Farby elewacyjne - na cztery pory roku

Każdy rodzaj farby elewacyjnej chroni powierzchnię w inny sposób. Dlatego też nawet markowa farba zastosowana na nieodpowiednim podłożu nie będzie się dobrze trzymać. Zależnie od rodzaju podłoża stosuje się farby mineralne lub organiczne.

Organiczne - akrylowe i silikonowe - są uniwersalne i dlatego najpopularniejsze. Nadają się bowiem zarówno na podłoża organiczne, jak i mineralne. Nie wolno ich jednak nanosić na świeże tynki, bo podłoże pod te farby musi być suche.

Nieorganiczne, czyli mineralne - cementowe, wapienne oraz silikatowe - stosuje się rzadziej. Nadają się na czyste podłoża mineralne, np. beton, cegłę, kamień, tynki - także takie, które wcześniej malowano farbami mineralnymi. Farby te nie zawierają substancji organicznych, nie są więc pożywką dla mikroorganizmów, które mogłyby je niszczyć. Powłoki z farb mineralnych są matowe i dość porowate, co umożliwia odparowanie pochłoniętej przez ścianę wilgoci. Dzięki tej właściwości możliwe jest również nakładanie farb mineralnych na świeże, wilgotne jeszcze tynki. Tynki cienkowarstwowe można pokrywać farbami już następnego dnia po nałożeniu, ale z malowaniem grubych tynków tradycyjnych trzeba poczekać tydzień.

Akrylowe

Farby te tworzą elastyczne i odporne na zabrudzenia powłoki o bardzo dobrej przyczepności do podłoża. Bazą do ich produkcji są żywice akrylowe, które czasem modyfikuje się przez dodanie innego spoiwa, na przykład lateksu.

Podłoża. Tynki (z wyjątkiem wapiennego) i farby mineralne. Można je polecić do zabezpieczania przed wilgocią powierzchni betonowych, płyt włóknowo-cementowych oraz cokołów lub podmurówek. Ze względu na niską paroprzepuszczalność farby akrylowe nie nadają się do podłoży silikatowych ani tynku wapiennego.

Uwaga! Beton, który ma być malowany farbą akrylową, trzeba zagruntować jednym z preparatów silikonowych. Dodatkowo zabezpieczy to taką powierzchnię przed wnikaniem wilgoci i soli.

Silikonowe, czyli krzemoorganiczne

Farby te, produkowane na bazie żywic silikonowych, nie tworzą na powierzchniach nieprzepuszczalnej błony, lecz pozostawiają w materiale otwarte pory. Wilgoć nie wnika jednak przez te powłoki do wnętrz, a woda łatwo z nich spływa. Powłoki z niektórych farb tego rodzaju mają nawet właściwości samoczyszczące, dzięki czemu po deszczu elewacja jest całkowicie sucha i czysta.

Podłoża. Mineralne, czyli tynki (najczęściej cementowo-wapienne, rzadziej wapienne i cementowe), beton, cegły i płyty włóknowo-cementowe. Podobnie jak inne produkty organiczne, można je stosować do malowania podłoży wcześniej malowanych farbami mineralnymi, na przykład silikatowymi. Wcześniej ściany powinny być zagruntowane preparatem dobranym do spoiwa farby elewacyjnej.

Cementowe

Spoiwem tych farb są mieszanki jasnych odmian cementu i polimerów, które poprawiają przyczepność i elastyczność. Te najtańsze z farb elewacyjnych są odporne na wodę, paroprzepuszczalne, lecz nasiąkliwe.

Podłoża. Tradycyjne tynki (np. cementowo-wapienne), podłoża betonowe i kamienne.

Wapienne

Spoiwem w tradycyjnych farbach wapiennych jest wapno gaszone. Takie farby sprzedaje się w postaci past, do których już na budowie dodaje się odpowiedniego pigmentu. Rozrobione nie nadają się jednak do przechowywania i muszą być zużyte w ciągu kilku godzin. Producenci oferują również gotowe do użycia farby wapienne, w których spoiwem jest wapno gaszone przemysłowo.

Podłoża. Farby tego typu stosuje się dość rzadko, głównie przy renowacji obiektów zabytkowych, w których odtworzono historyczny tynk.

Silikatowe, czyli krzemianowe

Są to mieszaniny szkła wodnego (spoiwa) z mineralnymi składnikami wypełniającymi i pigmentami nieorganicznymi. Łączą się z podłożem przez tzw. sylifikację (skamienienie), której rezultatem jest twarde i nierozpuszczalne zespolenie się farby z podłożem. Powłoka przez nie utworzona jest trwała, paroprzepuszczalna i odporna na rozwój grzybów pleśniowych oraz bakterii.

Podłoża. Powierzchnie betonowe, ceglane, a także pomalowane farbami nieorganicznymi - wapiennymi, cementowymi. Farby silikatowe można stosować na wilgotne podłoża: tynki cienkowarstwowe na ociepleniu ze styropianu maluje się już następnego dnia, choć grube tynki tradycyjne muszą nieco przeschnąć (7-10 dni).

Farb silikatowych nie powinno się używać do malowania powierzchni wcześniej malowanych farbami organicznymi, nawet gdy są one w dobrym stanie. Na takie powierzchnie nadają się natomiast farby silikatowe modyfikowane żywicami syntetycznymi.

Uwaga! Malowanie farbami silikatowymi wymaga wprawy i doświadczenia, ponieważ szkło wodne jest żrące - niszczy metale i płytki ceramiczne. Lepiej więc prace malarskie zlecić specjaliście.

Wymagania wobec farb

Wysoką i niską temperaturę (oraz jej różnice),

zmiany wilgotności,

opady atmosferyczne,

promieniowanie UV i

zanieczyszczenie powietrza

- powinna wytrzymywać każda farba elewacyjna; i to zarówno działanie wszystkich tych czynników równocześnie, jak i szczególnie intensywne oddziaływanie jednego, na przykład bardzo silne nasłonecznienie elewacji południowej.

Odporne na:

działanie chemikaliów powinny być farby stosowane na terenach przemysłowych oraz w pobliżu ruchliwych dróg.

Doskonałą przyczepność oraz

odporność na działanie wody - powinny mieć farby stosowane w miejscach narażonych na silne zabrudzenie, ponieważ co pewien czas trzeba je zmywać wodą pod ciśnieniem.