Obce gatunki roślin

W art. 120 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody "zabrania się wprowadzania do środowiska przyrodniczego oraz przemieszczania w tym środowisku roślin, zwierząt lub grzybów gatunków obcych". Lista gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić roślinom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym, jest zawarta w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 9 września 2011 r. Na liście są 52 gatunki; wśród nich 16 to rośliny, a 36 to zwierzęta. Rośliny wymienione na liście są bardzo ekspansywne, m.in. dwa gatunki barszczu (w tym barszcz Sosnowskiego) i trzy gatunki rdestowca. Na przywóz z zagranicy roślin wymienionych w rozporządzeniu trzeba mieć zezwolenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, a na przetrzymywanie (w przypadku roślin należy raczej mówić o ich uprawie), hodowlę i obrót handlowy zezwolenie wydaje właściwy regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Mimo że wymienione w rozporządzeniu gatunki roślin są już obecne w środowisku i rozrastając się, nie tylko eliminują z siedlisk gatunki rodzime, ale także - jak w przypadku barszczu Sosnowskiego - są niebezpieczne dla ludzi i zwierząt, nie ma obecnie regulacji prawnych mogących stanowić podstawę do ich zwalczania.

W gminach, w których barszcz Sosnowskiego rozprzestrzenia się intensywnie, jego likwidacją mogą zajmować się samorządy lokalne na podstawie art. 6 ustawy z 6 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który mówi, że do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Oto obce rośliny stanowiące zagrożenie dla naszego środowiska (w tym paprocie oraz rośliny jedno- i dwuliścienne): azolla drobna, moczarka delikatna, barszcz Montegazziego i Sosnowskiego, bożodrzew gruczołkowaty, grubosz Helmsa, kolcolist zachodni, kolczurka klapowana, niecierpek gruczołkowaty i pomarańczowy, rdestowiec czeski, japoński i sachaliński, trojeść amerykańska, tulejnik amerykański.