Czerwone ściany i stropy

Producenci ceramiki oferują wyroby o różnym przeznaczeniu. W systemowym rozwiązaniu znajdziemy więc wyroby do budowy ścian działowych i konstrukcyjnych oraz do wznoszenia ścian o podwyższonej izolacyjności akustycznej, przy czym w każdej grupie wyrobów mamy do wyboru kilka elementów różniących się wymiarami oraz parametrami. W ofercie znajdują się też wyroby uzupełniające, materiały pomocnicze oraz narzędzia. Czasem jest ona rozbudowana o wyroby stropowe, dachowe, wyroby brukowe czy systemy kominowe.

Korzyści z zastosowania ceramiki

Najzdrowsze i najtrwalsze konstrukcyjne materiały budowlane to te, które wytwarza się z naturalnych produktów i bez użycia technologii wspomaganej chemią. To także takie produkty i technologie, które wspomagają naturalne procesy dyfuzji pary wodnej, a w przypadku ścian murowanych także osuszania. Należą do nich wyroby ceramiczne takie jak pustaki poryzowane. Ich głównym składnikiem jest glina, dzięki czemu są przyjazne dla natury i podczas użytkowania dla człowieka. Wysoka temperatura wypału pustaków ceramicznych wynosząca około 900°C i nowoczesna technologia ich łączenia na suchą zaprawę, gwarantują, że ściany z nich zbudowane są suche i odporne na rozwój grzybów, bezpieczne dla zdrowia i wolne od alergenów. Proces wypalania to również gwarancja trwałości materiału i konstrukcji na wiele pokoleń.
Co więcej, wysokie właściwości akumulacyjne nowoczesnej ceramiki poryzowanej to ich niewątpliwa przewaga nad innymi rozwiązaniami. Pozwalają osiągnąć bardzo wysoki współczynnik termoizolacyjności nawet bez stosowania dodatkowej, zewnętrznej warstwy ocieplenia. Zminimalizowanie strat energii zapewniają szczególnie ściany wybudowane z pustaków ceramicznych ze zintegrowaną wewnątrz izolacją termiczną z wełny mineralnej i połączone nowoczesną formą zaprawy, która pozbawiona jest wody.

Ściany z pustaków

Wszystkie przegrody budowlane muszą spełniać określone wymagania wynikające z przepisów oraz przeznaczeni, czyli mieć odpowiednią wytrzymałość konstrukcyjną, właściwości cieplne i akustyczne, odporność pożarową oraz bezpieczeństwo użytkowania w aspekcie zdrowotnym. Niektóre pustaki przeznaczone są więc do przegród o zwiększonej izolacyjności akustycznej, inne do przegród o podwyższonej izolacyjności termicznej, jedne nadają się bardziej do budowy ścian konstrukcyjnych, inne do ścian działowych.
Wyroby ceramiczne są produkowane z surowców o różnych składzie, a zawartość związków żelaza w glinie wpływa na intensywność czerwonego koloru ceramiki. Są również inne składniki mające wpływ na barwę wyrobów, a ponadto jest ona pochodną technologii wypalania. Intensywność oraz jednolitość barwy pustaków ceramicznych nie jest powiązana z właściwościami wyrobów, na przykład z ich wytrzymałością.
Pustaki mają drążenia. Jeśli układ drążeń jest korzystny ze względu na termikę elementu, to jest niekorzystny pod względem izolacyjności akustycznej i odwrotnie. Dzięki takim właściwościom ceramiki można projektować wyroby z tego samego tworzywa o bardzo różnych parametrach. Przykładowo, drążenia prostokątne równoległe do lica ściany są korzystne pod względem cieplnym i niekorzystne pod względem akustycznym.
W nazwie pustaka ceramicznego jest podana jego szerokość, czyli grubość ściany. Pozostałe dwa wymiary (długość i wysokość) są wielokrotnością modułu budowlanego, czyli 250 mm, np. pustak o długości 375 mm ma półtora raza większą długość niż wartość modularna. Podobnie jest z wysokością. Wysokość pustaka najczęściej równa jest 238 lub 249 mm. Jest to wartość modułu pomniejszona o grubość spoiny poziomej: 12 mm w przypadku spoiny zwykłej lub 1 mm dla pocienionej.
Ściany nośne muszą mieć odpowiednią grubość i wytrzymałość konstrukcyjną, żeby móc przenieść obciążenia m.in. od stropu i kondygnacji położonych wyżej. Przyjmuje się, że grubość ściany nośnej wykonanej z pustaków ceramicznych nie powinna być mniejsza niż 25 cm. Ściany działowe są cieńsze. W niektórych przypadkach wystarczy, jeśli ściana nośna będzie miała grubość 20 lub 19 cm. Z kolei ściana działowa czasem musi być grubsza, np. ze względu na wymagania izolacyjności akustycznej. Ściany działowe z pustaków ceramicznych mają więc grubość 8-25 cm, konstrukcyjne – od 19-20 cm wzwyż.

Wytrzymałość ściany z pustaków

Oprócz grubości, równie ważnym czynnikiem jest wytrzymałość konstrukcyjna ściany, która przede wszystkim zależy od wytrzymałości elementów użytych do jej wzniesienia. W przypadku wyrobów ceramicznych można przyjąć, że wytrzymałość na ściskanie pustaków przeznaczonych do budowy ścian działowych powinna wynosić 10 MPa, nośnych – nie powinna być mniejsza niż 15 MPa. Jeśli ściana działowa ma zapewnić odpowiednią izolacyjność akustyczną, budowana jest z cięższych materiałów, a więc i o wyższej wytrzymałości na ściskanie, czyli 15 lub 20 MPa.
Grubsze ściany konstrukcyjne mogą być wznoszone z pustaków o wytrzymałości 10 MPa i niższej. Spowodowane jest to tym, że wytrzymałość na ściskanie wyrobów ceramicznych jest jednym z kilku czynników, które są brane pod uwagę w trakcie doboru materiału do budowy przegrody o określonych właściwościach użytkowych.

