Storczyk Dendrobium: uprawa w domu. Jak pielęgnować storczyki?

Alicja Gawryś, KJ

Lubisz Storczyki? Znudził Ci się falenopsis? Może warto poznać Dendrobium - ma niewielkie wymagania i obficie kwitnie.

Storczyk dendrobium

Wśród około 1000 gatunków, jakie obejmuje ten rodzaj botaniczny, istnieje spora różnorodność barw, kształtów i wielkości kwiatów. W naturze dendrobia występują w Indiach, na Sri Lance, w Japonii, Nowej Zelandii i na wielu wyspach Pacyfiku. Z tamtych regionów od dawna sprowadzane są do nas cięte kwiatostany Dendrobium polyanthum, ale ostatnio pojawiły się też gatunki przeznaczone do uprawy w doniczkach, jak np. popularne białe Dendrobium nobile.
Dendrobia odznaczają się dużą różnorodnością form i rozmiarów. Mają bardzo ciekawe kwiaty, często o fantazyjnych kształtach i bogatej kolorystyce. Różne odmiany i mieszańce tych roślin można kupić w kwiaciarniach i centrach ogrodniczych. dzięki specjalnym zabiegom ogrodników kwitnące okazy są dostępne w różnych porach roku.
Cechą charakterystyczną dendrobium są wzniesione pseudobulwy podobne do grubych, segmentowanych łodyg. W domu rośliny te uprawiamy w miejscach dobrze oświetlonych (latem z dala od silnego słońca), w temp. ok. 22°C, a podczas okresu spoczynku 12-14°C. Ważny jest też stały dostęp świeżego powietrza.
 
Dendrobium powtórzy kwitnienie? [Porada eksperta]

Rodzaj ten należy do najliczniejszych (ponad 1,2 tys. gatunków) w rodzinie storczykowatych (Orchidaceae). Wszystkie gatunki są epifitami, występującymi w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Pochodzą głównie z Azji i wysp Pacyfiku.

Storczyk dendrobium gatunki i odmiany

Efektowne kwiaty zebrane są w grona i osadzone na wierzchołku długiego pędu. Każdy z nich zbudowany jest z okółka zewnętrznego składającego się z trzech działek kielicha i okółka wewnętrznego mającego trzy płatki korony. Środkowy płatek korony, zwany warżką, najczęściej jest większy i ma inny kształt. Często jest opatrzony u nasady workowatym uwypukleniem zwanym ostrogą. Może być ona krótka lub długa, gruba lub cienka, tępa lub ostra - jej kształt pomaga w oznaczaniu gatunków. Ma też za zadanie zwabiać owady.

Kwiatostany dendrobium ze względu na pochodzenie zwane są potocznie tajlandami, bo większość na giełdy europejskie jest sprowadzana właśnie z Tajlandii. Kwitną tam od późnej zimy aż do wczesnego lata.
 

Najbardziej znane gatunki:

  • Dendrobium phalaenopsis,
  • D. aphyllum (syn. D. pierardii),
  • D. chrysotoxum,
  • D. infundibulum,
  • D. nobile

Storczyk dendrobium cięcie 

Kwiaty dendrobium ścinane są dopiero w kilka dni po ich całkowitym rozwinięciu, najczęściej trzy-cztery dni po otwarciu pąków (tylko szczytowe kwiaty pozostają w pąkach). Dzięki temu ich trwałość jest znacznie dłuższa, sięgająca nawet kilku tygodni (dwa-cztery). Ponieważ gatunek ten jest bardzo wrażliwy na etylen, zaleca się 24-godzinne kondycjonowanie w roztworze Chrysal-AVB. Preparat ten zapobiega ujemnemu wpływowi gazu na trwałość i dekoracyjność kwiatów.

Następnie końce pędów umieszcza się w fiolkach z odżywką i pakuje kwiaty po 48 sztuk w tekturowe pudła lub wiąże w pęczki po dziesięć sztuk.

Dendrobium można przechowywać w wodzie, w temperaturze 5-7o C przez około dwa tygodnie.

Storczyk dendrobium w kwiaciarni

Zaraz po przywiezieniu storczyki należy wyjąć z kartonu i zdjąć folię.

Nie ma konieczności zdejmowania fiolki, jeśli jest ona pełna, a storczyki nie będą w najbliższym czasie stosowane. Jest to najwygodniejsza forma przechowania kwiatów. Można również wstawić je bezpośrednio do wazonu z wodą, pamiętając o uprzednim podcięciu końców łodyg. Używamy do tego ostrego noża.

Do przedłużania trwałości kwiatów należy zastosować Chrysal Proffesional, który hamuje rozwój bakterii, zapewnia kwiatom dostęp do składników odżywczych oraz poprawia rozwój pąków i ich wybarwienie. Kwiaty w roztworze tego preparatu mogą stać od dwóch do siedmiu dni. Roztwór należy regularnie sprawdzać. Jeżeli stanie się mętny, to wymienić go na nowy, nie zapominając o dokładnym umyciu naczynia. Jak najczęściej (przy każdej wymianie wody lub pożywki) przycinamy końce pędów.

