Biologicznie efektywne światło w pracy

Światło jako zegar naszego wewnętrznego zegara

W 2002 roku naukowcy odkryli tak zwane komórki zwojowe w naszych oczach: Niewizualne receptory światła w siatkówce oka, które reagują na bodźce optyczne z otoczenia. Wysyłają one informacje o świetle bezpośrednio do tych części mózgu, które są uważane za najważniejszych koordynatorów cyklu czuwania i snu - takich jak szyszynka, która jest odpowiedzialna za produkcję hormonu snu melatoniny.

Światło jest zatem decydującym zegarem dla naszego wewnętrznego zegara, znanego również w biologii jako rytm okołodobowy: wpływa to na wiele procesów fizjologicznych w organizmie, w tym na temperaturę ciała, ale także na naszą zdolność koncentracji i wydajności, nasze nastroje i emocje. Reaguje on szczególnie silnie na krótkofalowe spektrum światła niebieskiego występujące w naturalnym świetle dziennym: jeśli nasze ciało jest wystawione na działanie wystarczającej ilości niebieskiego światła w ciągu dnia, nasz wewnętrzny zegar pozostaje zsynchronizowany - czujemy się obudzeni i czujni. Z kolei przyćmione światło wieczorne zawiera znacznie mniej niebieskiego światła, które sprawia, że czujemy się zmęczeni i prowadzimy do spokojnego snu.

Czym jest biologicznie efektywne światło?

Biologiczna adaptacja do warunków oświetleniowych panujących w przyrodzie ewoluowała od czasów, gdy człowiek po raz pierwszy przemierzał sawanny Afryki. We współczesnej cywilizacji mamy jednak ograniczony dostęp do naturalnego światła dziennego: Biologicznie efektywne światło w miejscu pracy: jak odpowiednie warunki oświetleniowe promują zdrowie i wydajność Komunikat prasowy zamiast tego, według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), spędzamy obecnie około 90 procent naszego czasu w sztucznie oświetlonych pomieszczeniach, w których światło jest często zbyt słabe i ponure. „W rzeczywistości większość z nas codziennie pracuje w słabym świetle“ - wyjaśnia projektant oświetlenia Steven Krüger z firmy Artemide, producenta opraw oświetleniowych. „Jesteśmy więc wystawieni na działanie światła przez dużą część dnia, którego w naturze można doświadczyć tylko przez kilka minut o wschodzie i zachodzie słońca“ - kontynuuje Krüger. „Ten wieczny zmierzch sprawia, że nasz wewnętrzny zegar nie jest zsynchronizowany“.

Według Krügera, biologicznie efektywny projekt oświetlenia stara się wziąć to pod uwagę. „Biologicznie wspierające światło opiera się na naturalnym przebiegu światła dziennego. Synchronizuje ono nasz wewnętrzny zegar rano i promuje koncentrację i wydajność poprzez obniżenie poziomu melatoniny. Z kolei wieczorem zwiększa ilość melatoniny, a tym samym zapewnia relaks“.

Rola miejsca pracy

Kwestia odpowiedniego oświetlenia w miejscu pracy odgrywa decydującą rolę. W końcu wiele osób spędza znaczną część dnia w biurze. Niestety, większość konwencjonalnego oświetlenia biurowego często nie jest zaprojektowana tak, aby spełniać biologiczne potrzeby pracowników: Wiele systemów oświetleniowych często wykorzystuje źródła światła o niskim udziale światła niebieskiego, które mierzy niewiele więcej niż 3000 Kelwinów. Kelwin jest używany do określenia barwy światła lub temperatury barwowej: Jasne światło dzienne obejmuje zakres od 4000 do 7000 Kelwinów, podczas gdy przyćmione światło wieczorne to około 2000 do 3000 Kelwinów.

Z kolei stale nieodpowiednie oświetlenie może prowadzić do zmniejszenia koncentracji i wydajności: Ta tak zwana mgła mózgowa powoduje brak motywacji, sprawia, że jesteśmy zmęczeni, niespokojni i zapominalscy. Nie można również wykluczyć konsekwencji zdrowotnych, od wahań nastroju i zaburzeń układu odpornościowego po problemy sercowo-naczyniowe. Efekt jest zupełnie inny, jeśli zapewnisz swoim pracownikom miejsce pracy z oświetleniem, które jest zgodne z biologicznym wpływem światła na nasz organizm: Zoptymalizowane oświetlenie może zwiększyć uwagę, koncentrację i wydajność poznawczą. Poprawia również nastrój, zmniejsza uczucie stresu, a tym samym pomaga stworzyć zdrowe środowisko pracy. „Dobre oświetlenie w miejscu pracy stymuluje organizm jak filiżanka dobrej kawy“ - wyjaśnia Steven Krüger. „Sygnalizuje nam: czas się obudzić!“. Komunikat prasowy

Trendy w projektowaniu a zdrowie?

