaga przesadzania, zakupić odpowiednie podłoże i przygotować doniczki. Dla małych roślin wystarczy, by ich średnica była o 2 cm większa od pojemnika, w którym aktualnie rosną, w przypadku dużych okazów różnica ta powinna wynosić około 10 cm. Doniczki, które będziemy wykorzystywać powtórnie, należy umyć, by nie miały resztek ziemi i jasnych osadów wapnia na ściankach. Przy przesadzaniu potrzebny będzie również keramzyt, ostry nóż lub sekator i węgiel drzewny. Przyda się także duża plastikowa lub papierowa płachta, na której będziemy przesadzać kwiaty, a po zakończeniu pracy po prostu ją zwiniemy i wyrzucimy razem z niepotrzebnymi resztkami. Dzień przed przesadzaniem obficie podlewamy rośliny, by cała bryła korzeniowa stałą się jednolicie nasiąknięta wilgocią.

Jak przesadzać kwiaty doniczkowe w domu -podłoże i drenaż

Zmiana ziemi w doniczce często bywa konieczna, ponieważ po kilku latach eksploatacji traci ona dobrą, gruzełkowatą strukturę, staje się zbita, nieprzepuszczalna dla wody i powietrza. Poza tym wyczerpują się zawarte w niej składniki mineralne albo stają się niedostępne dla roślin.

Dla każdego gatunku wybieramy taki rodzaj podłoża, jaki mu najbardziej odpowiada. Dla większości kwiatów domowych dobra jest przepuszczalna ziemia uniwersalna o lekko kwaśnym odczynie. Jej sporą część stanowi torf, który zapewnia dobre stosunki wodno--powietrzne, ale jest ubogi w składniki mineralne. Producenci często mieszają takie podłoże z granulowanym nawozem o długotrwałym działaniu (informacja o wzbogaceniu ziemi znajduje się na opakowaniu).

Ziemia do kwiatów dostępna w kwiaciarniach nadaje się dla większości roślin uprawianych w domach. Zawiera ona głównie odkwaszony torf, rozłożony i rozdrobniony kompost oraz piasek. Jest dosyć lekka i przepuszczalna dla wody oraz powietrza, ale uboga w składniki mineralne.
W sprzedaży są także paczkowane podłoża dla roślin o specyficznych wymaganiach:
- o kwaśnym odczynie (np. dla paproci, azalii i kamelii);
- z dodatkiem gliny (np. dla palm);
- z dodatkiem rozłożonej kory i mchu torfowca (np. dla storczyków);
- z dużą zawartością żwiru i piasku (dla kaktusów).
Podłoża można mieszać.

Specjalistyczne mieszanki można kupić dla kilku grup roślin o szczególnych wymaganiach: dla paproci, kaktusów, palm, a także dla storczyków i azalii.

Niektóre firmy dodają do ziemi kwiatowej specjalny hydrożel bądź piankę aminową. Substancje te chłoną o wiele więcej wody, niż zwykłe podłoże, magazynują ją i stopniowo udostępniają roślinom, co pozwala nam na znaczne zmniejszenie częstotliwości podlewania. Dostępne w sklepach podłoża tego typu to np. Aqua Żel i Aquamix.

Na dno doniczki zawsze sypiemy kilkucentymetrową warstwę keramzytu lub żwiru. Warto ją przykryć kawałkiem agrowłókniny, co zapobiegnie zamulaniu otworu odpływowego.

 

Szykujemy podłoże
Szykujemy podłoże
fot. Hurst Photo/Shutterstock

Przesadzanie kwiatów doniczkowych - krok po kroku

  1. Małe rośliny wybijamy z doniczki. W przypadku dużych pojemników najpierw ich wewnętrzną ścianę obwodzimy długim nożem, następnie kładziemy je poziomo i delikatnie wyciągamy roślinę.
  2. Jeśli powierzchnia bryły otoczona jest siecią korzeni z mlecznymi lub żółtawymi wierzchołkami i licznymi drobnymi włośnikami, należy ją przenosić delikatnie, tak by się nie rozpadła a podłoże się nie osypało.
  3. Gdy z gęstych korzeni powstał zbity kożuch, trzeba je rozluźnić palcami lub w kilku miejscach naciąć nożem.
  4. Brunatne zabarwienie wierzchołków korzeni i skłonność do rozmazywania się w palcach świadczy o tym, że są one chore i powinno się je obciąć. Powstałe duże rany należy zasypać węglem drzewnym.
  5. Wycinamy część korzeni okazom o formowanych koronach, których nie chcemy sadzić do większej doniczki.
  6. Na dnie nowej doniczki umieszczamy warstwę drenażu i lekko przysypujemy ją ziemią. Roślinę przenosimy do pojemnika i obsypujemy podłożem, lekko je ugniatając. Powinniśmy się starać, by ziemia nie sięgała krawędzi doniczki, a roślina była tak samo zagłębiona, jak rosła poprzednio.
  7. Podłoże podlewamy i jeśli mocno osiądzie, nieco go dosypujemy.
  8. Jeśli roślinie obcięliśmy sporo korzeni, proporcjonalnie skracamy także jej pędy.
  9. Rośliny zaczynamy nawozić po upływie dwóch-czterech tygodni od przesadzenia.
  10. Delikatne gatunki przez dwa tygodnie warto chronić przed utratą wilgoci, często spryskując ich liście lub osłaniając je, ale niezbyt szczelnie, bezbarwną folią
Etap 1 przesadzania
Etap 1 przesadzania
fot. Iurii Stepanov/Shutterstock

Jak prawidłowo przesadzać? Wyjmujemy roślinę z doniczki

Roślinę (tu: fikus) wyjmujemy z doniczki, usuwamy nadmiar ziemi, wycinamy martwe części. Nowa doniczka musi być trochę większa.

