Nowe przepisy o czujnikach dymu i czadu. Co muszą wiedzieć właściciele mieszkań?

Zmiany dotyczą zarówno nowych budynków, jak i tych już użytkowanych. Od końca 2024 roku czujniki muszą być montowane w nowo budowanych domach i mieszkaniach, natomiast w istniejących lokalach obowiązek ten będzie obowiązywał najpóźniej od 1 stycznia 2030 roku.

Nowe regulacje mają zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców i wprowadzić powszechny system wczesnego ostrzegania przed pożarem oraz niebezpiecznym stężeniem tlenku węgla.

Dlaczego wprowadzono obowiązkowe czujniki dymu i czadu?

Statystyki pokazują, że zagrożenie wciąż jest bardzo duże.

Według danych Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej tylko w 2024 roku w budynkach mieszkalnych doszło do prawie 30 tysięcy pożarów, a strażacy ponad 4 tysiące razy interweniowali w związku z emisją tlenku węgla.

Do najczęstszych przyczyn pożarów należą:

• nieostrożne obchodzenie się z ogniem
• usterki pieców i urządzeń grzewczych
• wadliwe instalacje elektryczne
• niewłaściwe użytkowanie sprzętów grzewczych

W 2024 roku odnotowano również:

• ponad 12 tysięcy pożarów związanych z urządzeniami na paliwo stałe
• około 5 tysięcy pożarów spowodowanych wadami instalacji elektrycznych

Dlatego czujniki dymu i czadu mają działać jako system wczesnego ostrzegania, który poinformuje o zagrożeniu nawet wtedy, gdy domownicy jeszcze go nie zauważą.

Od kiedy czujniki będą obowiązkowe?

Nowelizacja rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 listopada 2024 roku wprowadza konkretne terminy obowiązywania przepisów.

Najważniejsze daty to:

• Od końca 2024 roku – każdy nowy dom lub mieszkanie musi być wyposażone w co najmniej jeden czujnik dymu.
• Do 1 stycznia 2030 roku – czujniki dymu będą musiały znaleźć się we wszystkich istniejących mieszkaniach i domach w Polsce.
• Od 30 czerwca 2026 roku – czujniki będą obowiązkowe wcześniej w pomieszczeniach mieszkalnych, w których świadczone są usługi hotelarskie oraz w pomieszczeniach z urządzeniami spalającymi paliwo.

Obowiązek montażu dotyczy:

• właścicieli domów jednorodzinnych
• właścicieli mieszkań w blokach
• właścicieli lokali przeznaczonych na wynajem

Gdzie montować czujniki dymu i czadu?

Przepisy określają minimalne wymagania, ale specjaliści zwracają uwagę, że dla pełnego bezpieczeństwa warto zastosować więcej urządzeń niż wymagane minimum.

Eksperci zalecają, aby:

• czujniki dymu instalować na suficie, ponieważ dym podczas pożaru unosi się do góry
• czujniki tlenku węgla montować na ścianie w strefie oddychania

Według specjalistów najlepszym rozwiązaniem jest instalacja czujników w większości pomieszczeń mieszkalnych – z wyjątkiem kuchni i łazienki.

„To minimalny poziom zabezpieczenia. Czujki dymu powinny być montowane we wszystkich pomieszczeniach, z wyjątkiem kuchni i łazienki. Koszt urządzenia jest znacznie niższy niż remont po pożarze, a przede wszystkim czujka może uratować życie.”

Kamil Kwosek, rzeczoznawca ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych

Jakie czujniki dymu i czadu wybrać?

Czujniki są dziś łatwo dostępne i stosunkowo niedrogie. Przy wyborze warto jednak zwrócić uwagę na certyfikaty i normy bezpieczeństwa.

Najważniejsze oznaczenia to:

• EN 14604 – norma dla czujników dymu
• PN-EN 50291 – norma dla czujników tlenku węgla
• CE – potwierdzenie zgodności z przepisami UE
• znak budowlany B – dopuszczenie do stosowania w Polsce
• certyfikat CNBOP-PIB – potwierdzenie testów bezpieczeństwa

„W nowoczesnych czujnikach stosuje się baterie litowe, które mogą działać nawet do 10 lat bez wymiany. Pod koniec okresu eksploatacji urządzenie informuje o konieczności wymiany.”

Paweł Warski, Ei Electronics

Czujniki dymu i czadu – nowy standard bezpieczeństwa

Obowiązek montażu czujników dymu i tlenku węgla oznacza realną zmianę w standardach bezpieczeństwa polskich domów. Do tej pory ich instalacja była dobrowolna, teraz stanie się elementem wymaganym przepisami.

„Czujka dymu lub czujka tlenku węgla – za niewielkie pieniądze – może uratować życie i ostrzec nas w porę przed zagrożeniem.”

st. bryg. Karol Kierzkowski, rzecznik prasowy Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej

W ramach działań edukacyjnych państwo prowadzi również program wsparcia. Strażacy dystrybuują 140 tysięcy czujników dymu i czadu, które trafiają bezpłatnie do najbardziej potrzebujących mieszkańców.

Nowe przepisy mają jeden cel – zwiększyć bezpieczeństwo w domach i sprawić, że system wczesnego ostrzegania stanie się standardem w polskich mieszkaniach.