Porada eksperta – jak usztywnić ściany szczytowe?

Tomasz Rybarczyk, architekt i inżynier budownictwa z 25-letnim doświadczeniem; ma uprawnienia do projektowania i kierowania budową bez ograniczeń w zakresie konstrukcyjno-budowlanym oraz uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności architektonicznej; pełni funkcję kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego; rzeczoznawca budowlany w zakresie projektowania i wykonawstwa; projektuje, opracowuje ekspertyzy, opinie techniczne, wykonuje świadectwa charakterystyki energetycznej

Budynki jednorodzinne często mają dachy o dosyć dużym kącie nachylenia, pozwalającym wygodnie zagospodarować poddasze użytkowe. Jeśli dach jest dwuspadowy, w domu są ściany szczytowe, które trzeba odpowiednio wzmocnić.

Ściany szczytowe
Przestrzeń poddasza często zamykają z boków trójkątne lub trapezowe ściany murowane, będące przedłużeniem krótszych ścian parteru, zwane szczytami lub ścianami szczytowymi
Tomasz Rybarczyk

Ściany szczytowe najczęściej są obciążone płatwiami. Ponieważ mają dosyć dużą powierzchnię, przejmują obciążenia wiatrem. Działają na nie siły dynamicznych podmuchów wiatru, w postaci ssania i parcia wiatru, w różnych kierunkach. Dodatkowo, przy krawędziach ścian występują większe obciążenia (tzw. krawędziowe), ponieważ następują tam zawirowania wiatru.
Obciążenia wiatrem są bardzo niekorzystne dla ścian – w szczególności dla nieobciążonych lub słabo obciążonych pionowo. Należy pamiętać, że niekiedy działają też na nie obciążenia w postaci huraganów i trąb powietrznych.
Ściany szczytowe powinny być odpowiednio usztywnione. Usztywnieniem dla nich może być ściana wewnętrzna nośna przemurowana ze ścianą szczytową. Jeśli jej nie ma, ścianę szczytową usztywnia się elementami żelbetowymi w postaci wieńców żelbetowych, nadproży żelbetowych oraz trzpieni (słupów żelbetowych). Taki układ usztywnień i dokonanie podziału ściany szczytowej na mniejsze murowane fragmenty jest dosyć skutecznym rozwiązaniem, by ściany się nie przewróciły w trakcie murowania, przed wykonaniem pokrycia dachowego, ani później – w trakcie użytkowania budynku.

Popularne metody usztywnień

Usztywnienia ścian szczytowych wykonuje się zawsze jako rozwiązanie indywidualne. Wpływ na nie ma geometria ściany (jej grubość i gabaryty), wymiary oraz rozmieszczenie w niej okien, drzwi balkonowych lub portfenetrów czy innych elementów (np. wieńców w ścianach kolankowych). Projektant powinien też uwzględnić strefę wiatrową, w której dom będzie budowany, czyli przyjąć odpowiednie założenia projektowe dotyczące obciążenia wiatrem.

W ścianach szczytowych najczęściej wykonuje się następujące metody usztywnień:

  1. Prowadzi się wieńce jako przedłużenie tych w ścianach kolankowych.
  2. Jeśli ściany szczytowe mają otwory na okna czy drzwi balkonowe, portfenetry albo inne duże przeszklenia, nadproża robi się jako żelbetowe na całej długości nad otworami.
  3. Od góry ściany szczytowej prowadzi się skośne wieńce obwodowe.
  4. Jeśli w ścianach są dwa otwory, trzpienie żelbetowe planuje się wokół otworów.
  5. Jeśli ściany szczytowe mają otwory na okna lub drzwi balkonowe albo inne duże przeszklenia, trzpienie żelbetowe wstawia się po obu stronach otworów.
  6. Pod płatwiami robi się wieniec żelbetowy i/lub trzpienie żelbetowe.


Wykonywanie żelbetowych usztywnień

Przy wykonywaniu usztywnień zazwyczaj układa się zbrojenie konstrukcyjne. Czasem – ze względu na nośność nadproża – potrzebny jest większy, niż to wynika z warunków konstrukcyjnych, przekrój poprzeczny zbrojenia.
Podczas przygotowywania żelbetowych usztywnień ścian szczytowych należy przestrzegać zaleceń dotyczących klasy i gatunku stali zbrojeniowej oraz klasy betonu, a także zachowania średnic i rozmieszczenie zbrojenia.
Ważne jest też, by zbrojenie było właściwie zakotwione, miało odpowiednie zakłady i zachowywało ciągłość. Dotyczy to również umieszczenia zbrojenia i zachowania minimalnej otuliny. Istotne jest także właściwe przygotowanie szalunków, by wylane elementy żelbetowe zachowały prostoliniowość i nie zostały powypierane przez zagęszczaną mieszankę betonową podczas układaniu betonu. Istotne jest zagęszczenie i odpowietrzenie mieszanki betonowej za pomocą wibratora buławowego.
Zbrojenie przed ułożeniem betonu powinno być sprawdzone przez kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeśli taki jest.
Należy pamiętać, że ściany szczytowe powinny być tak wykonane, by można było ocieplić przestrzeń połaci dachowej znajdującej się nad nimi. Nie mogą być za wysokie (wieńce obwodowe nie powinny wchodzić zbyt wysoko w połać dachową), ponieważ będą wówczas pionowym mostkiem cieplnym. Ponadto ściany powinny być wymurowane zgodnie z zasadami. Elementy murowe powinny być właściwie przewiązane, zaprawa właściwie rozłożona, a dopuszczane odchyłki wymiarowe – zachowane.

    Więcej o:

Skomentuj:

Porada eksperta – jak usztywnić ściany szczytowe?