Etap 2 przesadzanie
Etap 2 przesadzanie
fot. Iurii Stepanov/Shutterstock

Sadzenie w większej donicy

Na dno nowej doniczki wsypujemy warstwę (3-4 cm) drenażu, np. keramzytu, a na nią tyle podłoża, by ustawiona na nim roślina znalazła się na tej samej głębokości, co w starym pojemniku. Pęd umieszczamy pionowo.

Etap 3 przesadzania
Etap 3 przesadzania
fot. Iurii Stepanov shutterstock

Stabilizacja bryły korzeniowej

Bryłę korzeniową obsypujemy dookoła ziemią, starając się, by dostała się ona też pomiędzy korzenie. Następnie lekko stukamy doniczką o podłogę lub uciskamy ziemię rękoma.

Przycinanie roślin
Nożyczki uniwersalne
Fiskars

Przesadzanie roślin - zabiegi towarzyszące

Jeśli podczas przesadzania okaże się, że korzenie są uszkodzone, przycinamy je. W trakcie zabiegu staramy się nie podwinąć ich końcówek.

Gdy przesadzamy okaz oplatający podporę, przenosimy go wraz z nią, mocno stabilizując ją w nowej ziemi.

Po zakończeniu pracy podlewamy roślinę, równomiernie zwilżając ziemię.

Przycinanie roślin doniczkowych na wiosnę

Najlepszym terminem na przycinanie jest wczesna wiosna, kiedy do roślin dociera więcej światła i robi się ciepło na parapecie. Dla roślin jest to sygnał do wypuszczania nowych liści i pędów.

Jak przycinać rośliny doniczkowe?

Przycinaj łodygę ponad parą przeciwległych liści, lub ponad jednym z liści. Większość roślin reaguje na przycinanie wypuszczeniem wielu nowych pędów, lub jednym pędem. W przypadku sadzonki, główna zasada przycinania, w celu uzyskania niskiej, gęstej rośliny pełnej liści i kwiatów to –przycinanie etapami. Rozpocznij od przycinania wierzchołka sadzonki, kiedy ta już się ukorzeni i podrośnie. Z każdym przycięciem, wyrastają nowe pędy, a roślina staje się gęstsza. Przycinaj zawsze powyżej liścia wyrastającego na zewnątrz. Dotyczy to zarówno pędu głównego, jaki pędów bocznych.

Do przycinanie należy używać małego sekatora lub ostrych nożyczek do roślin. Przykładem takiego narzędzia jest lekki sekator nożycowy PX92 PowerGearTMX M, wyposażony w obrotową rączkę zmniejszającą obciążenie dłoni i nadgarstka. Do przycinania roślin doniczkowych możemy również użyć uniwersalne nożyczki ogrodowe.

  • uniwersalne nożyczki ogrodowe–ok. 65 zł
  • sekator nożycowy PX92 PowerGearTMX M–ok. 115 z

Odpowiednie nawożenie po przesadzaniu

Nawozem uniwersalnym dla roślin doniczkowych możemy zasilać większość gatunków uprawianych w domu. Lepiej jednak sięgnąć po odżywki przeznaczone dla poszczególnych grup: paproci, roślin kwitnących, kwasolubnych, kaktusów, storczyków, mają one bowiem skład specjalnie dobrany do ich potrzeb.

Odżywki dolistne

Odżywki dolistne rozpuszczamy w wodzie w proporcjach podanych na opakowaniu. Uzyskanym roztworem spryskujemy liście i korzenie powietrzne (np. u storczyków).

Nawozy podane w tej formie łatwo się wchłaniają i szybko poprawiają kolor liści, wzrost oraz ogólną kondycję roślin.

SGB0S]-n/${t^3!x,<~[8&Cz-X?;u}r0}L[8ucu
opryskiwanie doniczkowych
fot. Anna Kulikowska

Nawozy w płynie

Nawozy w płynie sprzedawane w formie skoncentrowanej, krystalicznej bądź w zawiesinie (jak odżywki organiczne) rozcieńczamy w wodzie (w proporcjach podanych na opakowaniu). Przygotowanym roztworem podlewamy rośliny w doniczkach, zużywając tyle samo płynu, co przy podlewaniu wodą. Z takim sposobem nawożenia musimy się jednak wstrzymać, gdy ziemia jest bardzo mokra albo przesuszona.

Jak przesadzić kaktusy?

Większość kaktusów ma tak ostre ciernie, że przesadzanie ich gołymi rękami jest niemożliwe. Trzeba więc użyć odpowiednich przyborów. Mogą to być dwie gąbki, które przyciskamy do pędu i za ich pomocą przenosimy roślinę do nowej doniczki.

Inny sposób polega na kilkukrotnym owinięciu pędu kawałkami gazety. Ciernie nie wbijają się w śliski papier, dzięki czemu możemy swobodnie przesadzić nasz okaz.

Małe egzemplarze można uchwycić pęsetą. Niekiedy jako ochrona przed cierniami wystarczą grube rękawice.

Pamiętajmy, że kaktusy i inne sukulenty potrzebują ziemi z dodatkiem żwiru i piasku. Rośliny podlewamy najwcześniej po 2-3 tygodniach po przesadzeniu.

Skomentuj:

Kiedy przesadzamy kwiaty doniczkowe?