Jak wybrać wiertarkę

Oprócz wiercenia w drewnie, metalu, betonie - dzięki dodatkowemu wyposażeniu - wiertarkę możemy użyć do mieszania farb i zapraw, szlifowania, polerowania, szybkiego dokręcania śrub i wkrętów.

Fukcjonalność kontra cena

W supermarketach budowlanych i sklepach z narzędziami znajdziemy kilkadziesiąt różnych modeli wiertarek w cenach od ok. 60 zł do ponad 500 zł. Przymierzając się do zakupu takiego elektronarzędzia, stajemy przed problemem, który typ wybrać i w jakim stopniu wysoka cena odpowiada funkcjonalności i trwałości tego urządzenia.

Większość producentów wyraźnie wyróżnia elektronarzędzia przeznaczone do prac domowych i dla profesjonalistów. Te ostatnie są znacznie droższe i przeznaczone do ciągłej pracy w warsztatach rzemieślniczych, usługowych.

Do prac domowych w zupełności wystarczą wiertarki dla majsterkowiczów, choć i w tej grupie wyrobów znajdziemy modele w różnych cenach i z różnym wyposażeniem.

Na cenę wpływa też to, czy sprzęt jest markowy, pochodzący o znanego producenta, czy też sprzedawany pod firmą handlową. Wyroby najtańsze mają przede wszystkim mniejszą trwałość, ale jeśli zamierzamy korzystać z nich okazjonalnie, mogą spełnić nasze oczekiwania.

Większość wiertarek oprócz funkcji wiercenia ma wbudowany mechanizm udarowy umożliwiający wiercenie w betonie, cegle.

Najpopularniejsze są zębatkowe mechanizmy udarowe, które wywołują niewielki ruch poosiowy wiertła z dużą częstotliwością. Drgania te kruszą wiercony materiał, a ruch obrotowy wiertła umożliwia zagłębianie się i usuwanie pokruszonego materiału.

Bardziej efektywne są mechanizmy elektropneumatyczne, w których bijak poruszany sprężonym powietrzem uderza w obsadę wiertła. Ze względu na znaczną energię udarów w takich wiertarkach montowane są specjalne uchwyty do wierteł, a i same wiertła mają inną część mocującą tzw. uchwyt SDS.

Zakup takiej drogiej wiertarki z elektropneumatycznym mechanizmem udarowym będzie miał sens, jeśli przewidujemy wiercenie dużej liczby otworów w betonie, np. przy samodzielnym montażu sufitu podwieszanego, układaniu okładzin ściennych na betonowych murach.

Co umie wiertarka

Standardowym wyposażeniem większości wiertarek jest elektroniczna regulacja obrotów i przełącznik lewo - prawo. Dzięki tym funkcjom możemy dostosować obroty do rodzaju wierconego materiału, używanych akcesoriów, a także wkręcać i wykręcać śruby i wkręty.

Jednak skuteczność tej regulacji jest różna, zależnie od rodzaju zamontowanego systemu elektronicznego. W najprostszych rozwiązaniach obroty zależą nie tylko od nastawionej wartości, ale i oporów wiercenia. W efekcie przy nastawionych niskich obrotach i dużym obciążeniu wiertarka może się zatrzymywać.Wymaga to nabycia pewnej wprawy przy posługiwaniu się taką regulacją, zwłaszcza przy wkręcaniu wkrętów.

Bardziej rozbudowane układy regulacji umożliwiają utrzymanie stałych obrotów niezależnie od obciążenia - oczywiście w zakresie mocy, jaką dysponuje wiertarka. Z reguły wiertarki takie mają dwa zakresy regulacji - wyższych obrotów wykorzystywanych przy wierceniu i niższych, gdy dokręcamy śruby i wkręty.

Do wkręcania szczególnie przydatny będzie sprzęt wyposażony w regulację momentu obrotowego. Umożliwia on dokręcanie ze stałą, nastawioną siłą, co zapobiega np. zerwaniu gwintu, uszkodzeniu łączonych materiałów.

Wiertarki większej mocy mogą mieć wbudowaną przekładnię mechaniczną umożliwiającą uzyskanie dwóch zakresów obrotów. Zaletą takiego rozwiązania jest wyższy moment obrotowy na pierwszym biegu, a więc możliwość większego obciążenia przy wierceniu otworów o dużej średnicy, mieszaniu gęstych zapraw.

