Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach z nominacją do Nagrody Architektonicznej UE Mies van der Rohe Award 2026

Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach to jedna z najstarszych polskich scen teatralnych. Premierowe przedstawienie na deskach teatru wystawiono w 1879 r., zaś budowa jego siedziby rozpoczęła się dwa lata wcześniej. Projekt budynku wykonał Franciszek Ksawery Kowalski, ceniony architekt i uczeń Henryka Marconiego, mistrza XIX-wiecznej architektury w Polsce. Konkurs architektoniczny na przebudowę i rozbudowę siedziby teatru rozpisano w 2017 r., a sama inwestycja miała połączyć renowację zabytkowego obiektu z modernizacją odpowiadającą na potrzeby współczesnej instytucji teatralnej. Głównym założeniem projektu autorstwa pracowni WXCA, która zwyciężyła w konkursie, było wydobycie walorów architektonicznych teatru oraz wykreowanie nowej jakości: poszerzenie możliwości inscenizacyjnych za pomocą nowoczesnej technologii scenicznej.

Program przeprowadzonych prac objął przywrócenie historycznego wystroju wnętrz teatru poprzez renowację zabytkowych detali architektonicznych oraz rekonstrukcję elementów dekoracyjnych. Starannie odrestaurowana została XIX-wieczna fasada – na którą po ponad 60 latach powróciły charakterystyczne rzeźby czterech muz teatralnych. Dawny blask odzyskały reprezentacyjne foyer i klatki schodowe. Teatr zyskał innowacyjne technologie sceniczne: sześciometrową scenę obrotową, mobilne audytoria i zestaw sześciu dwupoziomowych zapadni. W wyniku nadbudowy i adaptacji sąsiedniej kamienicy – przestrzeń Dużej Sceny została powiększona ponad dwukrotnie. Placówka zyskała również drugą, współczesną scenę, a także dwie sale prób, studio nagrań, warsztaty scenograficzne, podziemne, dwukondygnacyjne magazyny i pomieszczenia techniczne, pokoje rezydencyjne dla artystów. Renowacji poddano również garderoby.