Realizacje domów: modernistyczny dom w duchu Bauhausu
Andrzej Markowski
Minimalistyczna, zgeometryzowana i starannie dopracowana forma jest zarazem elegancka, ciekawa i funkcjonalna - Fot. Marzena Hmielewicz
Właściciele tego domu nie marzyli o zamieszkaniu w budynku jednorodzinnym. Wręcz przeciwnie, nawet działkę kupili jedynie z myślą o pomnożeniu kapitału potrzebnego w przyszłości na zakup większego mieszkania. Tymczasem czuli się szczęśliwi w Warszawie w swoim 70-metrowym mieszkaniu. Do czasu, gdy nie poznali architekta Pawła Lisa....
1 z 18Minimalistyczna, zgeometryzowana i starannie dopracowana forma jest zarazem elegancka, ciekawa i funkcjonalna - Fot. Marzena Hmielewicz
2 z 18Elewacja jest ukształtowana w taki sposób, żeby robiła wrażenie, że właściwa bryła budynku "chowa się" pod zewnętrzną ramą, tworzoną przez wsparte na filarach płaskie zadaszenie - Fot. Marzena Hmielewicz
3 z 18Widok na budynek od strony ogrodu, który znajduje się po północnej stronie działki - Fot. Marzena Hmielewicz
4 z 18Widoczna od frontu owalna "tuba", w której umieszczono łazienki, łagodzi ostre kształty budynku - Fot. Marzena Hmielewicz
5 z 18Architekt zaprojektował niewielki balkon przy głównej sypialni - Fot. Marzena Hmielewicz
6 z 18Ciemna ceramiczna okładzina kontrastuje z białym tynkiem, podkreślając zamierzony przez architekta efekt trójwymiarowości budynku. - Fot. Marzena Hmielewicz
7 z 18Właściciel marzył o tym, żeby z okien swojego domu widzieć... morze. Teraz mam widok na morze zieleni - Fot. Marzena Hmielewicz
8 z 18Przy dużym przeszkleniu nawet uznawana za niekorzystną północna wystawa elewacji nie przyczynia się do zacieniania wnętrz Wręcz odwrotnie, w pokoju dziennym jest jasno i przestronnie, a latem temperatura nigdy nadmiernie się nie podnosi - Fot. Paweł Lis
9 z 18Pokój dzienny jest wysoki na 6,4 m. Na antresoli znajdują się pokoje rodziców i syna, a także pokój gościnny - Fot. Marzena Hmielewicz
10 z 18Fragment części kominkowej parteru w wydaniu "codziennym" - tak, jak urządzili ją właściciele, którzy - doceniając piękno i prostotę rozwiązań zaproponowanych przez architekta - uzupełnili wnętrza o drogie ich sercu meble, w otoczeniu których czują się w pełni "u siebie" - Fot. Marzena Hmielewicz
11 z 18Ściana nośna oddziela kuchnię od pokoju dziennego - Fot. Paweł Lis
12 z 18Jedna z łazienek ulokowanych w "tubie" w bryle budynku - Fot. Paweł Lis
13 z 18Łazienka, podobnie jak inne wnętrza, utrzymana w duchu Bauhausu - Fot. Paweł Lis
14 z 18Funkcjonalna kuchnia z wysoką, pojemną szafą gospodarczą po lewej stronie - Fot. Paweł Lis
15 z 18Schody prowadzące na antresolę - Fot. Paweł Lis
16 z 18Łazienka z prysznicem bez zamykanej kabiny. Duże lustro powiększa i tak dużą już przestrzeń - Fot. Paweł Lis
17 z 18Plan piętra - Rys. Paweł Lis
18 z 18Plan parteru - Rys. Paweł Lis
Metryczka budynku
Dom jednorodzinny
Powierzchnia użytkowa: 230 m2
Powierzchnia działki: 1100 m2
Autor projektu: architekt Paweł Lis; architect@pawellis.pl
współpraca: Open Architekci: architekt Daniel Mermer, architekt Przemysław Kokot; architekt Piotr Prawdzik
Pan domu zaprzyjaźnił się z architektem Pawłem Lisem w pracy. Kiedy nowy znajomy dowiedział się, że państwo Szkodziakowie są właścicielami działki budowlanej, zaczął ich namawiać do postawienia na niej domu, oferując swoją pomoc przy tworzeniu projektu.
Wygrana funkcjonalizmu i prostoty
- Nigdy nie myśleliśmy o budowie domu. nie byliśmy w ogóle przygotowani do tego. Ale Paweł cierpliwie sondował nasze potrzeby i upodobania, działając jak zawodowy marketingowiec. Jako entuzjasta przedwojennej niemieckiej architektury, zwłaszcza tej spod znaku słynnego Bauhausu, skłonił nas do zainteresowania się modernizmem - opowiada właściciel.
Architekt pokazywał inwestorom wizualizacje rozmaitych ciekawych rozwiązań architektonicznych bliskich jego sercu, sondując na ile odpowiadają ich wyobrażeniom, a jednocześnie sugestywnie zachwalając zalety ulubionego stylu. Ta taktyka okazała się skuteczna. Zapewne przeważyło zbieżne z zasadami tego stylu zamiłowanie inwestorów do prostych form i funkcjonalności - zarówno przedmiotów codziennego użytku, jak i wszelkiego rodzaju rozwiązań przestrzennych. - W końcu powiedzieliśmy (a tak naprawdę to powiedziała moja żona) okay, wchodzimy w to! - mówi pan domu. Wtedy dopiero architekt pojechał zobaczyć działkę i przystąpił do tworzenia konkretnego projektu.
