Zdrowe budynki. Zdrowe życie – Europejczycy o przestrzeniach, w których mieszkają i pracują

Jesienią 2025 roku przeprowadzono badanie „Zdrowe budynki​. Zdrowe życie”, w którym wzięło udział ponad 6 tys. ankietowanych z 6 krajów, w tym 1000 osób z Polski. Jego wyniki jednoznacznie wskazują na narastający problem jakości budynków oraz ich bezpośredni wpływ na zdrowie fizyczne i psychiczne użytkowników. Badanie stanowi punkt wyjścia do kolejnej edycji Barometru Zdrowych Budynków 2026.

Komfort i odporność budynków na zmiany klimatu

Wyniki badania pokazują, że obecne zasoby mieszkaniowe w Europie nie są odpowiednio przygotowane na zmieniające się warunki klimatyczne. Aż 45% respondentów uważa, że ich domy nie radzą sobie z ekstremalnymi upałami, a co czwarty (ok. 25%)  wskazuje na problemy z utrzymaniem komfortu cieplnego zimą. Co istotne, problem ten dotyczy zarówno krajów południowych, jak i północnych, w tym Niemiec czy Wielkiej Brytanii. Odczucia użytkowników odpowiadają danym ekspertów. Wciąż znaczna część europejskich budynków pozostaje nieefektywna energetycznie, a tempo renowacji jest niewystarczające. Jak wskazuje Barometr Zdrowych Budynków 2024, w Polsce problem ten ma szczególnie istotny wymiar – aż 70% budynków nie spełnia standardów efektywności energetycznej, a 15% należy do najniższej klasy energetycznej. Wnioski te jednoznacznie wskazują na konieczność wdrożenia holistycznego podejścia, łączącego cele klimatyczne z troską o zdrowie użytkowników.

Badanie wyraźnie pokazuje, że użytkownicy budynków oczekują zmian systemowych. 6 na 10 Europejczyków postuluje wprowadzenie bardziej rygorystycznych regulacji dotyczących projektowania i utrzymania budynków, aby zapewnić zdrowsze warunki życia. Jednocześnie aż 70% respondentów nie zna żadnych standardów zdrowych budynków, a jedynie 17% deklaruje podstawową wiedzę w tym zakresie.

Oznacza to istotną lukę informacyjną – z jednej strony istnieje silne społeczne zapotrzebowanie na poprawę jakości budynków, z drugiej brakuje wiedzy, jak takie zmiany skutecznie wdrażać.

Środowisko wewnętrzne a zdrowie

Respondenci coraz częściej dostrzegają wpływ warunków wewnętrznych na zdrowie. Ponad połowa pracowników wskazuje, że środowisko pracy wpływa na ich samopoczucie, a 39% badanych podkreśla silny wpływ warunków mieszkaniowych na dobrostan fizyczny i psychiczny. Jednocześnie świadomość ta pozostaje nierównomierna – 59% rodziców nie dostrzega lub nie ma wiedzy o wpływie warunków szkolnych na zdrowie dzieci.

Bariery modernizacji – nie tylko koszty

Aż 31% respondentów wskazuje ograniczenia finansowe jako główną przeszkodę w poprawie jakości budynków. Istotną rolę odgrywają również czynniki pozafinansowe. Jednak 14% badanych deklaruje brak wiedzy o dostępnych rozwiązaniach, a 13% nie ma pewności, które działania są najbardziej efektywne. Wyniki te pokazują, że skuteczna transformacja budynków wymaga nie tylko finansowania, ale również szeroko zakrojonych działań edukacyjnych oraz uproszczenia dostępu do sprawdzonych rozwiązań.

Jednocześnie to samo badanie wskazuje, że aż 44% Europejczyków nie rozważa zmiany miejsca zamieszkania, nawet jeśli ich warunki mieszkaniowe nie są optymalne. W praktyce oznacza to, że kluczowym kierunkiem działań powinna być modernizacja istniejących budynków, a nie jedynie rozwój nowych inwestycji.

Polska na tle Europy

Na tle innych krajów Polska wyróżnia się wysokim poziomem własności nieruchomości (ok. 33% ankietowanych to właściciele nieruchomości), ale jednocześnie znaczącymi wyzwaniami środowiskowymi. Blisko 28% respondentów wskazuje na złą jakość powietrza wewnętrznego w swoich domach, a ponad 10% na problemy z jakością wody.

Jednocześnie 36,5% Polaków deklaruje, że prowadzi lub planuje remont swoich domów, co świadczy o rosnącej świadomości potrzeby zmian. Najczęściej podejmowane działania obejmują poprawę wentylacji (39%) oraz instalację systemów oczyszczania powietrza (28,8%).

Dane te znajdują potwierdzenie w Barometrze Zdrowych Budynków, zgodnie z którym co czwarty Polak jest narażony na niekorzystne warunki środowiska wewnętrznego, takie jak nadmierny hałas, brak światła dziennego czy niewystarczająca wentylacja.

Konieczność przyspieszenia renowacji

Wyniki badania jednoznacznie pokazują, że modernizacja istniejących budynków jest nie tylko koniecznością klimatyczną, ale również społecznym oczekiwaniem. Kluczowe znaczenie ma jednak zapewnienie użytkownikom realnego wsparcia w procesie renowacji.

Odpowiedzią na te potrzeby są inicjatywy rynkowe, takie jak program WYmieniaMY, realizowany przez producenta okien dachowych VELUX Polska. Program ten kompleksowo wspiera właścicieli domów w procesie wymiany okien dachowych – od doradztwa technicznego, przez dobór rozwiązań dopasowanych do indywidualnych potrzeb, aż po organizację montażu przez sprawdzonych wykonawców.

Istotnym elementem programu jest również wsparcie informacyjne w zakresie dostępnych źródeł finansowania, w tym programu „Czyste Powietrze”. Dzięki temu użytkownicy otrzymują nie tylko dostęp do nowoczesnych rozwiązań poprawiających dostęp światła dziennego i świeżego powietrza, ale także realną pomoc w przejściu przez proces inwestycyjny.

Raport potwierdza, że zdrowe budynki stają się jednym z kluczowych tematów społecznych i regulacyjnych w Europie. Użytkownicy oczekują wyższych standardów, lepszej jakości środowiska wewnętrznego oraz większej odporności budynków na zmiany klimatyczne.

Metodologia badania

Badanie zostało przeprowadzone przez YouGov we wrześniu 2025 roku na próbie 6 102 dorosłych mieszkańców Danii, Francji, Niemiec, Polski, Włoch i Wielkiej Brytanii. W każdym kraju przebadano co najmniej 1 000 osób, uwzględniając zróżnicowanie pod względem wieku, płci, miejsca zamieszkania oraz statusu mieszkaniowego.