Dom łatwy w budowie

Jeśli mamy ograniczony budżet i zależy nam na niskich kosztach budowy oraz ekonomicznym utrzymaniu domu, zwróćmy uwagę na gotowe projekty domów jednorodzinnych, które są szybkie i tanie w realizacji oraz zakładają maksymalne wykorzystanie powierzchni użytkowej. Projekty budynków z tej kategorii są dowodem na to, że aby mieszkać w funkcjonalnym i przede wszystkim własnym domu, nie trzeba ogromnego budżetu – wystarczy zastosowanie kilku przemyślanych rozwiązań. Projekty tanich domów pozwalają oszczędzać nie tylko na każdym etapie prac budowlanych (wybór działki i materiałów, robocizna), ale również w późniejszej eksploatacji. Każdy budynek, który został zaprojektowany z myślą o szybkim i tanim budowaniu, zakłada również możliwość wykorzystania energooszczędnych rozwiązań, które spowodują zmniejszenie zapotrzebowania na energię.

Architektura domu ekonomicznego

Podstawowymi elementami, którymi powinien charakteryzować się dom energooszczędny, są przemyślany kształt bryły oraz konstrukcja dachu. Budynek ekonomiczny pod względem eksploatacyjnym to taki, w którym powierzchnia dostosowana jest do realnych potrzeb mieszkańców, czyli nie ma on nieużywanych pomieszczeń, które byłyby niepotrzebnie ogrzewane. Dlatego wśród projektów niskoenergochłonnych budynków jednorodzinnych nie znajdziemy przesadnie dużych obiektów.
Kształt optymalnej bryły, której wpływa na pozytywny bilans energetyczny, jest zbliżony do sześcianu lub prostopadłościanu. Architektura domu oszczędnego powinna być jak najmniej skomplikowana. Dom będzie ekonomiczny wówczas, gdy jego przegrody zewnętrzne zachowają ciągłość. Powinny być więc pozbawione uskoków, rozgałęzień, wykuszy, załomów. Rozłożysta bryła domu rozbudowana o skrzydła oraz elementy ozdobne takie jak balkony i lukarny, daje większe możliwości ucieczki ciepła z ogrzewanych pomieszczeń.

Parterowy, z poddaszem czy piętrowy?

Mały, prosty dom parterowy, zbudowany na planie prostokąta lub kwadratu, choć może nie spełniać wygórowanych oczekiwań osób wymagających dużej powierzchni mieszkalnej, będzie ekonomiczny. Częściej wybieranym rozwiązaniem jest jednak budynek dwukondygnacyjny. Najbardziej popularnym projektem jest dom energooszczędny z poddaszem użytkowym. Taki budynek najłatwiej ogrzać, a podział na strefę dzienną na dole i nocną pod dachem, gdzie zmierza ciepłe powietrze kumulowane od rana przez bryłę domu, sprawia, że to najchętniej wybierana architektura domu energooszczędnego.

Prosty dach

Tradycyjna zabudowa, czyli prosta konstrukcja prostopadłościennej bryły przykrytej dwuspadowym dachem, jaką można zaobserwować wśród starszych osiedli podmiejskich, nie wskazuje jedynie na sentymentalną modę. Tego typu architektura odznacza się doskonałym bilansem energetycznym w czasie użytkowania domu. Warto wiedzieć, że kąt pochylenia połaci nie może być zbyt duży, a okapy skośnego dachu powinny w optymalnym stopniu osłaniać elewację – nie mogą być na tyle wysunięte, aby uniemożliwiały wpadanie promieni słonecznych do wnętrz przez przeszklenia okien w czasie zimy, ale muszą zapobiegać nadmiernemu przegrzewaniu domu w okresie letnim, gdy słońce jest wysoko.
Łatwe w budowie i o niskim zapotrzebowaniu na energię są też przekrycia pulpitowe lub płaskie. Nowoczesne budownictwo nawiązujące do modernizmu i stylu bauhaus, w tym mocno krytykowany jeszcze niedawno „dom kostka” są ekonomiczne, jeśli chodzi o koszty eksploatacyjne.
Wybór między stromym a płaskim przekryciem powinien być podyktowany innymi wymaganiami budynku. Jeśli na przykład dom energooszczędny ma korzystać z energii słonecznej, potrzebne będą miejsca dobrej jego ekspozycji. Z tego względu najlepszym miejscem do instalacji paneli solarnych i fotowoltaicznych może okazać się połać dachu. Warto wówczas wybrać projekt o pokryciu stromym, przy zastosowaniu gruntowych lub powietrznych pomp ciepła możemy wybrać dom o płaskim dachu.

