Dom parterowy czy piętrowy? Koszty, opinie [ARCHITEKT RADZI]

Marcin Śniegowski, właściciel pracowni HomeKONCEPT

Decydując się na budowę domu, oczami wyobraźni już widzimy się w przestronnym salonie z przyjaciółmi lub w kuchni podczas wspólnej kolacji z rodziną. Ale zanim te marzenia staną się rzeczywistością, przed nami długa droga i wiele pytań. Na początek jedno z ważniejszych – jaki dom wybudować. Czy tańszy będzie dom parterowy czy piętrowy? Jaki dom będzie lepiej pasować do naszych potrzeb?

Dom piętrowy czy parterowy?
Dom piętrowy czy parterowy?
Fot. shutterstock

Dom parterowy a piętrowy

Domy  piętrowe nadal cieszą się w Polsce znacznie większą popularnością niż budynki parterowe. Wynika to przede wszystkim z przyzwyczajenia i powszechnego przekonania inwestorów, że te pierwsze są bardziej funkcjonalne i ekonomiczne w budowie. Za większą popularnością domów piętrowych przemawiają też rosnące z roku na rok ceny działek budowlanych. Za mniejszą działkę zapłacimy mniej i w ogólnym rozrachunku nasza inwestycja będzie tańsza. Rośnie jednak liczba osób, które doceniają komfort życia w domu jednokondygnacyjnym, bardziej rozłożystym i pozbawionym schodów. Są oni w stanie zainwestować w większą działkę, na której oprócz pięknego domu będzie miejsce na słoneczny taras i ogród.

Kto buduje dom parterowy?

Do parterowy –  z języka francuskiego par terre – to dom stojący na ziemi. Niski, wtopiony w otaczającą zieleń, potrafi zachwycić przestronnością wnętrza. Taki dom to świetne rozwiązanie dla rodzin z dziećmi, szczególnie jeśli są małe. Jest to dom, w którym nie ma schodów oraz okien i balkonów na piętrze  – możemy więc bezpiecznie się po nim poruszać. Szczególnie najmłodsi mogą swobodnie biegać po całym budynku, a rodzice nie muszą stale ich pilnować. Sąsiedztwo strefy dziennej i nocnej ma także niezwykle praktyczne znaczenie dla osób starszych i niepełnosprawnych. Domownik, który ma trudności z poruszaniem się nie będzie bowiem wyłączony z rodzinnego życia przez brak możliwości samodzielnego pokonywania schodów. Dodatkowo budynek parterowy może być rozsądnym rozwiązaniem w sytuacji, kiedy planujemy mieszkać w nim do starości.

Dom piętrowy - dla kogo?

Domy piętrowe mają z kolei tę zaletę, że można je zbudować niemal w każdej okolicy i praktycznie na każdej działce. W zasadzie nieważna jest jej lokalizacja czy wielkość (mniej metrów wręcz zachęca do budowy kilkukondygnacyjnego domu o mniejszej podstawie).  Inwestorzy często wybierają domy piętrowe lub z poddaszem użytkowym także ze względu na harmonijne bryły oraz mniejszą powierzchnię zabudowy w stosunku do domów parterowych. Innym czynnikiem decydującym o popularności domów piętrowych jest większa niezależność mieszkańców. Część dzienna, w której toczy się życie całej rodziny, jest w naturalny sposób odizolowana od pomieszczeń prywatnych, znajdujących się na piętrze. W domach z poddaszem użytkowym inwestorzy także zwracają uwagę na specyficzny klimat, jaki panuje w pomieszczeniach pod skosami. Są one wprawdzie trudniejsze do zagospodarowania od znajdujących się w domach z pełnym piętrem, ale za to bardziej klimatyczne. Decyzja o domu z piętrem bywa też  podyktowana tym, że może w nim zamieszkać większa liczba osób – może to być dom wielopokoleniowy. 

Dom parterowy - zalety

Zanim skupimy się analizie najważniejszych zalet „parterówek” i domów piętrowych, musimy wiedzieć, że na naszą decyzję mają wpływ nie tylko osobiste preferencje i potrzeby. Istotne są też wytyczne wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy, a także parametry naszej działki (wielkość, kształt, położenie, najbliższe sąsiedztwo).

Jeżeli jednak jesteśmy już właścicielami dosyć obszernej parceli i nie ma żadnych przeciwwskazań formalnych dotyczących typu budynku, możemy śmiało zrealizować swoje marzenie o domu parterowym. Odpowiednio duża przestrzeń do mieszkania, brak barier architektonicznych (w postaci schodów wewnętrznych), możliwość ewentualnej  rozbudowy oraz dostatecznie sporo miejsca na aranżację strefy zielonej wokół budynku – to niewątpliwie mocne strony domów parterowych. Tę ostatnią cechę docenią zwłaszcza miłośnicy zieleni. Dzięki usytuowaniu strefy dziennej i nocnej na jednym poziomie, budynek jest niejako osadzony w ogrodzie. Stanowi jego integralną część i odwrotnie – ten o każdej porze roku jest elementem przestrzeni mieszkalnej. 

Zobacz także: Dom parterowy: wady i zalety>>

Dom piętrowy - zalety

Zalety domów piętrowych to w głównej mierze bardziej okazała bryła w porównaniu do niskich bungalowów, mniejsza powierzchnia zabudowy, większa powierzchnia użytkowa (metraż domu jest rozłożony na dwa poziomy) oraz – jak wspomnieliśmy – wyraźny podział na przestrzeń dzienną i pokoje prywatne domowników. Poza tym wszystkie pokoje w domach piętrowych mają jednakową wysokość, dzięki czemu można je łatwo zagospodarować. Nie ma też ścianek kolankowych, które ograniczają możliwość wstawienia wysokich mebli. I choć realizacja takiej inwestycji na stosunkowo niewielkiej działce nie pozostawia nam wiele miejsca na ogród, to zawsze możemy spróbować dobudować na piętrze balkon czy taras. 