Kwiatostany dendrobium trzymamy w temperaturze 10-13oC.

Storczyk dendrobium - zastosowanie

Storczyki są niezwykle oryginalnymi i jednocześnie bardzo trwałymi kwiatami, dlatego można je wykorzystać właściwie we wszystkich typach aranżacji. Długo zachowują świeżość, co rekompensuje ich wysoką cenę. Gatunki i odmiany o drobnych kwiatach, w jasnych, pastelowych barwach stosuje się w bukietach i wiązankach ślubnych. Efektownie wyglądają pojedyncze kwiaty "zawieszone" w delikatnych plecionkach z ozdobnego drutu czy rattanu. Choć dendrobium wykazuje wysoką wytrzymałość bez dostępu do wody (jeden-dwa dni), jednak można je dodatkowo zabezpieczyć, np. końce łodyżek zawoskować lub owinąć taśmą florystyczną.

Pędy storczyka umieszczone w szklanych probówkach dekoracyjnie wyglądają podwieszone na drucikach i umocowane do dużej konstrukcji.

Dendrobium można łączyć z innymi roślinami, np. z różami, liliami, goździkami i ciekawymi dodatkami zieleni. Do niewielkich kompozycji i przypinek wykorzystuje się pojedyncze kwiaty z kwiatostanu. Z dendrobium często wykonywane są wiązanki okolicznościowe w ręku, a także kosze kwiatowe i duże aranżacje do dekoracji wystaw i bankietów. Storczyki z tego rodzaju można również wykorzystać w wiązankach i wieńcach pogrzebowych.

dendrobium
Dendrobium
Shutterstock/Zzvet

Storczyk dendrobium uprawa

Storczyki te wytwarzają organy gromadzące substancje zapasowe - pseudobulwy, czyli długie zgrubiałe pędy oraz mięsiste liście. Dzięki temu mogą dobrze przechodzić okres spoczynku niezbędny, by rośliny te mogły zawiązać pąki kwiatowe.

  • Miejsce. Gatunki miniaturowe i niezbyt silnie rosnące najlepiej uprawiać w witrynie kwiatowej lub szklarence przydomowej, w której panuje duża wilgotność powietrza. Na okiennych parapetach sprawdzają się gatunki silnie rosnące z grupy tzw. ciepłolubnej, np.: Dendrobium bigibbum, D. phalaenopsis i ich mieszańce. Szczególnie godne polecenia są tzw. odmiany kompaktowe o bardzo zawartym pokroju, które potrafią wielokrotnie powtarzać kwitnienie na tych samych pseudobulwach.
  • Światło .Większość gatunków najlepiej uprawiać w miejscach, gdzie dochodzi lekko rozproszone światło słoneczne. okazy stojące na parapetach o wystawie południowej i zachodniej należy lekko cieniować wiosną i latem. Natomiast rośliny w szklarenkach znoszą nawet dość duże nasłonecznienie. Odpowiednie oświetlenie jest też ważne w okresie spoczynku przypadającym u dendrobiów na jesień i zimę. Gatunki, które zrzucają liście, wymagają sporo słońca. Dla gatunków o trwałych liściach wybieramy stanowiska widne, oświetlone rozproszonym światłem.
  • Wilgotność powietrza.Storczyki te dobrze rozwijają się, gdy wilgotność powietrza wynosi 55% (w dzień) i 75% (nocą). Rośliny uprawiane na parapecie ustawiamy na warstwie wilgotnego keramzytu lub filcu ułożonego np. w kuwecie fotograficznej i nasączonego wodą. Można również używać elektrycznego nawilżacza powietrza. Ponieważ wilgotność powietrza w mieszkaniach jest stosunkowo niska w ciągu całego roku, a szczególnie zimą przy włączonym CO, dobrze jest zraszać rośliny. Robimy to przed południem, tak by do wieczora rośliny zupełnie obeschły, a woda nie zalegała w kątach liści.

    Formom miniaturowym rosnącym w witrynach kwiatowych, gdzie panuje wysoka wilgotność, trzeba zapewnić ciągły ruch powietrza - najlepiej zainstalować mały wiatraczek.

Storczyk dendrobium - temperatura

Ze względu na wymagania termiczne, dendrobia dzielimy na dwie grupy.

Lubiące chłód(gatunki takie jak: D. nobile, D. loddigesii, D. kingianum). Wiosną i latem zapewniamy im temperaturę 18-24 st. C, natomiast w okresie spoczynku - jesienią i zimą: 10-15 st. C. W tym czasie zrzucają one liście. Utrzymanie chłodu jest bardzo ważne, by mogły zawiązać pąki kwiatowe. Na noc najlepiej ustawić je przy nieszczelnym oknie, gdzie temperatura wynosi około 10 st. C. Ta grupa dendrobiów zakwita wczesną wiosną.

