Niesamowity judaszowiec - uprawa i pielęgnacja

Tekst: dr hab. Piotr Latocha, SGGW, KJ16-07-2024 12:25

Według ludowych podań to na nim powiesił się zdrajca Jezusa. Niech nas to jednak nie odstrasza od posadzenia judaszowca we własnym ogrodzie. Ponura legenda ma się nijak do jego urody, zwłaszcza kiedy obsypie się kwiatami. Judaszowiec cieszy się ogromną popularnością wśród ogrodników. Jak wygląda i jak go pielęgnować?

Judaszowiec to jedna z bardziej intrygujących roślin, które można sadzić w naszych ogrodach. Wiosną okrywa się płaszczem ciemnoróżowych kwiatów wyrastających wprost na grubych bezlistnych gałęziach, a nawet na pniu.

Należy do rodziny roślin strączkowych. Wyróżnia się aż siedem ich gatunków, a ich ojczyzną są Ameryka Północna, Europa i wschodnia Azja.

Judaszowiec w Polsce

W polskich ogrodach najczęściej można spotkać judaszowiec południowy (Cercis siliquastrum) występujący powszechnie w basenie Morza Śródziemnego, a także judaszowce kanadyjski (C. canadensis) i chiński (C. chinensis). Najbardziej wytrzymały na mróz jest judaszowiec kanadyjski, ale i on bez ryzyka uprawiany może być tylko w najcieplejszych rejonach kraju.

Judaszowce południowy i kanadyjski na naturalnych stanowiskach są niewielkimi drzewami (10-12 m wysokości), u nas to raczej kilkumetrowe krzewy. Ich liście są okrągławe, u nasady sercowate, o gładkich brzegach. Jesienią przebarwiają się zwykle na żółto, rzadziej lekko czerwienieją.

Judaszowiec - kiedy kwitnie i jak wyglądają jego kwiaty?

Oryginalne ciemnoróżowe kwiaty judaszowców zebrane są w baldachogrona. Rozwijają się w kwietniu lub maju, zanim na pędach pojawią się liście. Zakwitają nie tylko na rocznych pędach, jak u większości roślin, ale wyrastają także ze śpiących pąków na starszych pędach, a nawet bezpośrednio na pniu i konarach. To rzadkie zjawisko zwane kauliflorią występuje u niektórych roślin tropikalnych (np. u kakaowca). Kwitnące judaszowce wyglądają, jakby całe oblepione były kwiatami. U judaszowca kanadyjskiego kwiaty są trochę mniejsze i rozwijają się nieco później.

Owoce judaszowców to niewielkie płaskie strąki (o długości około 10 cm). U drzew rosnących w Ameryce Północnej czy na południu Europy utrzymują się długo, ale w naszych warunkach klimatycznych rzadko się zawiązują.

Judaszowiec - uprawa

Judaszowce osiągają do 10 m wys., rosną powoli. Ich pokrój jest długo nieregularny, a pień często pochylony.

Judaszowce preferują gleby żyzne, przepuszczalne i zasobne w wapń. Potrzebują miejsc dobrze nasłonecznionych, nie wymagają natomiast podlewania. Letnie susze znoszą bez uszczerbku. Zabójcze mogą się jednak okazać zimowe spadki temperatur, dlatego powinniśmy sadzić te rośliny w miejscach zacisznych i osłoniętych od mroźnych wiatrów. Dobrym wyborem będzie stanowisko przy południowej ścianie domu albo w półkolu roślin iglastych, choćby żywotników czy cisów. Na takim gładkim tle wiosenne kwiaty judaszowców będą doskonale widoczne. Miejsce wybierajmy z rozwagą, bo krzewy źle znoszą przesadzanie, szczególnie w starszym wieku.

Judaszowiec zimą

W Polsce delikatne judaszowce uważane są za rośliny krótkowieczne; w ostrzejsze zimy nierzadko przemarzają. Za młodu rosną bardzo powoli i co najmniej przez kilka pierwszych lat trzeba je okrywać na zimę. Można też uprawiać je w większych donicach i ozdabiać nimi tarasy czy placyki, a na zimę przenosić do pomieszczeń, gdzie temperatura oscyluje wokół zera. Cięcie roślin ograniczamy do usuwania przemarzniętych gałęzi. Nawozimy bardzo ostrożnie i jedynie wiosną.

Judaszowce są wrażliwe na mrozy, mają kruche gałęzie, które mogą być rozłamywane przez śnieg. Krótkowieczne, w różnym stopniu odrastają po przemarznięciu. Wymagają ściółkowania i zabezpieczania przed mrozem, np. słomą. Starsze okazy źle znoszą przesadzanie.

Gdzie posadzić judaszowiec? Zastosowanie

Judaszowiec jest idealny jako soliter w ogrodzie. Jego wyjątkowe kwiaty i liście przyciągają wzrok i stanowią piękny punkt centralny w krajobrazie. Ze względu na swoje rozmiary i formę, judaszowiec doskonale nadaje się także do tworzenia alei oraz żywopłotów.

Mniejsze odmiany judaszowca można uprawiać w dużych pojemnikach, co pozwala na dekorowanie tarasów i balkonów. Kwiaty judaszowca przyciągają pszczoły i inne owady zapylające, co sprzyja bioróżnorodności w ogrodzie.

Kiedy sadzić judaszowiec?

Judaszowca można sadzić jesienią lub wczesną wiosną.

Judaszowiec - odmiany

W polskich szkółkach odmiany judaszowców pojawiają się sporadycznie.

Judaszowiec południowy dostępny bywa w odmianach 'Alba' o białych kwiatach i 'Variegata' o lekko nakrapianych liściach.
Judaszowiec chiński oferowany jest także w obficie kwitnącej odmianie 'Avondale' oraz 'Melon Beauty'
Najwięcej odmian ma judaszowiec kanadyjski. Białokwiatowe to 'Alba', 'Royal White' i 'Texas White'. 'Flame' ma kwiaty pełne, a 'Forest Pansy' nieco większe niż gatunek, a ponadto purpurowe liście, które latem brązowieją.
Judaszowiec kanadyjski Lavender Twist 'Covey'

Judaszowiec południowy [Uprawa i pielęgnacja]

Judaszowiec - sadzonka

Jeśli zdecydujemy się na kupno sadzonki to trzeba wybrać roczny albo dwuletni okaz w doniczce - koniecznie dobrze ukorzeniony ponieważ drzewo trudno się przyjmuje. Warto zainwestować ww sadzonkę z dobrego źródła - zdrową w dobrej kondycji.

Judaszowiec - cena

Judaszowiec świetnie sprawdzi się jako soliter w ogrodzie jak i ozdoba tarasu czy balkonu w donicy. Cena sadzonki różni się jej wielkością - waha się pomiędzy 20 a 50 zł (kanadyjski).

Judaszowiec południowy - Cercis siliquastrum

Więcej o: