Rozbudowa bliźniaka czy to samowola budowlana?

red.12-11-2021 09:00

Jestem właścicielem połówki bliźniaka. Sąsiad postanowił rozbudować swoją część domu według własnego pomysłu, bez żadnego projektu. Czy wolno mu to zrobić bez pozwolenia? Paweł R., Krzywań

Samowola budowlana

Będzie taryfa ulgowa na stare samowole budowlane. Uproszczone postępowanie legalizacyjne dotyczy obiektów, w przypadku których zakończono budowę co najmniej 20 lat temu. By skorzystać z abolicji budowlanej, trzeba będzie załatwić formalności w nadzorze budowlanym – dostarczyć dokumenty legalizacyjne w terminie nie krótszym niż 60 dni. Te dokumenty to:

oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego,ekspertyza techniczna, sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania.

Nowe postępowanie legalizacyjne nie będzie mogło zostać wszczęte, jeżeli przed datą wejścia w życie nowelizacji został wydany w stosunku do danej samowoli nakaz rozbiórki.

Samowola budowlana - tylko pozwolenie

Na rozbudowę, podobnie jak na budowę, odbudowę, nadbudowę i przebudowę obiektu budowlanego, trzeba mieć pozwolenie, które wydaje starosta powiatu (w formie decyzji administracyjnej). Po złożeniu przez inwestora wniosku o wydanie pozwolenia ma on dwa miesiące na wydanie decyzji. Do prac można przystąpić, jeśli decyzja jest pozytywna i po odczekaniu 14 dni od dnia doręczenia, by się uprawomocniła.

Samowola budowlana - pozwolenie lub zgłoszenie

Zamiar wznoszenia budynków gospodarczych, wiat oraz altan o powierzchni zabudowy do 10 m2 (przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki) trzeba zgłosić w starostwie powiatowym przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Podobnego zgłoszenia wymaga również budowa ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych oraz innych miejsc publicznych, a także ogrodzeń o wysokości przekraczającej 2,2 m. Jeśli w ciągu 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia organ nie wniesie sprzeciwu (w drodze decyzji), można rozpocząć prace budowlane.

Jak zalegalizować samowolę budowlaną?

Nadzór budowlany może nakazać rozbiórkę samowolnie zbudowanego obiektu lub jego części. Może, ale nie musi, ponieważ znowelizowane w zeszłym roku Prawo budowlane dopuszcza zalegalizowanie samowoli. Jest to możliwe, jeśli:

zbudowany obiekt nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani przepisów, w tym techniczno-budowlanych,
inwestor przedstawi dokumenty wymagane przy występowaniu o pozwolenie na budowę lub zgłaszaniu zamiaru budowy,
inwestor wniesie opłatę legalizacyjną.

Jaka kara za samowolę budowlaną?

Opłatę legalizacyjną (nazwijmy ją L) ustala się, mnożąc trzy czynniki:

L = k×w×(n×s).

Współczynniki k (kategoria) i w (wielkość) są określone w załączniku do ustawy Prawo budowlane, a zależą od kategorii, do jakiej zaliczono obiekt budowlany (kategorie to grupy obiektów o zbliżonej funkcji).

Stawka opłaty s (jaka byłaby stosowana za stwierdzone w trakcie kontroli obiektu istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu lub pozwolenia) została ustalona w rozporządzeniu MI z 28 czerwca 2003 r. i wynosi 300 zł. Stawkę tę należy powiększyć n razy (przemnożyć przez 50, 10 lub 5).

To, który mnożnik - 50, 10 czy 5 - należy zastosować do obliczenia opłaty, zależy od rodzaju budowy (Prawo budowlane - art. 49 ust. 2 oraz art. 49b ust. 5).
Ile kosztuje samowola

Za samowolną rozbudowę, budowę, odbudowę, nadbudowę oraz przebudowę domu jednorodzinnego:

2×1 × (50×300 zł) = 30 000 zł;

za wznoszenie bez zgłoszenia budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 10 m2 (łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki):

1×1×(10×300 zł) = 3000 zł;

za budowę bez zgłoszenia ogrodzenia od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości ponad 2,2 m:

1×1×(5×300 zł) = 1500 zł.

Samowola budowlana przedawnienie

Wykonanie samowoli budowlanej jest przestępstwem zagrożonym karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2. Jako przestępstwo samowola budowlana ulega więc przedawnieniu po upływnie 5 lat od popełnienia czynu na podstawie art. 101 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r.

Więcej o: