Oświetlenie salonu

opracowanie Małgorzata Krośnicka

Powinno być zaprojektowane tak, by elastycznie dopasowywało się do naszych potrzeb - tych codziennych i odświętnych - a przy tym było elementem dekoracji. Oba wymagania z powodzeniem spełni oświetlenie wykorzystujące diody LED.

oświetlenie salonu
Diodowymi źródłami można już zastąpić wszystkie tradycyjne żarówki, ale nie wszystkie warto
Fot. SOMFY
Pokój dzienny pełni rozmaite funkcje - miejsca odpoczynku, spotkań rodzinnych i towarzyskich, wieczornego czytania lub oglądania telewizji. Oświetlenie powinno więc być zaprojektowane tak, by uwzględniało wszystkie powyższe sytuacje i dawało się bez problemu do nich dostosować.

Nie da się tego osiągnąć, jeśli zaplanujemy w pokoju pojedyncze źródło światła. Zresztą, poprawne oświetlenie salonu wymaga zróżnicowania - zarówno samych lamp, jak i ich zadań. Jeśli więc, zgodnie z tym wymogiem, zainstalujemy kilka lub kilkanaście punktów świetlnych, energooszczędność żarówek stanie się kwestią istotną. Gdyby przydatność źródeł LED ograniczyć tylko do energooszczędności, byłyby one idealnym rozwiązaniem. Czy jednak produkowane przez nie "tanie" światło jest wystarczająco dobre?

Typy oświetlenia

Nie ma norm i ścisłych wytycznych pozwalających poprawnie zaprojektować oświetlenie pokoju dziennego. Są jednak wypraktykowane przez lata zalecenia. Jednym z nich jest zastosowanie w tym wnętrzu kilku grup oświetlenia, których - w zależności od potrzeby - można używać na przemian lub łącznie.

Oświetlenie ogólne. Jego zadaniem jest umożliwienie nam orientacji w pomieszczeniu. Oznacza to, że światło musi być na tyle mocne, byśmy wyraźnie widzieli, gdzie stoją meble i dodatki, a gdzie jest wolna przestrzeń. Tradycyjnie do takiego oświetlenia używa się żyrandoli i lamp sufitowych zlokalizowany w centralnej części pokoju lub nad blatem stołu (jeśli mebel nie jest umieszczony centralnie) (schemat 1, 2). Kolejną grupą mogą być też lampy stojące, które oświetlają sufit, a odbite od niego światło łagodnie oświetla wnętrze. Do oświetlenia ogólnego nadają się też kinkiety ścienne.

Oświetlenie kierunkowe (miejscowe). Jeżeli lubimy spędzać wieczory na lekturze w wygodnym fotelu, powinniśmy ustawić tam dodatkowe oświetlenie. To właśnie oświetlenie kierunkowe. Może nim być także lampa stojąca przy fotelu, lampa stołowa postawiona na pobliskiej komodzie, stoliku (schemat) czy też kinkiet zamontowany na ścianie za fotelem lub obok niego (schemat).

Oświetlenie dekoracyjne. Nie ma ono znaczenia praktycznego, natomiast tworzy nastrój. Do tego typu oświetlenia zalicza się oprawy galeryjne, meblowe czy montowane we wnękach.

LED nie tylko dla oszczędnych

Zaletami żarówek produkowanych w technologii LED jest ich energooszczędność i długowieczność. W dodatku produkowane są jako zamienniki niemal wszystkich typów tradycyjnych żarówek. To rzeczywiście kuszące zalety, bo oznaczają spore korzyści w postaci obniżenia kosztów funkcjonowania oświetlenia. Czy jednak sprawdzą się we wszystkich typach oświetlenia salonu?

Oświetlenie ogólne. Do niedawna problemem diodowych żarówek było to, że wytwarzały zbyt słabe światło, nie były więc w stanie zastąpić żarówek o mocy 60 W i wyższej, choć nieźle radziły sobie jako zamienniki słabszych. Ta bariera została już pokonana i w ofercie renomowanych producentów są już dostępne żarówki LED świecące tak, jak popularne "60", a pobierające tylko 12 W. Niestety, ich cena na razie odstrasza - za jedną trzeba zapłacić grubo ponad 80 zł. Tańsze wyroby "no name" nie gwarantują, że uzyskamy odpowiednią ilość światła, trudno też powiedzieć coś pewnego na temat ich trwałości.

