Czy impregnować więźbę dachową?

Opracowanie Iwona Szczepaniak

Zgodnie z polskimi przepisami drewno przeznaczone na konstrukcję dachu powinno być odporne na działanie ognia oraz korozję biologiczną. Impregnacja więźby dachowej jest konieczna, jeśli drewno jest sezonowane. Powinno być ono zabezpieczone przed ogniem, grzybami i owadami odpowiednim preparatem impregnującym.

Impregnacja więźby dachowej drewno na więźbę dachową dach więźba dachowa
Impregnacja drewna na więźbę dachową
Fot. Domy Hybrydowe

Drewno zaimpregnowane powinno być również zostać dosuszone, jeżeli leżało kilka dni w impregnacie. Najgorszą sytuacją z możliwych jest zakup drewna mokrego. Ma ono bardzo dużo wody (ponad 50%), a zabezpieczenie go przez malowanie lub kąpiel jest praktycznie niemożliwe, gdyż znajdująca się w nim woda prawie wcale nie pozwala impregnatowi wniknąć do środka. Skutek tego jest taki, że wprawdzie elementy wyglądają na zabezpieczone przed ogniem i korozją biologiczną, ale jest to tylko pozorne i dotyczy jedynie ich powierzchni. Przez to impregnacja jest bardzo mało skuteczna. Traci więc swój sens i nie przynosi zamierzonego celu.

Nie impregnuje się jedynie drewna suszonego przemysłowo, czterostronnie struganego, z fazowanymi krawędziami. Dzięki odpowiedniej obróbce takie drewno jest odporne na ogień i na korozję biologiczną (grzyby, owady).

Impregnacja więźby dachowej drewno na więźbę dachową dach więźba dachowa
Impregnacja drewna na więźbę dachową
Drewno sezonowane powinno być zabezpieczone impregnatami przed ogniem, grzybami i owadami. Fot. Röben

Impregnacja więźby dachowej. Jaki impregnat wybrać?

Na rynku jest wiele preparatów do zabezpieczania drewna konstrukcyjnego. Przed wyborem środka impregnacyjnego warto określić zakres ochrony drewna.

Na rynku można znaleźć impregnaty bezbarwne oraz koloryzujące. Do drewna konstrukcyjnego najczęściej stosuje się preparaty barwiące, ponieważ kolor pozwala łatwo sprawdzić, czy preparat został dokładnie naniesiony na całą powierzchnię.

Ze względu na skład chemiczny impregnatów do drewna konstrukcyjnego stosuje się:

- preparaty solne – dokładnie zabezpieczają drewno, gdyż wnikają głęboko w jego strukturę. Świetnie chronią więźbę dachową przed grzybami i zniszczeniem przez owady. Mogą one jednak być wymywane przez długotrwale działającą wodę. Z tego powodu nie zaleca się ich stosowania do zabezpieczania odsłoniętych elementów więźby dachowej oraz pod pokrycie wykonane z blachy ocynkowanej;

- impregnaty wodorozcieńczalne – szybko schną i nie wydzielają nieprzyjemnego zapachu, dzięki czemu ich aplikacja jest dość komfortowa. Można je stosować jako uzupełnienie preparatów solnych – zapobiegną ich wypłukiwaniu przez wodę;

- impregnaty rozpuszczalnikowe – wnikają głęboko w drewno, skutecznie zabezpieczając je przed szkodliwym działaniem czynników zewnętrznych;

- impregnaty olejowe – nie należy ich stosować do konserwacji drewna konstrukcyjnego, lecz jedynie do wykańczania go po impregnacji ciśnieniowej.

Impregnacja więźby dachowej drewno na więźbę dachową dach więźba dachowa
Impregnacja drewna na więźbę dachową
Fot. Fobos
Impregnacja więźby dachowej drewno na więźbę dachową dach więźba dachowa
Impregnacja drewna na więźbę dachową
Fot. Altax

Impregnacja więźby dachowej. Jaką metodą zaimpregnować drewno?

Skuteczność impregnatów zależy nie tylko od ich rodzaju, ale też od stopnia nasycenia nimi drewna, a to z kolei od metody impregnacji. Najmniej skuteczne jest nanoszenie preparatów przez malowanie, najskuteczniejsze – przesycenie drewna na wskroś, możliwe tylko przy zastosowaniu metody ciśnieniowej. Metoda pośrednia to kilkunastogodzinna kąpiel drewna w kadziach z impregnatem. 

Metoda ciśnieniowa – to nic innego jak wtłoczenie pod dużym ciśnieniem preparatu ochronnego głęboko w strukturę drewna. Niestety, tej najskuteczniejszej z metod nie można wykonać samodzielnie – potrzebny jest do tego autoklaw. Impregnację ciśnieniową można stosować tylko w przypadku drewna o wilgotności nieprzekraczającej 30%. Dlatego najlepiej kupić tak zaimpregnowane drewno w tartaku.

Metoda zanurzeniowa – polega na zanurzeniu drewna konstrukcyjnego w kadzi z impregnatem (najczęściej na bazie soli) i na pozostawieniu go przez kilka dni. Trudno o wykonanie tego w warunkach domowych. Metoda ta sprawdzi się w przypadku drewna o wilgotności do 20%. Impregnat będzie się lepiej wchłaniać jeśli przed przystąpieniem do tej czynności zostanie lekko podgrzany.