Coraz popularniejszą grupę wiertarek stanowi sprzęt akumulatorowy, który nie wymaga podłączania kablem do sieci elektrycznej. Choć wydajność i zakres stosowania jest mniejszy niż w urządzeniach sieciowych, to ze względu na wygodę posługiwania się nimi chętnie kupujemy je, gdy zamierzamy prowadzić drobne prace w domu i ogrodzie.

Porównajmy parametry

Na potrzeby domowe najchętniej kupujemy wiertarki o mocy silnika 500-600 W. Wystarcza bowiem do prowadzenia większości robót. Trzeba pamiętać, że podawana moc odpowiada mocy pobieranej z sieci - moc efektywna (na uchwycie narzędziowym) stanowi 50-60 proc. tej wartości i niektórzy producenci podają obie te wielkości.

Wiertarki o mocy ponad 650 W mają najczęściej przekładnie dwubiegowe i warto je kupić, gdy przewidujemy wykorzystanie ich do cięższych prac (wiercenie w drewnie i murze otwornicami, mieszanie zapraw).

Prędkości obrotowe podawane są przy pracy bez obciążenia i wynoszą najczęściej 2,5-2,8 tys. obr./min. Warto pamiętać, że wiertarki o takich samych mocach, ale różnych obrotach nominalnych, będą miały różne momenty obrotowe - im mniejsze obroty, tym większe opory pracy będą mogły pokonać.

Podawane w instrukcjach obsługi dopuszczalne średnice wierteł do wiercenia w metalu, drewnie lub betonie należy traktować orientacyjnie, gdyż przy delikatnym wierceniu i użyciu specjalnych wierteł możemy robić znacznie większe otwory.

Ważna natomiast jest średnica uchwytu wiertarskiego, gdyż od tego zależy maksymalna średnica części chwytnej narzędzi roboczych.Wynosi ona najczęściej 10 lub 13 mm. Tylko w wiertarkach o dużej mocy montowane są uchwyty 16-milimetrowe.

Sam uchwyt może mieć konstrukcję tradycyjną - narzędzia robocze mocowane są za pomocą kluczyka, lub nowszą, zaciskaną tylko ręką. Ten ostatni system mocowania jest jednak mniej pewny, zwłaszcza gdy pracujemy z włączonym udarem.

Do wiertarki dołączane jest często przydatne wyposażenie ułatwiające pracę. Dodatkowa rękojeść pozwala na pewniejsze uchwycenie sprzętu, a wskaźnik głębokości wiercenia ogranicza zagłębianie się wiertła w materiał. Zlokalizowany w uchwycie pojemnik na wiertła i końcówki do wkręcania oraz zaczep na kluczyk pozwalają na przechowywanie tych akcesoriów łącznie z wiertarką.

Niezbędne narzędzia robocze

Nawet najlepsza wiertarka będzie nieprzydatna, jeśli nie zamocujemy w uchwycie odpowiedniego elementu roboczego. Oprócz wierteł do metalu, drewna i betonu możemy kupić mieszadła do farb i zapraw, krążki elastyczne pozwalające na założenie papieru ściernego i szlifowanie powierzchni, obrotowe szczotki druciane, otwornice do wycinania dużych otworów.

Podobnie jak same elektronarzędzia również elementy robocze mają bardzo zróżnicowaną trwałość - od profesjonalnych po narzędzia do jednorazowego użytku. Kupując je, weźmy więc pod uwagę przewidywaną intensywność wykorzystania, gdyż różnice cenowe są bardzo duże.

Najlepiej kupić podstawowe narzędzia robocze dobrej, choć niekoniecznie profesjonalnej jakości, gdyż szybko tępiącym się wiertłem czy rozlatującym mieszadłem możemy nie skończyć nawet drobnych prac.

Jakość narzędzi wpływa też na trwałość wiertarki, która przy tępych wiertłach będzie bardziej obciążona, a nawet może dojść do uszkodzeń uchwytu czy pokaleczenia.

Zwracajmy uwagę na dopuszczalne prędkości obrotowe tarcz i narzędzi o dużej średnicy, bo przy nadmiernych obrotach mogą one ulec niebezpiecznemu dla otoczenia zniszczeniu.

Do precyzyjnych prac z małymi przedmiotami przydatny będzie statyw do wiertarki wyposażony w imadło lub zaciski mocujące. Do stacjonarnej pracy służą też uchwyty stałe lub obrotowe umożliwiające np. szlifowanie drobnych elementów, ostrzenie narzędzi. Statywy i uchwyty mają standardowy rozmiar części mocującej wiertarkę i umożliwiają zamocowanie w nim sprzętu różnych firm.