Mi璠zy s這wem a obrazem - wywiad z Mariuszem Knorowskim

Co sprawi這, 瞠 polski plakat jest znany i doceniany na ca造m 鈍iecie? I dlaczego teraz prze篡wa drug m這do嗆 jako atrakcyjna dekoracja wn皻rz? Zapytali鄉y o to Mariusza Knorowskiego, kuratora Muzeum Plakatu w Wilanowie, kt鏎e ma najwi瘯sze na 鈍iecie zbiory plakatu artystycznego.

Dom & Wn皻rze: Prze這m lat 50. i 60. to lata kiedy polskie plakaty by造 rozpoznawalne na ca造m 鈍iecie. Co je wyr騜nia這?

Mariusz Knorowski: Rzeczywi軼ie w tym czasie mia miejsce pewien artystyczny epizod, kt鏎y dzi, z punktu widzenia wiedzy o plakacie, traktujemy jako rozdzia zamkni皻y. Zjawisko okre郵ane mianem Polskiej Szko造 Plakatu funkcjonowa這 w czasach silnej indoktrynacji politycznej, ale plakacistom uda這 si uwolni od restrykcyjnej kontroli w豉dz. Zawarto swego rodzaju niepisany kontrakt, na mocy kt鏎ego forma plakatu nie podlega豉 cenzurze. By to fenomen artystyczny, kt鏎y ogranicza si do domeny filmu i teatru. Istnia這 oficjalne przyzwolenie na to, 瞠 ekspresja artystyczna dotycz帷a plakatu filmowego i teatralnego nie podlega regu這m estetyki socrealistycznej. Z Polsk Szko陰 Plakatu zwi您ane by這 g堯wnie 鈔odowisko warszawskiej ASP: Henryk Tomaszewski, Maciej Hübner, Jan M這do瞠niec, Franciszek Starowieyski, Jan Lenica... To najwybitniejsi, ale lista jest du穎 d逝窺za. Zjawisko Polskiej Szko造 Plakatu wyczerpa這 si w po這wie lat 60. i zosta這 zahibernowane w formie pewnego mitu, do kt鏎ego kolejne generacje mniej lub bardziej si odwo逝j.

Czym si wyr騜nia這?

By to plakat ekspresyjny, malarski, opieraj帷y si bardziej na regu豉ch warsztatu malarskiego ni na regu豉ch grafiki projektowej. Plakaty mia造 pewien sens metaforyczny i ekspresj typow dla malarstwa. I to si podoba這 na 鈍iecie. Konwencja plakatu malarskiego wr鏂i豉 jeszcze w latach 70. i 80., ale ju w wykonaniu epigon闚 pokolenia, kt鏎e polsk szko喚 plakatu stworzy這.

Czy plakat zmieni si kiedy pojawi這 si nowe narz璠zie pracy, czyli komputer?

Zasz造 ogromne zmiany. Lata 80. i 90. to ekspansja nowego instrumentarium. Mimo 瞠 pewna nostalgia o proweniencji surrealistycznej, poetyckiej by豉 ci庵le obecna, plakat straci na malarsko軼i, sta si bli窺zy warsztatowi grafiki projektowej, zyska charakter plakatu konstruowanego, in篡nierskiego.

M闚i si, 瞠 plakat to sztuka ulicy. Czy dzisiaj, kiedy ulice zalewaj tysi帷e reklam, plakat artystyczny jest jeszcze potrzebny? Mo瞠 jego miejsce jest tylko w muzeum lub w galerii?

Trwaj na ten temat dyskusje, a nawet spory. Miejsce plakatu zawsze by這 i jest na ulicy, ale musimy pami皻a, 瞠 ulica jako fragment przestrzeni publicznej te si zmienia. By造 pr鏏y nawi您ania koalicji mi璠zy artystami a agencjami reklamowymi, ale si nie powiod造. Agencje reklamowe, kt鏎e dystrybuuj plakaty na du膨 skal, dzia豉j wed逝g innych regu, typowo marketingowych. Plakaty reklamowe to cz瘰to prace anonimowe, zespo這we, zorientowane na funkcj promocyjn. Plakat artystyczny funkcjonuje teraz rzeczywi軼ie tylko w muzeum, w galeriach i w instytucjach kultury, na przyk豉d w teatrach.