Spoiny murarskie

Pustaki ceramiczne w murze są łączone za pomocą zaprawy i odpowiednio ukształtowanych wyprofilowanych powierzchni. Spoiny pionowe mogą mieć tradycyjną postać albo występować jako kieszenie na zaprawę. Bardzo często stosowane są powierzchnie o specjalnie ukształtowanym profilu, dzięki któremu styki pionowe pustaków nie są wypełnione zaprawą, lecz połączone na pióro i wpust.
Spoiny poziome mogą być grube lub pocienione. W pierwszym przypadku zaprawę murarską kładzie się na całej grubości ściany lub pasami o grubości 8-15 mm. W przypadku spoin pocienionych, czyli o grubości ok. 1 mm, pustaki łączone są na zaprawę klejową. Elementy przeznaczone do łączenia na spoiny pocienione muszą mieć jednakową wysokość. Dlatego po wypaleniu, szlifuje się je do jednego wymiaru. Konieczność szlifowania wynika ze skurczu plastycznie formowanych wyrobów ceramicznych. Ponieważ skurcz nie jest równomierny, wyroby ceramiczne nie mają jednakowej wysokości. Różnice w pustakach przeznaczonych do tradycyjnego murowania niweluje się zmienną grubością zaprawy, w przypadku kleju konieczne jest zastosowanie pustaków szlifowanych.
Warto wiedzieć, że grube spoiny są w pewnym stopniu warstwami amortyzującymi, co sprawia, że budynek jako całość zachowuje się bardziej elastycznie. Ściany wykonane z pustaków szlifowanych są mniej elastyczne. Mury z pustaków łączonych na klej mają też zwykle gorsze właściwości akustyczne i niższą odporność pożarową. Mają za to lepsze właściwości cieplne.

Izolacyjność termiczna ściany z pustaków

Przepisy obowiązujące od 2021 roku zakładają dopuszczalną wartość współczynnika przenikania ciepła U ścian zewnętrznych nie większą niż 0,20 W/(m²K). Między innymi dzięki zastosowaniu ceramiki poryzowanej można wybudować mury jednowarstwowe spełniające ten warunek. Innowacyjne produkty, np. szlifowane pustaki ceramiczne wypełnione wełną mineralną, pozwalają wybudować jednowarstwowy mur o grubości 36 cm charakteryzujący się współczynnikiem U na poziomie 0,20 W/(m²K), o grubości 42,5 cm – 0,16-0,17 W/(m²K).
O wysokiej izolacyjności termicznej ściany decyduje jednak nie tylko sam materiał murowy, ale również system murowania. Do łączenia pustaków szlifowanych stosuje się nowoczesną zaprawę w piance, która umożliwia murowanie na bardzo cienką spoinę i sprawia, że ściana jest termicznie jednolita, co ogranicza niemal do zera ryzyko powstawania mostków termicznych w spoinach.

Ceramiczne elewacje

Fasady ceramiczne stanowią współczesne rozwiązanie, które nie tylko wzbogaca estetyczny design budynków, ale także poprawia ich efektywność energetyczną i trwałość. Często wykonuje się je z cegieł klinkierowych. Cegła klinkierowa to ta, która charakteryzuje się niską nasiąkliwością (mniejszą niż 6%), dużą wytrzymałością mechaniczną oraz wyjątkową odpornością na warunki atmosferyczne. Właściwości zależą od składu surowca użytego do produkcji oraz od bardzo wysokiej temperatury wypalania. Niższa nasiąkliwość cegieł klinkierowych powoduje, że są one bardziej niż licowe odporne na bezpośrednie działanie wody. Dzięki niskiej nasiąkliwości i twardości cegły klinkierowe są też mniej podatne na przebarwienia czy porastanie glonami.
Na elewacje wykorzystuje się też cegły ręcznie formowane. Są to cegły klinkierowe, którym nadaje się spatynowany, postarzany wygląd. Są dziś szczególnie pożądane ze względu na to, że doskonale imitują wiekowy mur, sprawdzają się w budynkach industrialnych lub na takie stylizowanych.
Tradycyjna cegła ma wymiary 240 x 115 x 71 mm, ale na rynku dostępnych jest wiele wyrobów o nietypowych wymiarach.
Cegły mogą być pełne lub drążone. Cegły drążone, czyli z otworami, są lżejsze od pełnych. Są też tańsze, jednak nie mogą być wszędzie stosowane, np. nie wolno budować z nich kominów czy przewodów wentylacyjnych. Sprawdzą się za to podczas wznoszenia elewacji i przy budowie małej architektury ogrodowej. Produkty z otworami stosuje się również we wnętrzach. Z kolei cegły pełne są uniwersalne, służą do wykonywania wszelkich konstrukcji. Są odporne na najbardziej surowe warunki atmosferyczne.

Stropy ceramiczne

Ceramikę od dawna stosuje się do budowy stropów. Najpierw były to zwykłe cegły, takie same jak do budowy ścian. Potem zaczęto produkować specjalne pustaki stropowe Akermana. Nowoczesne elementy ceramiczne do budowy stropów gęstożebrowych to duże pustaki, którymi wypełnia się pola między prefabrykowanymi elementami nośnymi. Opiera się je na gotowych belkach jak w stropach gęstożebrowych.
Alternatywą dla tych, którzy chcą budować z ceramiki, a jednocześnie zależy im na skróceniu czasu budowy, mogą być prefabrykowane ceramiczne panele stropowe przywożone gotowe na budowę.