Dom parterowy czy piętrowy? Który tańszy? Koszty budowy

Trudno jednoznacznie ocenić, który rodzaj domu jest droższy w budowie. Wiele zależy między innymi od technologii budowy, materiałów czy stopnia skomplikowania projektu i jego wielkości.  Można przyjąć, że budowa domu parterowego będzie sumarycznie droższa niż domu piętrowego o tym samym metrażu.  Po pierwsze na początku inwestycji musimy ponieść większe koszty związane z wykopami oraz większą powierzchnią fundamentów. Wyższe będą również koszty budowy dachu, który ma bardzo dużą powierzchnię. Wprawdzie nie musimy ocieplać połaci, ale konieczna będzie izolacja stropu nad parterem, który jest znacznie większy niż w budynku piętrowym. W parterówce nie musimy montować okien dachowych, żeby doświetlić pomieszczenia na górnej kondygnacji, jednak znacznie większe wydatki poniesiemy na zakup przeszkleń do wszystkich pomieszczeń znajdujących się na parterze. Droższe będą również wszystkie instalacje, ponieważ takie pomieszczenia jak kuchnia czy łazienki znajdują się w różnych częściach budynku i trudno je scalić w jednym miejscu. Ze względu na mniejszą powierzchnię ścian zewnętrznych w parterówce zapłacimy mniej za wykończenie elewacji. Oszczędzimy również na budowie schodów, które mogą być znaczącym wydatkiem w ogólnych kosztach budowy. Kolejną dobrą wiadomością dla budujących dom parterowy jest fakt, że zbudujemy go szybciej niż piętrowy. Dzięki temu będziemy w stanie zaoszczędzić na kosztach wynajęcia pracowników potrzebnych do wykonania poszczególnych etapów budowy.

Zobacz także: Dom do 150 m2 - tańszy dom parterowy czy piętrowy?>>

Dom piętrowy a parterowy. Porównanie

Porównajmy raz jeszcze oba typy budynków, czyli parterówkę i piętrowy. W zależności od tego, jakie elementy weźmiemy pod uwagę, szala zysków i strat przechyla się raz w jedną, a raz w drugą stronę.

1. Domy piętrowe mają eleganckie i zrównoważone bryły. Poza tym musimy wiedzieć, że bardziej kompaktowa bryła jest łatwiejsza do ogrzania (choć utrzymanie jednakowej temperatury na obydwu poziomach nie jest proste, ponieważ latem górna kondygnacja bardzo szybko się nagrzewa, zimą z kolei na dole jest chłodniej). 

2. Zestawiając ze sobą domy parterowe i piętrowe o niewielkim metrażu – do 150 m², okazuje się, że te pierwsze są bardziej funkcjonalne. Przede wszystkim dzięki temu, że nie musimy części powierzchni przeznaczać na schody (to miejsce możemy wykorzystać np. na spiżarnię lub pomieszczenie gospodarcze). Ponadto użytkowanie takiego domu będzie wygodniejsze. W budynku piętrowym różne pomieszczenia znajdują się na różnych poziomach, schody utrudniają komunikację między dołem a górą, co może być problematyczne zarówno dla dzieci, jak i osób starszych.

3. Jeśli jednak dom parterowy ma mieć około 200 m² i więcej sprawa nieco się komplikuje – taki projekt to prawdziwe wyzwanie dla architekta. Trudno bowiem na jednym poziomie zadbać o zwartą bryłę budynku, wygospodarować założone pomieszczenia i jednocześnie pamiętać o właściwej ilości światła dziennego - nie unikniemy wtedy ciągnących się korytarzy i holi. Ale chcąc zapewnić dostęp do wszystkich pomieszczeń, musimy się z tym pogodzić. Do tego dochodzi jeszcze finansowy aspekt budowy dachu, który może zaangażować znaczne środki pieniężne. Podobnie jest z fundamentami, ich mniejsza powierzchnia w domu piętrowym, to mniej kosztownych prac ziemnych. Analizując sytuację z tej strony, pojedynek zdecydowanie wygrywa dom
piętrowy.

4. Warunki zabudowy danego terenu też mogą sprawić nam niespodziankę. Powierzchnię dostępną pod zabudowę mogą ograniczać takie czynniki, jak linia zabudowy albo minimalne odległości od granicy z sąsiadem czy od ulicy. W niektórych przypadkach należy też zostawić część terenu w postaci biologicznie czynnej. W praktyce oznacza to, że na wielu działkach wybudowanie domu parterowego o większej powierzchni nie będzie po prostu możliwe. Czyli ponownie plus dla piętrowego.

5. Z kolei w przypadku domów piętrowych konieczne jest zaprojektowanie stropu, który utrzyma
kolejną kondygnację (lub choćby poddasze użytkowe). Do tego dochodzą schody, okna w dachu itd. To wszystko generuje wydatki, które mogą pochłonąć sporą część domowego budżetu przeznaczonego pierwotnie na wykończenie całego budynku.

6. Jednak na korzyść domu parterowego bez wątpienia przemawia pełna integracja wnętrza budynku z najbliższym otoczeniem. Możemy praktycznie z każdego pomieszczenia podziwiać zmieniające się pory roku na zewnątrz. Aby w pełni cieszyć się tym widokiem, warto wybrać projekt domu parterowego z dużymi oknami lub nawet częściowo przeszklonymi ścianami. Taki zabieg dodatkowo doświetli budynek naturalnym światłem.

Skomentuj:

Dom parterowy czy piętrowy? Koszty, opinie [ARCHITEKT RADZI]