Nowoczesny dom otwarty na północ
W wyniku narad, sugestii i przymiarek, powstał budynek na rzucie kwadratu, przykryty płaskim dachem, utrzymany w klimacie estetyki Bauhausu, posadowiony blisko pierzei ulicy, tak by maksymalnie otworzyć perspektywę widokową na położony na tyłach ogród.
Działka, na której znajduje się budynek, jest zorientowana frontem do południa. To strefa głośna ze względu na bliskość ulicy. Dlatego większość pomieszczeń domu zlokalizowano od cichej północnej strony budynku. Cała północna elewacja została przeszklona w poszukiwaniu światła i przestrzeni. To nietypowe rozwiązanie dobrze się sprawdza. Północne światło dnia nie razi nikogo we wnętrzu, a otwarcie na ogród sprawia, że zieleń swobodnie przenika do wnętrza. Wejście do ogrodu prowadzi z tarasu umieszczonego na poziomie gruntu.
Pozornie pusty
Ważnym elementem przestrzeni parteru jest wolno stojąca betonowa ściana o zachowanej naturalnej fakturze, na której oparto schody prowadzące na piętro. Ściana została tak zaprojektowana, że dzieli przestrzeń parteru na strefy: odpoczynku, kuchenną, stołową i wejściową.
Pokój dzienny zaprojektowany od strony ogrodu ma wysokość 6,4 metrów i można go oglądać z antresoli na piętrze, gdzie ulokowano pozostałe pomieszczenia. Znalazły się tu pokoje rodziców i syna, a także pokój gościnny. Sypialnia państwa domu jest połączona z garderobą i łazienką. Stosunkowo niewielkie, ale balkonowe okna otwierające się na ogród, tworzą iluzję dużej przestronności tego wnętrza. To zresztą dominująca cecha tego domu, który wydaje się znacznie obszerniejszy, niż wynikałoby to z jego rzeczywistych wymiarów. Uzyskaniu wrażenia niczym nieskrępowanej przestrzeni we wnętrzu domu pomaga także ukrycie większości drobnych przedmiotów, koniecznych do codziennego życia, w ściennych szafach i schowkach. - Dzięki temu dom jest łatwy do sprzątania - śmieje się właściciel.
Zmiany we wnętrzach
Wnętrze domu, zgodnie z koncepcją całości założenia architektonicznego cechuje prostota i funkcjonalność. Taki miał być również wystrój wnętrz. - Architekt bardzo tego pilnował - podkreślają gospodarze - ale mimo to, udało nam się przemycić do wnętrza kilka pamiątkowych, solidnych, rodzinnych mebli, które umieściliśmy w jadalni nie bez oporu naszego projektanta. Okazało się, że nie tylko dobrze spełniają swoją rolę, ale i naszym zdaniem stanowią interesujący estetyczny kontrapunkt w stosunku do pochodzącej z innej estetyki koncepcji tego wnętrza.
Jak przyznają właściciele, wysoka, przeszło sześciometrowa szczytowa ściana salonu ozdobionego prostą formą kominka (który skutecznie odwraca uwagę od ekranu telewizora) czeka jeszcze na jakiś element dekoracyjny. To jednak odpowiedzialne zadanie, więc decyzja co tu umieścić pozostaje w zawieszeniu.
Dom z widokiem na zielone fale
Ogród jest podporządkowany całości założenia architektonicznego. Ma stanowić przestrzeń, która harmonijnie przenika do wnętrza budynku, stając się jej przedłużeniem. - Kiedy projektantka zapytała mnie, jaki preferuję rodzaj krajobrazu, żartobliwie odpowiedziałem, że widok z urwiska na rozszalałe morze - opowiada nasz gospodarz. I chociaż z oczywistych powodów preferencja pana domu nie mogła być spełniona, to w pełni lata ogród - dzięki barwie i układowi roślin - sprawia wrażenie falującej przestrzeni, zwłaszcza przy sprzyjającym wietrze.
Projektując dom o klasycznych proporcjach, stosując dużą ilość przeszkleń oraz ażurowy strop wsparty na filarach, udało się sprawić, że budynek dobrze wpisał się w działkę, zyskując charakter modernistycznego pawilonu.
Bauhaus, czyli stary sposób na nowoczesny budynek
Pierwotnie nazwa Bauhaus dotyczyła uczelni artystyczno-rzemieślniczej powstałej w 1919 roku w Weimarze z połączenia Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Artystycznych, z inicjatywy Waltera Gropiusa, który twierdził, że wszyscy artyści, w tym architekci, powinni być dobrymi rzemieślnikami. Budynki szkoły, przeniesionej w roku 1925 do Dessau, stały się jedną z ikon architektury nowoczesnej. Proste bryły prezentowały awangardową estetykę opartą na geometrycznych układach gładkich płaszczyzn tynkowanego muru oraz kontrastujących z nimi przeszkleń. Zastosowano w nich najnowocześniejsze rozwiązania techniczne i materiałowe. Opracowano żelbetową konstrukcję w układzie płytowo-słupowym, a odsunięcie siatki podpór od krawędzi płyt stropowych umożliwiło całkowite uwolnienie elewacji obiektu. Pozwoliło to na uzyskanie jednolitej szklanej ściany kurtynowej. Dzięki niej budynek jest otwarty, a jednocześnie zamknięty.
Bauhaus wpłynął na kształtowanie się architektury modernistycznej, umocnienie tendencji abstrakcyjnej w sztuce i zreformowanie metod nauczania w szkolnictwie artystycznym. Siła oddziaływania szkoły Bauhausu, a także samego budynku autorstwa Gropiusa, okazała się ogromna. W znacznym stopniu wpłynęła na rozwój ruchu nowoczesnego w architekturze. Stanowiła inspirację dla projektantów, zmieniała ich sposób myślenia o architekturze.
Skomentuj:
Realizacje domów: modernistyczny dom w duchu Bauhausu