Gotowa więźba dachowa

Aby ułatwić i przyspieszyć budowę domu, warto pomyśleć o więźbie prefabrykowanej. Podstawowymi elementami gotowej więźby z drewna sosnowego lub świerkowego (suszonego komorowo i czterostronnie struganego), wykonywanymi w specjalistycznym zakładzie, są wiązary, czyli drewniane kratownice łączone płytkami kolczastymi. Wiązary są przygotowywane dla każdego dachu indywidualnie. Zanim jednak one powstaną, trzeba odpowiednio przystosować projekt dachu. Program do projektowania gotowych wiązarów dachowych uwzględnia wszelkie niezbędne obciążenia, czyli głównie śniegiem, wiatrem, pokryciem dachowym i izolacją termiczną połaci. Oprogramowanie komputerowe pozwala na maksymalną optymalizację konstrukcji. Przekrój elementów drewnianych może być znacznie mniejszy – zwykle potrzeba 20-40% mniej drewna w stosunku do klasycznych konstrukcji.

Pokrycie, które przyspiesza budowę

Blachodachówka modułowa (panelowa) to obecnie najpopularniejszy materiał spośród lekkich pokryć dachowych. Wizualnie przywodzi na myśl estetykę dachówki ceramicznej, choć jest od niej ponad 10-krotnie lżejsza. Blachodachówka modułowa to także doskonałe rozwiązanie na wymianę starego pokrycia dachowego na nowe – jest lekka i nie obciąża konstrukcji dachu jak dachówki ceramiczne czy betonowe, a jednocześnie pozwala na osiągnięcie bardzo zróżnicowanych efektów, co sprawia, że jest idealnym materiałem na pokrycia dachowe w niemal każdym stylu – góralskim, skandynawskim, klasycznym i bardzo nowoczesnym.
W przeciwieństwie do blachodachówek w arkuszu blachówki modułowe mają formę niewielkiego panelu, który przypomina rząd lub dwa rzędy tradycyjnej dachówki. Nieduży rozmiar paneli sprawia, że są wygodniejsze od duży arkuszy blachodachówki jeśli chodzi o transport, przenoszenie i składowanie. Mają także mniejszą tendencję do falowania blachy na powierzchni dachu związaną z rozszerzalnością termiczną tego materiału.
Blachodachówka modułowa jest również bardziej uniwersalna niż blachodachówka na wymiar, ponieważ doskonale sprawdzi się zarówno na dachach prostych, jak i bardziej skomplikowanych. Dzięki niewielkiemu rozmiarowi można je precyzyjnie dopasować nie generując dużej ilości odpadów. Mały format ułatwia przeprowadzanie prac montażowych czy serwisowych bez konieczności demontażu całej połaci – wystarczy wyjąć jeden panel, zastąpić go innym lub wstawić np. okno dachowe.

ZDANIEM EKSPERTA: Jakie pokrycie wybrać, żeby przyspieszyć i usprawnić budowę domu?