Na ulicach zosta troch zakrzyczany, za to w domach prze篡wa drugie 篡cie. Plakat to dzi atrakcyjna dekoracja wn皻rza. Sk康 ta moda?

Ju w latach 70. zacz窸o funkcjonowa okre郵enie „poster” czyli plakat, kt鏎y by jedynie „panneaux” dekoracyjnym. Popularny by np. plakat cyrkowy, kt鏎y nie s逝篡 jako anons cyrku, ale ze wzgl璠u na swoj wyrafinowan koncepcj obrazow by 鈍ietnym elementem dekoracyjnym. Drukowano go w bardzo du篡ch nak豉dach, mia szerokie grono odbiorc闚. W przypadku plakatu istotn rol odgrywa cena, znacznie ni窺za ni w przypadku obrazu czy grafiki. Zwykle jest to od kilkuset z這tych wzwy, reprinty s jeszcze ta雟ze. Oczywi軼ie cena egzemplarzy kolekcjonerskich dochodzi nawet do kilkunastu tysi璚y z這tych. Na plakat mog sobie pozwoli ludzie m這dzi. Niedawno z inicjatywy kolekcjoner闚, Adriana Czy穎wicza i Piotra D帳rowskiego, powsta這 przedsi瞝zi璚ie wydawnicze polskaszkolaplakatu.pl, kt鏎e nawi您uje do wspomnianego zjawiska z lat 60., a zajmuje si drukowaniem reprint闚 prac najwybitniejszych polskich artyst闚.

A jak oprawia plakat przeznaczony do wn皻rza?

Dzie豉 o antykwarycznej warto軼i zas逝guj na profesjonaln opraw, dob鏎 odpowiedniego passe-partout, ramy pi瘯nej, ale raczej prostej, bo plakat jest bardzo atrakcyjny wizualnie, nie potrzebuje konkurencji. Wi瘯szo嗆 profesjonalnych galerii s逝篡 fachow rad co do oprawy, cz瘰to wyr璚za w tym kupuj帷ych. W przypadku mniej wymagaj帷ych dzie wystarczy zwyk豉 standardowa oprawa dost瘼na w sieciowym sklepie.

Czy stworzenie w豉snej kolekcji plakat闚 jest trudne? Od czego najlepiej zacz望?

Dawniej obserwowano o kt鏎ej godzinie na ulicy pojawia si pan z p璠zlem, wiadrem i rulonem i zaczynano z nim negocjacje. Potem pojawi造 si gie責y kolekcjoner闚, galerie. Bogatym 廝鏚貫m wiedzy i dost瘼u do plakatu jest dzi internet i galerie internetowe, kt鏎e oferuj albo oryginalne druki z epoki albo reprinty.

Czy plakat to dobra inwestycja?

Zdecydowanie tak. Plakat ma status dzie豉 sztuki albo staje si nim z up造wem czasu. Wtedy cena antykwaryczna ro郾ie. Mieli鄉y niedawno w Muzeum Plakatu wystaw Andrzeja Krajewskiego, tw鏎cy, kt鏎y w czasach PRL-u mia „american dream” i zacz掖 tworzy plakaty w konwencji pop-artu. Bardzo wyprzedza tym swoj epok. W latach 80. wyemigrowa do Stan闚 Zjednoczonych i wci捫, pomimo starszego wieku, tam pracuje. Dzisiaj m這de pokolenie odkrywa jego prace na nowo. W ten spos鏏 ro郾ie zainteresowanie jego plakatami, tak瞠 w鈔鏚 uznanych kolekcjoner闚.

Na zdj璚iach: klasyka polskiego plakatu w nowych limitowanych edycjach. Plakaty s dost瘼ne w ofercie www.polskaszkolaplakatu.pl

dom i wn皻rze na wideo

Zobacz tak瞠
  • Kolor na 篡czenie Z ostatniej chwili - nowo軼i z wn皻rzarskiego 鈍iata
  • Postaw na rze嬌 Postaw na rze嬌 - dzie豉 znanych artyst闚
  • Minimalizm w mieszkaniu Ba速ycki minimalizm
Skomentuj:
Mi璠zy s這wem a obrazem - wywiad z Mariuszem Knorowskim
Zaloguj si

Aby oceni zaloguj si lub zarejestrujX