Mural w domu – innowacyjne podejście do aranżacji wnętrz

Obecnie murale stanowią nie tylko sztukę uliczną. Stają się bowiem elementem wystroju domu czy mieszkania. Są one również prezentowane m.in. w galeriach, jak w Galerii Zachęta w Warszawie. Jest to kierunek rozwoju sztuki ulicznej, która coraz bardziej wchodzi także do wnętrz, w których mieszkamy.

Narodziny murali – „Evviva l’arte!”

Współczesna sztuka murali narodziła się na początku XX. wieku w Meksyku. Ozdabiano nimi wszystkie budynki, nawet urzędy. Malowidła z tamtego okresu nawiązywały między innymi do kultury prekolumbijskiej czy rytuałów. Wśród najsławniejszych artystów z Meksyku wyróżnia się szczególnie Diego Riverę czy José Orozco. Po dziś dzień murale z tego kraju należą do najsławniejszych[1].

Jednak Polska również może się pochwalić wieloma sławnymi na cały świat muralami. Wiele ich spotkać można w Łodzi, Warszawie czy Białymstoku. W stolicy na przykład jest mural zatytułowany „Kamień i co?” Wiktora Malinowskiego. Powstał on na ścianie budynku, który niegdyś znajdował się na terenie getta warszawskiego. Przedstawia napis „kamień i co” oraz czerwony balon wzlatujący do nieba. To symbol trudnej przeszłości Warszawy[2]. Innym sławnym dziełem street artu jest „Dziewczyna z konewką” Natalii Rak, który to mural znaleźć można w Białymstoku.

Sztuka street artu we wnętrzach

Czy można przenieść sztukę publiczną do mieszkania czy domu? Jak najbardziej! Mural w formie malowidła ściennego będzie piękną ozdobą każdego pomieszczenia. Swoboda myślenia poza schematami jest wyzwalająca. Jeśli nie ma jednej słusznej drogi, możemy być kimkolwiek chcemy. Czas na kreatywność, eksperymenty i zabawę, aby wprowadzić odrobinę radości do naszego życia[3]. Barwy są w stanie idealnie oddać osobowość człowieka, jego pasje, pragnienia czy potrzeby.

Zatem mural  stać się może integralną częścią domu. Łazienki, sypialni czy salonu, ale także pokoju dziecięcego. Twoja przestrzeń, Twoje tempo – w myśl motywu przewodniego Kolorów Roku 2026 AkzoNobel. To jest najważniejsze, by mural zaprezentowany w mieszkaniu oddawał duszę osób, je zamieszkujących.

Murale jako część wystawy w Galerii Zachęta

Sztuka uliczna stała się także ważnym elementem nowej wystawy w Galerii Zachęta w Warszawie zatytułowanej O czym wspólnie marzymy? Globalne związki – porzucone przyjaźnie. Celem jest, by na nowo spojrzeć na światowe relacje artystyczne w czasach PRL. Jak czytamy na stronie Zachęty – Współcześni artyści i artystki konfrontują te historie z teraźniejszością pytając, co zostało z „internacjonalistycznych przyjaźni” sprzed 1989 i jak mogą one kształtować nasze wyobrażenia wspólnej przeszłości.

Kuratorzy wystawcy oraz artyści stawiają sobie pytanie między innymi o rolę instytucji kultury wtedy i dziś. Jest to swego rodzaju refleksja dotycząca polityk kulturalnych PRL-u. Jednak przede wszystkim zwiedzający mają możliwość zastanowić się, jaki potencjał ma sztuka w zależności od miejsca i czasu.

Murale, które powstały w ramach wystawy „O czym wspólnie marzymy? Globalne związki — porzucone przyjaźnie” w Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki, tworzyliśmy z myślą o tym, by przestrzeń galerii stała się miejscem intensywnego dialogu z rzeczywistością. Praca nad muralami we wnętrzu, a nie w przestrzeni publicznej, to zupełnie inne doświadczenie – tutaj mural nie jest tłem miasta, lecz częścią wystawy, współtworzy jej narrację. Wymaga to większej wrażliwości na kontekst, światło i relację z innymi dziełami. W Zachęcie murale stają się komentarzem do współczesnych wydarzeń – wojen, migracji, doświadczeń traumy i pamięci zbiorowej – stanowią formę refleksji, ale też przestrzeni otwartej na dodatkowe działania w ramach programu publicznego. Do ich realizacji wykorzystaliśmy farby firmy AkzoNobel – partnera naszej wystawy – mówi Taras Gembik, jeden z kuratorów wystawy.

Na jednym z murali, wśród wielu wyrazistych odcieni, można dostrzec, inspirowany  jednych z Kolorów Roku 2026 AkzoNobel – Atlantycką mgłę. Paul van Boven, Managing Director Central Europe North i DACH w AkzoNobel Decorative Paints mówi - Po udanej współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie, coraz więcej instytucji kultury zgłasza się do nas z propozycją współpracy, co jest wyraźnym dowodem rosnącego zaufania i uznania, jakim Dulux Professional cieszy się w świecie sztuki i kultury. Tym razem z dumą wspieramy Zachętę – Narodową Galerię Sztuki w nadchodzącej wystawie O czym wspólnie marzymy? Globalne związki – porzucone przyjaźnie. Ten projekt będzie naprawdę wyjątkowy – inny niż wszystkie, które wspieraliśmy wcześniej – ponieważ nasza farba stanie się częścią samego dzieła sztuki. Dodaje - Trzy grupy artystyczne z różnych stron świata zostały zaproszone do przekształcenia monumentalnych ścian Zachęty w oryginalne murale, wykorzystując około 300 litrów farby Dulux Professional.

Murale, mimo że są pomyślane jako część przestrzeni publicznej, można zaadoptować również do sztuki wnętrza, aranżacji danego mieszkania czy domu. Wszystko zależy od potrzeby i pomysłu na swoją przestrzeń. Ale czemu by nie spróbować?

[1] https://sites.bc.edu/historicalcommons/2022/10/04/modern-murals-history-unknown/
[2] https://label-magazine.com/sztuka/artykuly/murale-w-polsce-przewodnik
[3] AKZONOBEL DECORATIVE PAINTS GLOBAL AESTHETIC CENTER PRESENTS COLOURFUTURESTM 2026, s. 22, tłum. własne.