Wybór odpowiedniego pokrycia dachowego ma istotny wpływ na tempo i sprawność realizacji budowy domu. Coraz częściej inwestorzy decydują się na blachodachówki panelowe, które dzięki swojej modułowej formie znacząco usprawniają prace dekarskie. Dostarczane w gotowych, powtarzalnych arkuszach nie wymagają skomplikowanego dopasowywania, co pozwala ograniczyć czas potrzebny na montaż oraz zminimalizować ryzyko błędów wykonawczych. Dużą zaletą tego rozwiązania jest prostota logistyczna. Do zamówienia wystarczy znajomość powierzchni dachu, bez konieczności przygotowywania szczegółowych pomiarów. Elementy są lekkie i odpowiednio zabezpieczone na paletach, co ułatwia ich transport oraz przechowywanie na placu budowy. Dodatkowo ograniczenie odpadów do około 5% przekłada się nie tylko na oszczędność materiału, ale również na lepszą organizację pracy. Blachodachówki panelowe wyróżniają się także szybkim i intuicyjnym montażem. Dzięki fabrycznie przygotowanym miejscom na otwory i powtarzalnym wymiarom mogą być układane sprawnie nawet przez niewielką ekipę. Nie wymagają docinania na końcach połaci – kolejne moduły są po prostu wsuwane pod wcześniej zamontowane elementy, co znacznie przyspiesza cały proces. Ma to szczególne znaczenie przy bardziej skomplikowanych dachach, gdzie tradycyjne rozwiązania generują większe straty materiałowe i czasowe. Nie bez znaczenia pozostają również parametry użytkowe. Pokrycie jest lekkie, a jednocześnie trwałe i odporne na działanie czynników atmosferycznych, co eliminuje ryzyko przestojów związanych z uszkodzeniami czy koniecznością poprawek. Firma Blachy Pruszyński ma bogatą ofertę blachodachówek panelowych, które z łatwością można dopasować do każdego dachu. Jeśli chodzi o klasyczne wzory, to tutaj najlepiej sprawdzą się modele Szafir oraz Modus, ze względu na swoją charakterystyczną falę. Bardziej nowoczesnym rozwiązaniem natomiast będzie z pewnością blachodachówka Tigra lub Fiord. Do każdego z tych pokryć można dobrać wiatrownicę panelową – element niezbędny przy każdym dachu.

Małgorzata Lubczyńska, Dyrektorka marketingu firmy Blachy Pruszyński

Ściany łatwe w budowie

Zwykło się twierdzić, że ściany jednowarstwowe to przegrody najprostsze w budowie. Do wznoszenia ścian jednowarstwowych używa się ciepłych elementów murowych. Po wymurowaniu wystarczy je otynkować. Prace trwają więc krócej niż przy ścianach z ociepleniem. Oprócz materiałów jednorodnych, takich jak beton komórkowy, możemy skorzystać z wyrobów z wkładkami termoizolacyjnymi z wełny mineralnej lub styropianu. Budowa jednej warstwy to technologia wymagająca dużej dokładności i umiejętności.

Stropy prefabrykowane

Cechą charakterystyczną współczesnego budownictwa jest dążenie do skracania czasu prac. Stąd popularność prefabrykacji. W przypadku stropów jej najwyższą formą są wielkowymiarowe płyty. Najsłynniejsze z nich to płyty żerańskie (typu S) lub strunobetonowe (SPK lub HCU). Najmniejsze z płyt betonowych są płyty Smart. 

Sposób na „szybkie” schody

Inwestorzy indywidualni już dawno się przekonali, że prefabrykacja to luksus, na który warto się zdecydować, by budowa i wykończenie domu trwały zdecydowanie krócej. Można na przykład zamówić prefabrykowane schody żelbetowe. Znajdziemy je między innymi w ofercie zakładów betoniarskich.
Na strych, będący miejscem rzadko uczęszczanym, nie muszą prowadzić drogie, zamontowane na stałe schody. Z drugiej strony, używanie drabiny, aby tam się dostać, jest bardzo niepraktyczne. Najlepszą propozycją są zatem składane schody strychowe, składające się z biegu oraz klapy. Klapa może być ocieplona, lub pozbawiona izolacji termicznej.

Dom prefabrykowany

Najszybszy w budowie jest dom z prefabrykatów, który powstaje dzięki połączeniu gotowych elementów – modułów. Wytwarzane są one w fabryce i na budowę transportowane w całości. Wymagają jedynie złożenia na przygotowanych wcześniej fundamentach na działce. Przed transportem na plac budowy składane są np. ściany, duże fragmenty stropów, dachów czy nawet połowa lub ćwiartka domu. Taki proces wpływa na znaczne skrócenie czasu stawiania domu i oznacza, że materiały nie muszą być składowane na placu budowy. Producenci domów prefabrykowanych oferują budynki w wersji drewnianej (z drewna klejonego), betonowej, betonowo-drewnianej czy keramzytowej. Mimo tego, że dom prefabrykowany składany jest z gotowych elementów, nie ma właściwie żadnych ograniczeń dotyczących bryły czy wymiarów. W przypadku prefabrykacji warto jednak mieć na uwadze, że zbyt późne dokonywanie zmian aranżacyjnych i przestawianie ścian jest utrudnione.