Kalatea (Calathea) - jak ją uprawiać?

Dr Magdalena Narkiewicz, KJ

Kalatee mają wspaniałe liście, które podziwiane sa nie tylko za urodę. Co wieczór wznoszą się i układają jak do modlitwy.

Kalatea kwiat

Uprawiane w doniczkach kalatee (Calathea) tworzą przyziemne pędy, natomiast ich liście dorastają do ok. 40cm wysokości. Dzięki wyrazistym, jakby malowanym, wzorom należą do najbardziej eleganckich roślin domowych. Natomiast kalateę żółtokwiatową (C. crocata) kupujemy głównie dla kwiatów, a właściwie żółtych lub pomarańczowych podsadek kwiatostanowych, które zachowują barwę nawet ponad miesiąc. Niestety, w domu roślina ponownie nie zakwitnie, ale jej liście także są ozdobą. Podobną urodę ma mniej znana Calathea bicajoux.

Kalatea przysycha. Jak ją uratować?

Kalatea modląca się roślina

Polska nazwa rodzaju - ostrzeszyn - jest mało popularna, lepiej brzmi spolszczenie łacińskiej - kalatea (calathus to po łacinie kosz; może taka nazwę nadano dlatego, że z liści tych roślin wyplata się kosze). Używane jest tez określenie "modląca się roślina" (ang. prayer plant), gdyż wieczorami blaszki liściowe ustawiają się do góry. A jakie wymagania mają kalatee? Panuje opinia, że spore. Rzeczywiście, w domu, gdy grzeją kaloryfery, rośliny te często zasychają, a zbyt intensywnie podlewane - chorują. Jednak są osoby, które odnoszą sukcesy w ich pielęgnacji.

Najlepsze kwiaty do łazienki

Kalatea uprawa

Przyzwyczajone do wilgotnych tropików rośliny nie najlepiej znoszą domowe warunki. Postarajmy się im pomóc.

Miejsce. Może to być parapet wschodniego albo północno-zachodniego okna, a w południowym pokoju stolik oddalony od szyby. Zimą lepsza strona południowa.
Temperatura. Ciepło mieszkan odpowiada roślinom przez cały rok (poniżej 16°C zaczynają chorować).
Wilgoć w powietrzu. Kalatee warto postawić na tacy z kamykami częściowo zanurzonymi w wodzie (doniczka musi być sucha, aby korzeniom nie było za mokro) lub co rano zmgławiać je ciepłą miękką wodą, np. przegotowaną.
Podłoże. Dobre warunki zapewnia korzeniom kompost z dodatkiem kwaśnego torfu i przefermentowanej kory.
Podlewanie. Starajmy się, aby ziemia była lekko wilgotna, ale okresowo nieco przesychała na powierzchni.
Zasilanie. Korzeniom szkodzi nadmiar soli mineralnych, zwłaszcza wapnia. Wiosną i latem co 3-4 tygodnie dokarmiajmy rośliny odżywką na bazie biohumusu.

Kalatea o dziwnych liściach

Kalatee są bylinami zamieszkującymi mroczne poszycie lasów. By wyłapywać jak najwięcej światła, ich liście cały dzień kierują się ku słonecznej tarczy. W południe są prawie równoległe do ziemi, później odchylają się w górę prostopadle do padającego światła. W nocy przyjmują niemal pionową pozycję, a rano, w miarę jak słońce się podnosi, opadają. Gdy w dzień doskwiera im upał, też się wyprostowują i dodatkowo składają wzdłuż głównego nerwu, co chroni je przed przypaleniem i utratą wilgoci. Nocnym ruchem kieruje również niezależny od światła zegar biologiczny. Dzięki niemu rośliny "modlą się" nawet w ciemnym pokoju. Motorem tych mechanizmów są tzw. poduszki stawowe zlokalizowane u podstawy blaszki liścia. Ich komórki, zmieniając jędrność, powodują, że liść przyjmuje różne pozycje.

Liście kalatei są od spodu podbarwione purpurowo. To cecha wielu roślin przystosowanych do życia w słabo oświetlonych miejscach.

Kalatea kuzynki

Jako pokojowe rośliny uprawiane są również dwa inne spokrewnione z kalateą i należące do "modlących się" roślin rodzaje: maranta (Marantha) i stromante (Stromanthe). Na ich liściach występują podobne jak u kalatei kształty i wzory, ale starsze okazy tworzą dłuższe pędy i inaczej zbudowane kwiatostany. W domach najlepiej czuje się maranta.

Lepki osad na liściach

Kalatea jadalna

W topikalnej Ameryce kalatea trafia na talerze. Jako warzywo uprawiana jest kalatea jadalna (C. allouia), której zgrubiałe, bogate w skrobię kłącza wykorzystywane są tak jak ziemniaki.

Więcej o: