Surmia, katalpa. Kwitnące drzewo do małego ogrodu

Surmia (Catalpa)

Botanicy naliczyli 10 gatunków surmii (Catalpa) występujących na stanowiskach naturalnych w cieplejszych rejonach Ameryki Północnej i Azji Wschodniej. Drzewa te przez lata budziły zaciekawienie zwiedzających arboreta i parki, toteż kiedy pojawiły się w polskich szkółkach, podbiły serca właścicieli ogrodów. Kariera surmii, popularnie nazywanej katalpą, trochę zastanawia, ponieważ jest to gatunek ciepłolubny, który w naszym klimacie nierzadko przemarza. Tylko dysponując zaciszną, słoneczną przestrzenią, można liczyć na sukces w jej uprawie.

Katalpa, czyli surmia

Na zdjęciu powyżej: Kwitnąca surmia, często zwana też katalpą, jest wspaniałą ozdobą każdego ogrodu (tutaj Catalpa bignonioides)

Na zdjęciu powyżej: W ciepłych zacisznych ogrodach surmia może osiągać całkiem pokaźne rozmiary (tutaj C. bignonioides 'Aurea').

Surmia bigoniowa - opis

Przede wszystkim egzotycznym wyglądem - mają szerokie, nisko osadzone korony i osiągają 15-20 m wysokości. Ich wyjątkowo duże (10-30 cm) skórzaste liście osadzone są na długich ogonkach. Bywają całobrzegie (C. bignonioides) lub z fantazyjnymi ostrymi rożkami (C. ovata), rozwijają się późną wiosną i stosunkowo wcześnie opadają. Surmia to drzewo szalenie dekoracyjne w różnych porach roku. Latem zdobią ją oryginalne, białe lub kremowe, luźne wiechy kwiatostanów, jesienią - jasnożółte liście, a zimą - pozostające na gałązkach nietypowe owoce w postaci długich, brązowych strąków.

Pod wielkimi liśćmi katalpy

Na zdjęciu powyżej: Surmia bignoniowa forma pośrednia

Na zdjęciu powyżej: Brązowe strąki o długości ok. 30 cm dodają surmii egzotycznego wyglądu

Surmia - kwiaty

Surmie kwitną później niż inne drzewa i jest to ich atut. Pojedyncze kwiaty z pofalowanym brzegiem, jasne z zewnątrz i nakrapiane od środka, przypominają nieco storczyki. A do tego są miododajne. Najładniej pachnące i największe kwiaty ma surmia okazała (C. speciosa). Ukazują się na przełomie czerwca i lipca, a średnica pojedynczego kwiatka wynosi nawet 6 cm. Są skupione w szerokich, krótkich, ale niezbyt licznych kwiatostanach. Najobfitsze kwiaty, choć dużo drobniejsze (2-3 cm średnicy), ma natomiast surmia żółtokwiatowa (C. ovata). Pojawiają się one około 2 tygodni później, w lipcu i sierpniu.

Surmia bigoniowa 'Nana'. Pielęgnacja i uprawa ktalpy

Na zdjęciu powyżej: Surmia okazała kwitnie w czerwcu i lipcu

Na zdjęciu powyżej: Surmia żółtokwiatowa kwitnie lipcu i sierpniu

Surmia - uprawa

Karierę surmii można tłumaczyć także i tym, że jest ona stosunkowo niewybredna. Zaakceptuje każdą niemal glebę, o ile tylko zapewnimy jej stanowisko wystarczająco ciepłe i słoneczne. Grube, mięsiste korzenie drzewa pozwalają sadzić je nawet w miejscach, których ze względu na suszę nie zaakceptowałyby inne gatunki. Ponadto surmie sprawdzają się w miastach, ponieważ są odporne na zanieczyszczenia przemysłowe i komunikacyjne. Co prawda, w trudniejszych warunkach następuje szybsze drewnienie pędów i rośliny stają się bardziej odporne na mróz, jednak ze względu na kruche gałęzie należy wybierać dla nich miejsca osłonięte przed wiatrem. Na koniec uwaga - surmie nie lubią przesadzania. Przez skaleczone korzenie może łatwo wniknąć do rośliny choroba grzybowa, która zniszczy drzewo.

Surmia - odmiany

Najlepiej przystosowana do naszych warunków jest pochodząca ze środkowych Chin surmia żółtokwiatowa (Catalpa ovata) o mniejszych liściach oraz drobniejszych kremowych kwiatach od surmii bignoniowej, czyli zwyczajnej (C. bignonioides). W ogrodach widujemy na ogół mieszańce tej ostatniej i żółtokwiatowej. Formy te mają często okazałe kwiatostany.

Na zdjęciu powyżej: Żeby z czasem, cieszyć się pięknym okazem katalpy, warto młode drzewka osłaniać przed mrozem

Surmia zwyczajna do małych ogrodów

Formy surmii bignoniowej (Catalpa bignonioides), zwanej też pospolitą lub zwyczajną, o zaokrąglonych koronach, to odmiana 'Aurea' (dorasta do 10 m) i szczepiona na pniu 'Nana' (do 4-5 m).

Surmia bignoniowa 'Nana'

Świetna do małych ogrodów 'Nana' nie kwitnie i jest krótkowieczna. Trzeba ją sadzić przy paliku, bo korona może się wyłamywać. Surmia okazała (C. speciosa) cieszy wonnymi kwiatami i miewa w odpowiednich warunkach nawet 30 m.

Na zdjęciu powyżej:Surmia bignoniowa 'Aurea'

Surmia bignoniowa 'Nana'

Surmia bigoniowa- cena

Katalpa to idealne drzewo parasol - pod którą można się skryć przed palącym słońcem. Sadzonka o wysokości 120-130cm kosztuje 100 zł.

Surmia na komary

Czy wiedzieliście, że zapach kwiatów katalpy odstrasza komary?