Problemem przy oświetleniu ogólnym jest też kąt rozsyłu światła. Tradycyjne źródła - takie jak żarówki czy halogeny - wytwarzają światło o bardzo szerokim kącie rozsyłu, a w źródłach LED często jest ono skupione.

Oświetlenie kierunkowe. W tym zastosowaniu źródła LED dobrze się sprawdzą. Najczęściej w oprawach miejscowych stosujemy reflektory halogenowe. Jeśli zamienimy je na lampy LED możemy liczyć na wysokie, sięgające nawet 80% oszczędności w zużyciu energii elektrycznej. Zachowamy przy tym ten sam poziom natężenia oświetlenia, gdyż w oświetleniu kierunkowym zwykle nie jest wymagana ani wysoka moc żarówki, ani szeroki kąt rozsyłu światła.

Oświetlenie dekoracyjne. W takim zastosowaniu diody LED są idealne. Dają bowiem możliwość wykorzystania światła o zmiennym natężeniu, barwie, cyklu włączania i wyłączania. Dodatkowo takie oświetlenie nie wymaga stosowania opraw - do kupienia są taśmy i listwy LED, które montuje się w cokołach, gzymsach ścian czy na krawędziach mebli.

Światło do dekoracji

Dotychczas stosowano oprawy z małymi halogenami, obecnie możemy z powodzeniem zastąpić je źródłami światła LED. Zarówno w postaci gotowych opraw - lamp galeryjnych, "oczek" do wbudowania w ściany, podłogi i sufity, jak i źródeł stosowanych do architektonicznych rozwiązań (taśm, węży, listew - zdjęcie)).

Warto pamiętać, że trwałość diod LED zależy od stabilności napięcia, warto więc wybierać te zasilane prądem o napięciu 24 V z wykorzystaniem transformatora.

Światło nie tylko białe

Żarówki LED kojarzą się z chłodnym, błękitnym światłem. To jednak tylko jedno ich oblicze. Diody mogą bowiem emitować światło w rozmaitych kolorach, będących mieszanką barw podstawowych (czerwonego, zielonego i niebieskiego, czyli RGB).

Niektóre oprawy LED miewają sterowanie pozwalające zmieniać barwę światła. Możliwość zastosowania kolorów pozwala tworzyć zmienne aranżacje, podkreślające klimat oświetlonego miejsca, zależne od pory dnia i naszego nastroju.

LED w instalacji inteligentnej

Źródła i oprawy LED bardzo dobrze współpracują z inteligentnymi, programowalnymi instalacjami elektrycznymi. Takie systemy pozwalają bardzo precyzyjnie sterować światłem - natężeniem i kolorem, jak również włączaniem i wyłączaniem uprzednio zdefiniowanych grup lamp. Można więc programować i w dowolnym momencie wybierać ulubioną tonację i natężenie oświetlenia dla poszczególnych pomieszczeń i pór dnia. Łatwo też stworzyć odpowiedni nastrój lub podkreślić wystrój wnętrz za pomocą pełnego spektrum barw światła.

Zaprojektowanie i wykonanie instalacji inteligentnej to jednak dość kosztowne przedsięwzięcie i nie zawsze możliwe do przeprowadzenia. Możemy jednak korzystać z udogodnień lamp LED w nieco mniejszej skali. Już od kilku lat dostępne są lampy diodowe wyposażone w sterowanie pilotem, który pozwala włączać je i wyłączać, ściemniać i rozjaśniać światło, w niektórych modelach także zmieniać kolor. Jako ciekawostkę, a może trend, potraktować można oferowany przez jednego z producentów zestaw złożony z kilku lamp i aplikacji na smartfony lub tablety. Umożliwia on bezprzewodowe sterowanie oświetleniem oraz tworzenie kompozycji oświetleniowych. Rozwiązanie jest o tyle interesujące, że pozwala wykorzystać na przykład paletę barw widniejących na zdjęciu zapisanym w pamięci telefonu i dopasować do niej światło lamp.

Zapisz się na NEWSLETTER. Co tydzień najnowsze wiadomości o budowie, remoncie i wykańczaniu wnętrz w Twojej poczcie e-mail: Zobacz przykład



Skomentuj:

Oświetlenie salonu