Ekspert ds. oświetlenia przyznaje jednak również, że wiele wniosków płynących z badań nad oświetleniem jest wciąż niewystarczająco branych pod uwagę. Wiele osób drażni w szczególności jasne światło we wnętrzach, uważając je za niewygodne lub nawet nieprzyjemne. „To tworzy interesującą sprzeczność“, mówi Krüger. „Każdy lubi pracować w świetle dziennym, ale oprawy o takim natężeniu światła są często postrzegane jako zbyt jasne“. Z kolei przyćmione, bursztynowe światło uważamy za przytulne i komfortowe. Wprowadza nas w tryb relaksu, który kojarzy nam się pozytywnie - nawet jeśli nie jest to odpowiedni czas na relaks. Te zakorzenione preferencje oświetleniowe mają również wpływ na projekt, wyjaśnia Krüger. Często widział systemy oświetleniowe w nowoczesnych przestrzeniach coworkingowych, które bardziej przypominają jarmarki bożonarodzeniowe - i mają niewiele wspólnego ze współczesnym wzornictwem oświetleniowym. „Ostatecznie to jak wybór między lodami a brokułami“ - kontynuuje. „Intuicyjnie chcemy stonowanego, przytulnego światła. W ten sam sposób wybralibyśmy również lody i cukier. Jednak w dłuższej perspektywie jasne światło dzienne w miejscu pracy jest znacznie zdrowsze - podobnie jak brokuły“.

Dynamika w oświetleniu

Jeśli chcesz wykorzystać wpływ światła na nasz organizm, powinieneś polegać na dynamicznych systemach oświetleniowych, które mogą regulować intensywność i temperaturę barwową światła za pomocą czujników. Aby dotrzeć do jak największej liczby komórek zwojowych w oku w tym samym czasie, ekspert Artemide Krüger zaleca w szczególności wielkopowierzchniowe lampy sufitowe, które rozpraszają chłodne białe światło o temperaturze około 4000 kelwinów bezpośrednio do pomieszczenia. Przykładem tego jest oprawa Flexia zaprojektowana przez Mario Cucinellę: Taśma LED zamontowana w ramie oprawy przekształca wewnętrzny panel z przezroczystego szkła akrylowego w pojedynczą powierzchnię emisyjną. Komunikat prasowy Odpowiednio wyposażone, elastyczne systemy oświetleniowe osiągają podobny efekt: na przykład Hoy System może być wyposażony w szerokie szyny świetlne. Z kolei oprawy wpuszczane Tagora wyglądają jak okrągłe studnie świetlne wpuszczone w sufit, tworząc niemal idealną iluzję światła dziennego. Pomocne jest także oświetlenie, które oświetla sam sufit: Na przykład oprawa wisząca Surf z lekko zakrzywionym korpusem świetlnym rzuca w górę rozproszone światło, które odbija się od sufitu. Lampy podłogowe z dużym udziałem światła pośredniego również mogą osiągnąć porównywalny efekt: W przypadku lampy podłogowej Chocolate, lustrzany układ optyczny z licznymi mikroreflektorami zapewnia skoncentrowaną, kontrolowaną emisję światła.

Zapewnienie różnorodności

Steven Krüger wie, że różnorodność jest również kluczowym słowem kluczowym: sensowne jest stosowanie różnych temperatur światła w środowiskach biurowych, które łączą stanowiska pracy z cichymi i wypoczynkowymi strefami. Obowiązuje tu podstawowa zasada: tam, gdzie wymagana jest skoncentrowana i skupiona praca, potrzebne jest światło krótkofalowe o wysokiej zawartości składowej niebieskiej. Z kolei strefy relaksu mogą być oświetlone znacznie słabiej. „Oprócz efektu biologicznego, ma to również efekt psychologiczny“ - mówi ekspert ds. oświetlenia. „Tutaj to przytulne światło sygnalizuje, że mogę się zregenerować. Tutaj mogę się uspokoić“.