Malowanie lub natrysk – to sposoby, które można wykonać samodzielnie malując drewno konstrukcyjne impregnatem przy użyciu pędzla lub agregatu malarskiego. Aby zabieg okazał się skuteczny, należy zastosować od 2 do 8 warstw – zależnie od rodzaju zastosowanego drewna. To metoda, która zabezpiecza drewno tylko powierzchniowo. Dlatego zaleca się ją wtedy, gdy więźba dachowa jest już zbudowana.

Impregnacja więźby dachowej drewno na więźbę dachową dach więźba dachowa
Impregnacja drewna na więźbę dachową
Najskuteczniejszą metodą zabezpieczenia drewna jest impregnacja ciśnieniowa. Fot.: Tartak Chudaś

Impregnacja więźby dachowej. Czy impregnat zniszczy materiały dachowe?

Drewno wykorzystywane do budowy dachu (na przykład krokwie, łaty, kontrłaty itp.) powinno być zaimpregnowane nie później niż 48 godzin przed zamontowaniem. Wówczas nie ma żadnych ograniczeń i ryzyka uszkodzenia folii dachowych układanych na drewnianej konstrukcji zabezpieczonej impregnatami solnymi. Jeżeli czas po impregnacji był krótszy, folie powinno się mocować dopiero wtedy, gdy impregnat jest już dobrze wchłonięty, czyli powierzchnia styku jest sucha.

Jeśli konieczne jest przeprowadzenie dodatkowej impregnacji konstrukcji już przykrytej folią, należy zwrócić szczególną uwagę, żeby roztwór impregnatu nie miał z nią bezpośredniego kontaktu – preparat należy nakładać przez malowanie pędzlem (zdecydowanie należy unikać metody nanoszenia przez natrysk). Trzeba też pamiętać, że długotrwały kontakt roztworu impregnatu zawierającego w składzie siarczany może teoretycznie wpływać na zmianę parametrów technicznych folii. Dotyczy to jednak jedynie sytuacji bezpośredniego i długotrwałego kontaktu samego roztworu impregnatu z folią. Drewno zaimpregnowane po przeschnięciu nie stwarza takiego ryzyka.

Należy także uważać przy kryciu blachodachówką konstrukcji wykonanej z drewna impregnowanego. Wówczas trzeba przestrzegać zasad dotyczących zapewnienia wentylacji pokrycia dachowego i mocowania wkrętów. Choć blachodachówki są zabezpieczane przed korozją specjalnymi powłokami, to ze względu na właściwości fizyczne metali i małą grubość materiału, pod powierzchnią blachy mogą powstawać duże ilości skroplin. Przy nieskutecznej wentylacji oraz błędach w sposobie mocowania wkrętów może to spowodować pojawianie się ognisk korozji w miejscu mocowania blachy do łat. W bardzo niekorzystnych warunkach nadmiar skroplin mógłby wypłukiwać sole zawarte w impregnacie, stwarzając warunki do kontaktu roztworu impregnatu ze stalą. Ta sytuacja w żaden sposób nie dotyczy blachodachówki właściwie zamocowanej, gdzie nie dochodzi do długotrwałego kontaktu z wilgocią zarówno drewnianej konstrukcji, jak i metalowych łączników.

Impregnacja więźby dachowej. Nie popełniaj Tych błędów!

Aby efekty impregnacji były jak najlepsze, warto dobrze przygotować się do tego zabiegu. Dzięki temu zyskamy pewność, że więźba została właściwie zabezpieczona. Błędy, których trzeba unikać, to:

Źle przygotowane drewno. To najpoważniejszy i najczęściej popełniany błąd. Od tego, jak zostanie przygotowana powierzchnia do malowania, zależy efekt końcowy zabiegu. Tarcica powinna być sucha, czysta (czyli pozbawiona kory) i zdrowa. O oznakach choroby świadczą między innymi przebarwienia, zacieki czy też nieregularne otworki znajdujące się na jej powierzchni.

Źle dobrany impregnat. Na impregnacie do drewna nie warto oszczędzać. Wybór odpowiedniego środka to inwestycja w przyszłość, która zaprocentuje trwałością konstrukcji. Impregnaty różnią się między sobą i nie każdy nadaje się do pomalowania więźby dachowej. Dobry impregnat konstrukcyjny zapewnia maksymalną ochronę przed grzybami i glonami, jest odporny na warunki atmosferyczne, głęboko penetruje, nie jest wymywany.

Nieprawidłowa aplikacja. Impregnat musi być w odpowiedni sposób naniesiony, a malowanie powinno odbyć się w odpowiednich warunkach atmosferycznych. Wszystkie ważne informacje znajdują się na opakowaniu impregnatu. Warto również zapoznać się ze wskazówkami producenta i stosować się do jego zaleceń. Impregnując drewno konstrukcyjne najlepiej nie pomijać żadnego kroku podanego w instrukcji.

Impregnacja więźby dachowej drewno na więźbę dachową dach więźba dachowa
Impregnacja drewna na więźbę dachową
Zanim na zaimpregnowanej konstrukcji zostanie ułożona folia wstępnego krycia, impregnat musi wyschnąć. Fot. Piotr Leń

Skomentuj:

Czy impregnować więźbę dachową?