Kocanka - Helichrysum bracteatum

Za co cenimy kocanki ogrodowe, nazywane potocznie nieśmiertelnikami ? Oczywiście za ich bardzo trwałe kwiatostany, które przez kilka miesięcy po zasuszeniu utrzymują intensywne - żółte, czerwone i rdzawe - barwy.

Kocanki (Helichrysum) występują w Europie, Azji, Afryce oraz w Australii. Rosną na suchych, słonecznych terenach. Znanych jest ok. 500 gatunków, należących do rodziny astrowatych (Asteraceae). Kocanki ogrodowe (H. bracteatum) pochodzą z Australii.

Kocanka (Centranthus) to roślina jednoroczna. Rośliny te charakteryzują się trwałością i w odpowiednich warunkach mogą rosnąć przez wiele lat. Kocanka jest często uprawiana ze względu na swoje atrakcyjne kwiaty, które pojawiają się latem i przyciągają owady zapylające. W zależności od gatunku i odmiany, kocanka może mieć kwiaty o różnych kolorach, takich jak różowy, czerwony, biały lub różowy. Jest to roślina stosunkowo łatwa w uprawie i często wykorzystywana w ogrodach ozdobnych.

Tradycyjne odmiany kocanek ogrodowych (Helichrysum bracteatum), wykorzystywane na suche bukiety, to rośliny wysokości 50-100 cm. Siejemy je w przydomowych ogródkach jako rośliny jednoroczne. Od kilku lat na naszym rynku dostępne są także niskie, zwarte odmiany kocanek. Osiągają one wysokość 30-35 cm i mają regularny, kulisty pokrój. Ich kwiaty są pełniejsze i większe od tych tradycyjnych (o średnicy 4-5 cm). Ich sadzonki przeznaczone są do skrzynek balkonowych, koszy i donic. Łączymy je z innymi kwitnącymi roślinami sezonowymi, najlepiej o zwisających pędach, takimi jak lobelia, uczep, a także z gatunkami o dekoracyjnych liściach, np. plektrantusem, bluszczykiem kurdybankiem. Doskonale prezentują się też zestawy różnobarwnych kocanek. Można je także umieścić w ogrodzie np. na obwódkach rabat, bo dobrze znoszą złe warunki atmosferyczne.

Jedna z pierwszych odmian kocanek "balkonowych" to 'Golden Beauty' o złotożółtych kwiatach i zwartym pokroju. Z najnowszych odmian polecamy kilka serii, takich jak np. Sundaze, która odznacza się wczesną porą kwitnienia i ciepłymi barwami: od białej, cytrynowożółtej, złotożółtej, po brązowopomarańczową, czerwoną i karminową. Wartościowe są także serie Chico oraz Basket, obejmujące odmiany o równie szerokiej gamie kolorów. Wszystkie silnie się krzewią i kwitną przez całe lato.

Dawniej tradycyjne odmiany kocanek starano się przystosować do uprawy w pojemnikach, skarlając je sztucznie za pomocą specjalnych preparatów (tzw. retardantów). Nowe odmiany nie wymagają stosowania tego zabiegu. Niski wzrost zakodowany jest w ich genach, a zwarty pokrój nadaje się im poprzez kilkakrotne uszczykiwanie młodych pędów.

Kocanki to rośliny jednoroczne. Nasion niskich odmian nie ma jednak w sprzedaży. Rozsadę można kupić wiosną w centrach i sklepach ogrodniczych. Wysadzamy ją do pojemników lub w ogrodzie w drugiej połowie maja.

• Podłoże. Kocanki rosną w każdej przeciętnej, przepuszczalnej glebie o odczynie lekko kwaśnym (pH 5-6). W skrzynkach i donicach sadzimy je w uniwersalnej ziemi kwiatowej.
  
  
• Światło. Rośliny te wymagają dużo światła - polecane są tylko na nasłonecznione balkony, tarasy i rabaty.
  
  
• Podlewanie. Młode rośliny podlewamy regularnie, aby szybko się przyjęły. Starsze dobrze znoszą suszę, co jest dużą zaletą okazów uprawianych w pojemnikach, a więc szczególnie narażonych na przesychanie.
  
  
• Nawożenie. Raz na tydzień zasilamy kocanki wieloskładnikowym nawozem dla kwitnących roślin balkonowych.

Suchotniki - kwiaty do bukietów

Uprawiane na balkonie kocanki możemy też wykorzystać do suchych bukietów. Pędy ścinamy przy słonecznej pogodzie (gdy kwiatów nie pokrywa rosa) i gdy nie są jeszcze w pełni rozwinięte - ich żółte środki powinny być zakryte listkami okrywy koszyczka. Związane w pęczki zawieszamy w ciemnym, przewiewnym miejscu. Liście od razu usuwamy, bo po wyschnięciu są bardzo kruche i łamliwe. Główki kwiatów możemy też nabić na druciki, co ułatwi ich późniejsze wykorzystanie w kompozycjach.

Kocanki zaostrzone (Helichrysum apiculatum)

To ciekawy, pochodzący z Australii gatunek o maleńkich kwiatach (potocznie nazywa się je żółtymi guzikami - yellow buttons), srebrzyście owłosionych liściach i wzniesionych pędach o wysokości 40-60 cm. Chociaż jest to roślina wieloletnia, u nas uprawiamy go jako sezonową, w pojemnikach. Najlepiej rośnie na słonecznym stanowisku. Nie może zimować na dworze, bo jest wrażliwa na mróz. Zimne miesiące musi spędzić w jasnym pomieszczeniu o temperaturze ok. 10°C.


Dr M. Latkowska jest pracownikiem Katedry Roślin Ozdobnych SGGW w Warszawie.