Ciepłolubne (gatunki takie jak: D. phalaenopsis, D. bigibbum, D. pulchellum). Mają one trwałe liście przez cały rok. Wiosną i latem potrzebują 21-29 st. C, a jesienią i zimą: 15-18 st. C. u tej grupy gatunków kwitnienie trwa od drugiej połowy lata do późnej jesieni, a czasem przedłuża się aż do zimy.

Storczyk dendrobium - podlewanie

Dendrobia nie lubią, gdy podłoże jest stale mokre, dlatego podlewamy je dopiero wtedy, gdy substrat zdecydowanie przeschnie. Do podlewania stosujemy wodę odstałą lub przegotowaną. Co czwarte lub piąte podlewanie powinniśmy użyć wody o odczynie kwaśnym - pH 4,5-5,5 (dodajemy do niej preparat do zakwaszania wody dostępny w sklepach akwarystycznych).

W okresie spoczynku ograniczamy podlewanie do minimum, dostarczając roślinom niewielkich dawek wody (zwykle je tylko zraszamy) do czasu, gdy zobaczymy pierwsze objawy więdnięcia pędów.

Storczyki pielęgnacja. 10 tajemnic uprawy storczyków

Storczyk dendrobium - nawożenie

Wiosną i latem, kiedy dendrobia rosną intensywnie, dokarmiamy je specjalnymi nawozami dla storczyków (według instrukcji na opakowaniu). W okresie spoczynku roślin nie nawozimy.

Storczyk dendrobium - jaka ziemia

Jako epifity dendrobia wymagają luźnego i przewiewnego podłoża. Uzyskamy je, mieszając kawałki kory sosnowej, włóknistego, kwaśnego torfu i węgla drzewnego. Możemy też dodać rozdrobniony styropian, keramzyt bądź łupinki orzechów ziemnych. Wszystkie składniki substratu mieszamy mniej więcej w równych częściach objętościowych. Podłoże powinno mieć kwaśny odczyn (pH 4,5-5,5).

Storczyk dendrobium - jak przesadzić

Dendrobia lubią przyciasne doniczki, dlatego przesadzamy je rzadko. Zazwyczaj, gdy najmłodsze pseudobulwy wychodzą poza doniczkę. Najlepiej przeprowadzić zabieg w okresie, gdy u podstawy nowo rosnącego przyrostu pojawiają się młode korzenie (zwykle przypada to wczesną wiosną). Postępujemy bardzo ostrożnie, by ich nie połamać. Usuwamy przy tym część najstarszych (powyżej 6-letnich) pseudobulw. Młodsze pozostawiamy, bo mogą jeszcze wydać kwiaty.

Używamy doniczek z kilkoma otworami odpływowymi w dnie. Układamy w nich warstwę drenażu sięgającą do 1/3 wysokości naczynia. Nowe podłoże powinno być tylko lekko wilgotne. Na 4-5 dni przed przesadzeniem roślinę dobrze podlewamy, a po tym zabiegu przez 7-10 tylko zraszamy.

Odmiany miniaturowe najlepiej uprawiać w tzw. bloczkach - kawałkach kory, np. z robinii, z przymocowanym do nich podkładem z mchu torfowca.

Storczyk dendrobium po przekwitnięciu - Okres spoczynku

Aby określić moment, w którym dendrobia powinny rozpocząć okres spoczynku, trzeba obserwować najmłodsze, tegoroczne pseudobulwy. Gdy na przełomie września i października zakończą one wzrost (najmłodszy liść przestaje rosnąć, nie osiągając rozmiarów pozostałych), zaczynamy ograniczać podlewanie, aż do całkowitego wyschnięcia podłoża. Mniej je również zraszamy.

Pamiętajmy, by w okresie spoczynku poszczególnym gatunkom zapewnić odpowiednie dla nich temperatury, zależnie od grupy, do której należą. Gdy pseudobulwy zaczną się lekko marszczyć i ukażą się pąki kwiatowe, dopiero wtedy stopniowo wznawiamy podlewanie i częściej zraszamy rośliny.

Jak rozmnożyć storczyk dendrobium

Dendrobia najłatwiej rozmnożyć przez podział pod koniec okresu spoczynku.

U większości gatunków na węzłach pseudobulw, które nie kwitły, mogą wyrastać małe rośliny (pędy odroślowe) zwane keikis (zjawisko to występuje, gdy w okresie spoczynku panuje wysoka temperatura). Gdy te małe rośliny zaczną wytwarzać korzenie, możemy je zdjąć z rośliny matecznej i wsadzić do podłoża. Odpowiednio uprawiane rosną bardzo dobrze i chętnie kwitną.

Skomentuj:

Storczyk Dendrobium: uprawa w domu. Jak pielęgnować storczyki?