Idealny nóż kuchenny. Jaki wybrać?

Wybór noży kuchennych jest naprawdę ogromny. Nasz przegląd zacznijmy od szefa kuchni – i nie chodzi tu oczywiście o najważniejszą w kuchni osobę, ale o duży nóż z szeroką klingą (to ta część z ostrzem) i tzw. brodą, czyli fragmentem klingi wystającym poza rączkę. Można go używać niemal do wszystkiego: mięsa, warzyw, wędlin, ryb. Ze względu na wielkość bywa jednak nieporęczny dla osób niewprawionych lub drobnych. Dla nich lepszy będzie nóż uniwersalny, z trochę węższą klingą.

Bardziej zróżnicowane kształty i wielkość mają noże do zadań specjalnych. Najdłuższy jest nóż do pieczywa; łatwo go rozpoznać po ząbkowanym ostrzu, które poradzi sobie nawet z chrupką skórką świeżego chleba. Do warzyw i owoców służy niewielki nóż z ostrzem prostym (np. do jabłek) lub ząbkowanym (m.in. do krojenia warzyw z twardą skórką). Z kolei noże do filetowania mięsa i ryb, czynności uważanej za jedną z najtrudniejszych w kuchni, mają wąską, ale sztywną klingę. Producenci oferują też coraz więcej noży o jeszcze węższej specjalizacji, np. do serów czy skrobania ryb. Mogą się okazać niezwykle przydatne, jeśli dany produkt często gości na naszym stole.
Coraz popularniejsze stają się noże japońskie (nazywane azjatyckimi) o bardzo cienkiej klindze i wyjątkowo ostrym ostrzu. Mogą mieć różną wielkość i kształt, a w związku z tym – różne przeznaczenie. Coraz rzadziej w domach stosuje się natomiast tasaki, ostre noże z bardzo szeroką klingą służące do rozdrabniania mięsa wraz z kośćmi; ponieważ większość z nas kupuje mięso już pocięte na mniejsze kawałki, nie jest to narzędzie niezbędne.

Dobry nóż? Nie tylko stalowy

Przede wszystkim nóż powinien być ostry i trwały. Czy taki będzie, zależy od materiału, z jakiego został wykonany, a ściślej mówiąc – jego klinga.

• Nóż ze stali nierdzewnej lub węglowej. Stal jest odporna na rdzę i uszkodzenia mechaniczne. Nożeze stali nierdzewnej nie wchodzą w reakcję z obrabianymi produktami, te ze stali węglowej mogą się odbarwiać pod wpływem kwaśnej żywności. Długo pozostają ostre, a stępione można naostrzyć prostą domową ostrzałką.
• Nóż ceramiczny. Noże ceramiczne są bardzo wytrzymałe i długo pozostają ostre (niestety, kiedy się stępią, należy je zanieść do punktu ostrzenia). Nie wchodzą w reakcję z żywnością i są lżejsze od noży stalowych, natomiast upuszczone na podłogę mogą ulec zniszczeniu.
• Nóż tytanowy. Tytan to bardzo wytrzymały materiał; wykonany z niego nóż długo się nie stępi (i podobnie jak stalowy można go naostrzyć samemu). Ta bardzo dobra jakość wiąże się co prawda z wyższą ceną, ale taka inwestycja może się opłacić, bo nóż będzie nam służył wiele lat.

Noże: A to ciekawe!

Nóż towarzyszy nam od czasów prehistorycznych. Najpierw był to zaostrzony z jednej strony kamień, który z czasem został zastąpiony przez metal. Z początku służył człowiekowi jako broń i narzędzie myśliwskie, później zaczęto go używać podczas obróbki pokarmów.

Długa historia człowieka i noża zaowocowała wieloma przesądami związanymi z tym przedmiotem. Najpopularniejszy z nich przestrzega, że danie komuś noża w prezencie może sprowadzić na obdarowanego nieszczęście lub uciąć relacje między nim a „dawcą”. Według innego przesądu noża nie należy zostawiać na noc na stole, bo jest to zaproszenie dla złodzieja. Natomiast gdy dwa leżące na blacie noże się skrzyżują – nieszczęście murowane!

Narzędzie to stało się też bohaterem wielu przysłów i powiedzonek. I tak mając nóż na gardle, znajdujemy się w trudnej sytuacji, niedającej nam wyboru. Wbijając komuś nóż w plecy, przyczyniamy się do czyjejś klęski, podstępnie go zdradzamy. Natomiast gdy nóż nam się otwiera w kieszeni, to znaczy, że coś nas bardzo zdenerwowało.

Noże trzeba myć i wycierać do sucha tuż po użyciu. Niektórych nie powinniśmy myć w zmywarce (informacji o tym szukajmy na opakowaniu). Po umyciu odkładamy je w takie miejsce, aby ostrze nie stykało się z innymi metalowymi przedmiotami. Najlepiej przechowywać je w bloku lub w szufladzie z oddzielną przegródką.